Թխկի հացենատերև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թխկի արծաթափայլ
Թխկի արծաթափայլ
Թխկի արծաթափայլ
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes)
Կարգ Օճառածաղկավորներ (Sapindales)
Ընտանիք Օճառազգիներ (Sapindaceae)
Ենթաընտանիք Hippocastanoideae
Ցեղ Թխկի (Acer)
Տեսակ Թխկի արծաթափայլ (A. negundo)
Միջազգային անվանում
Acer negundo
Տարածվածություն և պահպանություն
Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝ Status iucn3.1 LC hy.svg
Քիչ մտահոգող տեսակ

Տաքսոնի տարածվածությունը
Տաքսոնի տարածվածությունը

Թխկի հացենատերև (լատ.՝ Aceraceae negundo), թխկազգիներ ընտանիքի, թխկի ցեղի բույս։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծառ է, 20-25 մ բարձրությամբ և մինչև 1 մ բնի տրամագծով։ Բունը ծուռումուռ է, ոլորված, ծածկված գորշավուն կեղևով։ Երիտասարդ ճյուղերը մազմզուկապատ են, ընձյուղները մերկ, մուգ կանաչ, փայլուն, ծածկված մոմային խավով։ Տերևները կենտ փետրաձև են, կազմված 3-5 (հազվադեպ՝ 7-9) սրածայր տերևիկներից, որոնց ձևը խիստ տարբեր է, 5-13 սմ երկարությամբ և 2,5-7,5 սմ լայնությամբ։ Երկտուն ծառ է, ծաղիկները բացվում են մինչև տերևների երևալը։ Ծաղկաբույլերը առաջանում են տերևաբողբոջների երկու կողմերում գտնվող բողբոջներից և փնջանման են։ Երկթևիկներն ունեն 3,5-4,8 սմ երկարություն, դասավորված են սուր անկյան տակ։ Ծաղկում է մարտին (բարենպաստ պայմանների դեպքում՝ փետրվարի վերջերին), երբեմն՝ ապրիլին։ Պտուղները հասունանում են սեպտեմբերին։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայում, Օնտարիոյից մինչև Ֆլորիդայի հարավային շրջանները և դեպի արևմուտք հասնում է մինչև ժայռոտ լեռները։ Աճում է հովիտներում, գետերի ու լճերի ափերին։ Հայաստանի տարածքում մշակվում է ամենուրեք, սակայն աչքի չի ընկնում երկարակեցությամբ ու դիմացկունությամբ։ Ապրում է 40-50 տարի։ Արագ է աճում։ Խիստ տուժում է անժամանակ և առատ ձյունատեղումներից, քանի որ բնափայտը խիստ փափուկ է և փուխր։ Բազմանում է սերմերով, ընդ որում ամենուրեք առատ ինքնացան է տալիս։ Համեմատաբար բարձր են գնահատվում այս ծառատեսակի պարտիզային ձևերը (խայտաբղետ և սպիտակ տերևավոր)։ Քանի որ առանձնապես աչքի չի ընկնում դեկորատիվ առանձնահատկություններով, ապա կարելի է աճեցնել միայն սահմանափակ քանակությամբ, երբ ավելի բարձրորակ տեսակներ հնարավոր չէ մշակել։

Կիրառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էկոլոգիական խումբը՝ X: Մշակության հավանական շրջանները՝ 2—3, 7-11, 12-14, 17-28, 30-32[1]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 2, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ 133-135։