Խարի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Խարի
Alkanna orientalis01.jpg
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Ինֆրաթագավորություն Streptophyta
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Ընտանիք Գաղտրիկազգիներ (Boraginaceae)
Տրիբա Lithospermeae
Ցեղ Խարի (Alkanna)
Tausch, 1824

Խարի (լատ.՝ Alkanna), հավաջիվա, գաղտրիկազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Տեսակի ներսում կա 64 տեսակ[1]։ Տարածված է Եվրոպայում, Միջերկրական ծովում և Արևմտյան Ասիայում։

Տարածում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարածված է Երևանի շրջակայքում, Շիրակի, Սյունիքի մարզերում, Գեղամա լեռնաշղթայի հարավ մասում։ Աճում է չոր, քարքարոտ լանջերին։

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բույսը թավշապատ է, գեղձոտ, կպչուն, հաճախ՝ դեղին։ Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձր.՝ 15-40 սմ։ Արմատամերձ տերևները կոթունավոր են, ցողունայինները՝ նստադիր։ Ծաղկաբույլը տերևակալած ոլորք է, ծաղիկները՝ մանր, դեղին։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիսին։ Պտուղը մանր, ծռված ընկուզիկ է։

Բժշկության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խարին դեղաբույս է, պարունակում է ճարպաթթուներ, ալկալոիդներ, ֆլավոնոիղներ։ Օգտագործում են որպես վերքերն ապաքինող միջոց։ Ներկատու է (բուրդը ներկում է սև, մանուշակագույն, մոխրագույն)։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնի է 40, ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ արևելյան խարրի (Alkanna orientalis

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png