Էտրուսկերեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Infoboxforlang.png
Էտրուսկերեն

mechl Rasnal,

ազգի ինքնանվանում՝ Rasenna
Տեսակլեզու և մեռած լեզու
ԵնթադասTyrsenian languages
ԵրկրներՀին Էտրուրիա, Ապենինյան թերակղզի, Կորսիկա
Խոսողների քանակ0 մարդ
ԴասակարգումՄեկուսացած լեզու ըստ վարկածի՝ Տիրենեյան ընտանիք
Գրերի համակարգԷտրուսկյան այբուբեն
IETFett
ISO 639-1
ISO 639-2und
ISO 639-3ett
Etruscan language Վիքիպահեստում

Էտրուսկերեն (ɨˈtrʌskən[1]), էտրուսկների մեռած լեզու, որի ծագման հիմքը հայտնի չէ, դիտվում է որպես մեկուսացած լեզու։ Իտալիայի հին լեզուներից մեկն է՝ ավանդված շուրջ ինը հազար արձանագրություններով, որոնց մեծ մասը տապանագրեր են։ Մեր թվարկության սկզբներին դուրս մղվեց լատիներենի կողմից՝ չնայած 360 թ. դեռևս գործածական էր որպես կրոնական՝ գուշակների ծիսական լեզու։ Հնագույն գրավոր հուշարձանները Ք. ա. 7-րդ դարի են։ Այբուբենն ունի 26 նշան, գրվում էր աջից ձախ։ Ցեղակցական կապերը այլ լեզուների հետ պարզված չեն։ Էտրուսկյան այբուբենի հիման վրա է առաջացել լատինական գիրը[2]։

Հնչյունաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էտրուսկերեն այբուբենի էվոլյուցիան

Ձայնավորներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էտրուսկերենի ձայնավորային համակարգը բաղկացած է չորս պարզ ձայնավորներից։

Առաջնային Ետին
Փակ i
[i]
I
u
[u]
U
Միջին e
[e]
E
Բաց a
[ɑ]
A

Բաղաձայնական համակարգ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկշրթնային Ատամնային Քմային Ետնալեզվային Կոկորդային
Ռնգային m
[m]
M
n
[n]
N
Հպական p
[p]
P
φ
[pʰ]
Φ
t, d
[t]
T D
θ
[tʰ]
Θ
c, k, q
[k]
C K Q
χ
[kʰ]
Χ
Հպաշփական z
[ts]
Z
Շփական f
[ɸ]
F
s
[s]
S
ś
[ʃ]
Greek alphabet san2.png Ś
h
[h]
H
Նեղվածքային ձայնորդ l
[l]
L
i
[j]
I
v
[w]
V
Րեական r
[r]
R

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Laurie Bauer, 2007, The Linguistics Student’s Handbook, Edinburgh
  2. Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, Երևան, 1975։