Ժորժ Մատյո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժորժ Մատյո
ֆր.՝ Georges Mathieu
Ծնվել է հունվարի 27, 1921(1921-01-27)[1][2][3][4][5]
Ծննդավայր Բոլուն սյուր Մեր[1]
Վախճանվել է հունիսի 10, 2012(2012-06-10)[6][1][2][3][4][5] (91 տարեկանում)
Մահվան վայր Փարիզ, Ֆրանսիա[1]
Քաղաքացիություն Flag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտություն նկարիչ, փոստային բացիկների դիզայներ և medallist
Ոճ աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմ
Ժանր Տաշիզմ
Պարգևներ Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ Արվեստների և գրականության շքանշանի կոմանդոր և Թագի շքանշանի ասպետ
Կայք georges-mathieu.fr

Ժորժ Մատյո (ֆր.՝ Georges Mathieu, հունվարի 27, 1921(1921-01-27)[1][2][3][4][5], Բոլուն սյուր Մեր[1] - հունիսի 10, 2012(2012-06-10)[6][1][2][3][4][5], Փարիզ, Ֆրանսիա[1]), տաշիզմի ֆրանսիացի նկարիչ:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ազնվազարմ ընտանիքից «Գործողության կենդանի պատկեր» անվանվող ճյուղի ներկայացուցիչ: Համարվում է պատմական աբստրակտ նկարչության հիմնադիր: Իր աշխատանքներով ցանկանում էր ներկայացնել պատմական իրադարձությունների կարևորության նկատմամբ իր կարծիքը: Նկարչի համար հատկանշական է հարստության պայքարը, ազգային շարժումը, պետական շինարարությունը:

Մատյոն ուսումնասիրել է իրավունք, փիլիսոփայություն, անգլերեն, իսկ 1942 թվ.-ին անդրադարձել է գեղանկարչությանը: Էդվարդ Կրեկնկշոուի «Կոնրադի գործը» հրահրում է նրան 1944 թվ.-ին «մտնելու առանց պատկերների արվեստի մեջ՝ ոչ թե ձևի, այլ ոգու ճանապարհով»: 1947 թվ.-ին Մատյոն ժամանում է Փարիզ: Նա արդեն ստեղծել էր աբստրակտ աշխատանքներ՝ լցված ոչ ֆորմալ լիրիկայով («Թռուցիկը», 1945), նրան թույլ տված՝ Ատլանի, Խարտունգի, Վոլսի, Բրեյնի ոճով, հակառակվում էր այդ դարաշրջանում գերիշխող երկրաչափական աբստակտցիային: Նա կազմում էր նոր լիրիկական աբստրակտիզմի հիմքերը: 1949 թվ.-ից Մատյոն մասնակցում է բազմաթիվ ցուցահանդեսների Փարիզում(Ռենե Դրուենի պատկերասրահ): 1950 թվ.-ին առաջին անգամ իր առաջին ցուցահանդեսն է բացվում: Հաջորդ տարի կրիտիկ Միշել Տապյոյի հետ ներկայացնում է լիրիկական աբստրակցիզմի գլխավոր ներկայացուցիչների առաջին ցուցահանդեսը «Հակամարտող պոռթկում» անվան տակ(Նին Դոսսեի պատկերասրահ), որին հաջորդել են երկու ցուցահանդեսներ՝ «Ոչ ստանդարտի ազդակները», որը ցուցադրվել է Տապյոյի հետ Պոլյա Ֆակկետտի ստուդիայում, որտեղ էլ Մատյոն 1952 թվ.-ին ցուցադրել է իր առաջին պատմական նկարները («Մարշալ Տյուրեննի հիշողությունները», 1952): 1954 թվ.-ից նա ցուցադրել է իր աշխատանքները Փարիզի Միշել Տապյոյի «Ռիվ դրուատ» պատկերասրահում(«Վերնագրերը ամենուր», 1954, Փարիզ, Ժամանակակից արվեստի ազգային թանգարան, Պոմպիդուի կենտրոն, «Կարլոս Մեծի թագադրությունը», 1956, ջրաներկեր և նկարներ, 1958): 1957 թվ.-ին «Կլեբեր» պատկերասրահում նա ցուցադրում է «Սիգեր Բրաբանտսկոյի երկրորդ դատավճռի արարողությունը», 1959 թվ.-ին ժամանակակից արվեստի միջազգային թանգարանում 8 մոնումենտալ աշխատանք, իսկ 1960 թվ.-ին «Հին Ֆրանսիայի հաջողություններն ու ձախորդությունները» ստեղծագործությունը:

