Թերեզ Սիտա-Բելլա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թերեզ Սիտա-Բելլա
ֆր.՝ Thérèse Sita-Bella
Դիմանկար
Ծնվել է1933
ԾննդավայրԿամերուն
Մահացել էփետրվարի 27, 2006(2006-02-27)
Մահվան վայրՅաունդե, Կամերուն
ՔաղաքացիությունFlag of Cameroon.svg Կամերուն
Մասնագիտությունլրագրող և կինոռեժիսոր

Թերեզա Շատախոս-Բելլա (ֆր.՝ Thérèse Sita-Bella, 1933, Կամերուն - փետրվարի 27, 2006(2006-02-27), Յաունդե, Կամերուն), կամերունցի կինոռեժիսոր, ով դարձավ Աֆրիկայի և Կամերունի առաջին կին կինոռեժիսորը։ 

Վաղ կյանք և կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նա ծնվել է Կամերունի հարավային Բեթի ցեղում և ստացել է կրթություն տեղի կաթոլիկ միսիոներների կողմից։ 1950-ական թվականներին Կամերունի մայրաքաղաք Յաունդեի դպրոցից բակալավրի աստիճան ստանալուց հետո նա կրթությունը շարունակելու համար տեղափոխվել է Փարիզ։ Հենց Ֆրանսիայում էլ ծագել է լրագրության և ֆիլմարտադրության նրան հետաքրքրությունները։

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1955 թվականին Թերեզ Սիտա-Բելլան սկսել է իր կարիերան որպես լրագրող։ Ավելի ուշ՝ 1963 թվականին, նա դարձավ Աֆրիկայի և Կամերունի առաջին կին կինոռեժիսորը։ 1964-1965, Սիտա-Բելլան աշխատել է Ֆրանսիայում ֆրանսիական La Vie Africane ամսագրում, որի համահիմնադիրն էր։ 1967 թվականին Կամերուն վերադառնալուց հետո նա միացել է Տեղեկատվության նախարարությանը և դարձել պետի տեղակալ[1]։

Tam Tam à Paris[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1963 թվականին Սիտա-Բելլան նկարահանեց «Tam-Tam à Paris» վավերագրական ֆիլմը, որը հետևեց Փարիզի շրջագայության ժամանակ կամերունյան ազգային համույթի խմբի անդամներին[2]։ «Tam-Tam à Paris» ֆիլմը հաճախ մեջբերվում է որպես Աֆրիկայի և Կամերունի առաջին կին կինոռեժիսորի աշխատանք[3]։ 1969 թվականին «Tam-Tam à Paris» ներկայացվել է Աֆրիկյան ֆիլմերի առաջին շաբաթում, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես ՖԵՍՊԱԿՕ[4]։

Սիտա-Բելլան համարվում էր ռահվիրա և կինոյի ոլորտում աշխատող մի քանի կանանցից մեկը, քանի որ այս ոլորտում ժամանակին գերակշռում էին տղամարդիկ։ 1970-ականներին խոսելով կինոարտադրության մասին՝ ասում է․

Aquote1.png Կամերունցի կին 1970-ականների՞ն։ Այն ժամանակ մենք շատ քիչ էինք։ Այնտեղ կային մի քանի արևմտյան հնդիկներ, մի սենեգալցի կին և ես էի։ Բայց գիտեք, ֆիլմարտադրությունը կանանց բիզնեսը չէ[5]։ Aquote2.png


Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2006 թվականի փետրվարի 27-ին Թերեզ Սիտա-Բելլան մահացել է Յաունդեի հիվանդանոցում՝ հաստ աղիքի քաղցկեղից[6]։ Թաղվել է Յաունդեի Մվոլյե գերեզմանատանը։

Պարգևեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կամերունի Սիտա-Բելլա մշակույթի կենտրոնը անվանվել է ի պատիվ կամերունցի կինոռեժիսոր Թերեզ Սիտա-Բելլայի[7]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Pouya André Marie (September 1989)։ «Interview with Thérèse Sita-Bella»։ Amina (french) 233: 44։ Վերցված է նոյեմբերի 10, 2016 
  2. Tchouaffé Olivier Jean (2012)։ «Women in Film in Cameroon: Thérèse Sita-Bella, Florence Ayisi, Oswalde Lewat and Josephine Ndagnou»։ Journal of African Cinemas 4 (2): 191–206։ doi:10.1386/jac.4.2.191_1։ Վերցված է դեկտեմբերի 9, 2016 
  3. «Recovering Lost African Film Classics»։ africa-in-motion.org.uk։ Արխիվացված է օրիգինալից հոկտեմբերի 17, 2008-ին։ Վերցված է նոյեմբերի 10, 2016 
  4. Ellerson Beti (Fall 2016)։ «African Women and the Documentary: Storytelling, Visualizing History, from the Personal to the Political»։ Black Camera 8 (1): 223–239։ Վերցված է նոյեմբերի 10, 2016 (subscription required)Կաղապար:Subscription needed
  5. Tande Dibussi։ «Sita Bella: The Final Journey of a Renaissance Woman»։ dibussi.com։ Վերցված է 10 November 2016 
  6. «Cameroon's first woman journalist dies»։ nation.com.pk։ Արխիվացված է օրիգինալից մարտի 17, 2008-ին։ Վերցված է նոյեմբերի 10, 2016 
  7. Anchunda Benly։ «Cameroon Cultural Centre gets face lift»։ crtv.cm։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-11-25-ին։ Վերցված է նոյեմբերի 24, 2016