Կապույտ քարտ (Եվրոպական միություն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Կապույտ քարտ (անգլ.՝ Blue Card), Եվրամիության կողմից հաստատված աշխատանքային թույլտվություն[1], որը թույլ է տալիս բարձր որակավորում ունեցող ոչ ԵՄ քաղաքացիներին աշխատել և ապրել Եվրամիության տարածքում գտնվող ցանկացած երկրում, բացառությամբ Դանիայի, Իռլանդիայի և Միացյալ Թագավորության, որոնք տվյալ առաջարկի սուբյեկտներ չեն[2]: Կապույտ քարտ տերմինն առաջարկվել է Բրեյգել ինստիտուտի կողմից. գաղափարը ներշնչվել է ամերիկյան Գրին քարտից, գույնը վերցվել է Եվրոպայի դրոշից, որը կապույտ է` տասներկու ոսկեգույն աստղիկներով[3]:

Կապույտ քարտի առաջարկը ներկայացվել է Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից. այն ոչ ԵՄ քաղաքացիներին աշխատանքի թույլտվության դիմելու հնարավորություն է, որը վավեր կլինի երեք տարի, սակայն ժամկետը լրանալուց հետո այն կարող է երկարաձգել: Կապույտ քարտ ստացողին կտրվեն մի շարք իրավունքներ, ինչպես, օրինակ, ընտանիքի վերամիավորման իրավունքը: Առաջարկը նաև խրախուսում է աշխարհագրական տեղաշարժեր ԵՄ անդամ այն երկրներում, որոնք ընդունում են Կապույտ քարտը: Այս առաջարկի իրավական հիմքը Հռոմի պայմանագրի 63 (3) և (4) կետերն են:

Առաջարկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կապույտ քարտի առաջարկը ներկայացվել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 23-ին, Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժոզե Մանուել Բարրոզուի և Արդարադատության, ազատության ու անվտանգության հանձնակատար Ֆրանկո Ֆրատինիի կողմից, Ստրասբուրգում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ: Բարրոզուն բացատրելով նախաձեռնության նպատակները` նշել է, որ ԵՄ-ն ապագայում կարիք է ունենալու աշխատուժի և հմտությունների, երրորդ երկրի աշխատողները դժվարություններ ունեն աշխատանքի նպատակով ԵՄ տարբեր անդամ երկրներում տեղաշարժվելից, 27 տարբեր անդամ երկրներում աշխատանքի թույլտվության ընթացակարգը տարբեր է, ինչը խնդրահարույց է, և վերջապես, նա ընդգծել է ԵՄ քաղաքացիների ու օրինական միգրանտների միջև առկա «իրավունքների բացը»[4]:

Այս առաջարկն ուղեկցվել է մեկ այլ, COM(2007)638 առաջարկով, որը ներառում էր պարզեցված ընթացակարգ և ընդհանուր իրավունքների հիմք` երրորդ երկրից եկած օրինական աշխատողների համար:

«Կապույտ քարտ» անվանումն ընտրվել է` պոտենցիալ միգրանտներին ազդանշան տալու, որ կապույտ քարտն ամերիկյան Գրին քարտի այլընտրանքն է[5]: Կապույտը Եվրամիությունում գերակշռող գույնն է:

Միջազգային արձագանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջարկը ներկայացնելուց կարճ ժամանակ անց այն խիստ քննադատության է արժանացել զարգացող երկրների կողմից` տաղանդավոր աշխատողներին խլելու գիտակցված գործառույթի պատճառով: Հարավային Աֆրիկայի Առողջապահության նախարար Մանթո Թշաբալալա Մսիմանգն մատնանշել է այն փաստը, որը աֆրիկյան մի շարք պետություններ արդեն տուժել են առողջապահության ոլորտի որակավորված մասնագետների արտագաղթի պատճառով և նշել, որ այս առաջարկը կարող է ավելի վատթարացնել իրավիճակը: Միջազգային տնտեսության իրավունքի մարոկկացի պրոֆեսոր Թաջեդդին Էլ Հուսսեյը կարծիք է հայտնել, թե «սա գաղութացման, խտրականության նոր ձև է, և այն հազիվ թե աջակցություն գտնի հարավային երկրներում»[6]:

2011 թվականին Ա. Բյորկլունդի կողմից հրապարակված «ԵՄ Կապույտ քարտի հնարավոր ազդեցությունը զարգացող երկրների վրա` որակավորված մասնագետների արտահոսքի միջոցով» աշխատությունը[7] հիմնականում կենտրոնանալով Մալիի Հանրապետության օրինակի վրա, եզրակացնում է, որ այս պետությունից որակավորված մասնագետները հեռանում են` որոշակի ժամանակ անց հետ վերադառնալու մտադրությամբ` իրենց հետ բերելով նշանակալի հմտություններ, փորձ, տեղեկատվություն և աշխատանքային մեթոդների հանդեպ այլ տեսանկյուն:

Իրականացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չնայած փոփոխություններ կատարելու վերջնաժամկետները վաղուց անցել են, որոշ անդամ երկրներ (ինչպես, օրինակ, Իսպանիան կամ Բելգիան) դեռևս պետք է ամբողջապես սահմանեն օրենքը կամ տրամադրեն խոստացված իրավունքները: Ուղեղային կենտրոններն արդեն ներկայացրել են Կապույտ քարտը լրացնելու տարբերակներ ու դրա թույլ կողմերը[8]

Գերմանիան մասամբ հաստատել է Կապույտ քարտի օրենսդրությունը 2012 թվականի ապրիլին` շեշտը դնելով լեզվական հմտությունների և այն ոլորտների վրա, որտեղ մասնագետնրի կարիք կա, ինչպես, օրինակ, մաթեմատիկան և ԻՏ-ն[9]: 2014 թվականի հունվարի մեկի դրությամբ Գերմանիան տրամադրել է 7.000 Կապույտ քարտ, որոնցից 4.000-ը տրվել են արդեն Գերմանիայում ապրող օտարերկրացիներին[10]: Այնուամենայնիվ, 2018 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Գերմանիան դեռևս անկարող է Կապույտ քարտ հաստատել նախընտրելի մասնագետների համար[11]:

2016 թվականի հունիսի 7-ին Եվրոպական միության Կապույտ քարտին նվիրված բաժին է ավելացվել ԵՄ միգրացիոն պորտալում[12]: Կայքը յուրաքանչյուր երկրի համար առանձին տեղեկատվություն է տրամադրում Կապույտ քարտի համար դիմողներին: Այն սահմանում է, որ միայն ԵՄ անդամ պետությունների իշխանությունները կարող են հաստատել Կապույտ քարտերը և նախազգուշացնում, որ ոչ պաշտնական կայքերը կարող են սխալ տեղեկատվություն տրամադրել կամ վճար պահանջել իրենց ծառայությունների համար:

Պահանջներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կապույտ քարտի ձեռք բերման համար անհրաժեշտ պահանջներն են. դիմողը պետք է անդամ երկրում վճարվող տարեկան աշխատավարձից առնվազն մեկուկես անգամ ավելի վճարվող աշխատանքային պայմանագիր կամ աշխատանքի առաջարկ ունենա[13][14], պետք է ներկայացնի գործող ճանապարհորդական փաստաթուղթ և բարձր մասնագիտական որակավորումը հաստատող փաստաթղթեր[15]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Council Directive 2009/50/EC» 
  2. «Microsoft Word - EN 637 - original.doc» (PDF)։ Վերցված է 2011-12-01 
  3. Belgium (մարտի 31, 2006)։ «Welcome to Europe»։ Bruegel.org։ Արխիվացված է օրիգինալից հուլիսի 6, 2010-ին։ Վերցված է 2011-12-01 
  4. «EUROPA - Rapid - Press Releases»։ Europa.eu։ հոկտեմբերի 23, 2007։ Վերցված է 2011-12-01 
  5. «The EU Blue Card is Europe’s answer to the American Green Card»։ prweb.com։ Արխիվացված է օրիգինալից օգոստոսի 25, 2012-ին 
  6. Kubosova Lucia (հոկտեմբերի 29, 2007)։ «Africa Fears Brain Drain from Blue Card»։ Businessweek.com։ Վերցված է 2011-12-01 
  7. «Skilled workers leaving for the European Union - Possible Impacts of the EU Blue Card Directive on Developing Countries of Origin through Migration of skilled Workers»։ University of Stockholm 
  8. Parkes, Roderick and Steffen Angenendt (2010)։ «After the Blue Card»։ migration-boell.de  HBS Discussion Paper
  9. «German 'Blue Card' to simplify immigration»։ dw.de։ ապրիլի 28, 2012 
  10. «BA-Chef Weise: Nur 7000 Zuwanderer mit Blue Card»։ Heise Online (German)։ հունվարի 1, 2014 
  11. «BAMF - EU Blue Card»։ Federal Office for Migration and Refugees։ հունվարի 23, 2018 
  12. «Press Release - Delivering the European Agenda on Migration: Commission presents Action Plan on Integration and reforms 'Blue Card' scheme for highly skilled workers from outside the EU»։ European Commission (English)։ հունիսի 6, 2016 
  13. «Blaue Karte EU» 
  14. «EU Blue Card» 
  15. «EU Blue Card, requirements, rights»։ www.immigration-residency.eu Baltic Legal 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]