Մատյոն ավելի վաղ հայտնի է դարձել Նյու-Յորքում(Կուց պատկերասրահի ցուցահանդես, 1954), և նրա գործունեությունը ստացել է միջազգային թափ: 1963 թվ.-ին Փարիզի ժամանակակից արվեստի քաղաքային թանգարանում բացվում է նրա աշխատանքների հետադարձ ցուցահանդեսը, իսկ 1965 թվ.-ին Շարպանտյո պատկերասրահում ցուցադրվում են նրա 140 նկարները, որոնք ստեղծվել էին նախորդ տարի:

Արդեն 1948-ից 1949 թթ.-ին նա կարող էր ազատվել իր վաղ ազդակային գործելաոճից՝ դեպի պատկերային արտահայտիչ գեղագրություն գնալով, որին նա տվել է երբեմն գեղարվեստական գեղեցկության այնպիսի կատարելություն, որին էլ վերագրվում են իր պլաստիկ աշխատանքները: Հաճախ նկարիչը իր «գրվածքները» խողովակապատյանից վերցնում էր մաքուր ներկ՝ օգտագործելով նաև խոզանակը, դաստակը կամ ձեռքը, որպեսզի ծածկի ավելի բարձր մակերեսներ: Նրա նկարները բնութագրվում են «ստանդարտի և ժեստի դիտավորյալ բացակայությամբ, կատարման հատուկ արագությամբ»: Այս պայմանները նկարչին հնարավորություն են տալիս զանգավածաբար ստեղծել հսկա կտավներ ռեկորդային ժամանակահատվածում(օրինակ՝ 1956 թվ.-ին Սառա Բեռնարի թատրոնում 20 րոպեում 12x4 մ չափերով նկար է ստեղծել, իսկ 1957 թվ.-ին Տոկիոյում իր ցուցահանդեսի ժամանակ, իր 21 նկարից բացի, 3 օրվա ընթացքում 15 մետրանոց որմնանկար է ստեղծել):

Մատյոն փորձել է իներտ ու ինքնամփոփ ձևերը փոխարինել ազատ և ինքնուրույն գրված գործողությունների ուժի: Նա նկարագրում է իրեն բառերով՝ կոնֆերենցիա կազմակերպվելով, հոդվածներ հրատարակելով, հայտարարություններ անելով: Այսպես, 1963 թվ.-ին նա ներկայացնում է իր պատմական ուսումնասիրությունը՝ արևմտյան գեղանկարչությունը զարգացնելով, որը 1944-1962 թթ.-ի անվանվում էր «Տաշիզմի սահմանին»: Այստեղ յուրօրինակ ինտելեկտուալ ազնվություն է ներկայացնում, չնայած բանավեճ հարուցող տաքարյունությանը:

1966 թվ.-ից Մատյոն իրեն հաղորդակից է դարձնում գեղանկարչական արվեստին(պաստառներ «Էր Ֆրանս» ավիաընկերության համար, 1967, ափսեներ Սևրի մանուֆակտուրայի համար, 1968, ստվարաթուղթ զորաշարի համար, 1968-1969, մեդալներ, 1971, 10 ֆրանկ արժողությամբ մետաղադրամներ,1974): 1976 թվ.-ին Մատյոն համալրում է նրբագեղ արվեստի ակադեմիայի անդամների շարքը: Նրա ցուցահանդեսները՝ հին ու նոր աշխատանքներով հավաքվել են Փարիզում (Գրան Պելե) 1978 թվ.-ին և Ավինյոնում (Պապական պալատ) 1985 թվ.-ին:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Harambourg L. Georges Mathieu. Neuchâtel: Ides et Calendes,2001
  • Georges Mathieu: retrospettiva = rétrospective. Cinisello Balsamo (Milano): Silvana; Paris: Jeu de Paume, 2003
  • Aimé J.L’aventure prométhéenne de Georges Mathieu. Paris: Garde-temps, 2005

Գնահատանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կավալեր Օրդեն Պաչյոտնիի լեգեոնի, գրականության և մշակույթի կոմանդոր Օրդենի պարգևներ: Նրան է նվիրված լիամետրաժ դոկումենտալ «Ժորժ Մատյո կամ գոյության կռիվ» (1971) ֆիլմը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]