Էլզասերեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Infoboxforlang.png
Էլզասերեն
Elsässerditsch
Տեսակ լեզու
Ենթադաս Low Alemannic German
Երկրներ
Շրջաններ Էլզաս
Խոսողների քանակ 1 500 000 մարդ
Լեզվակիրների թիվը ավելի քան 700 000
Դասակարգում

Եվրասիայի լեզուներ Հնդեվրոպական լեզվաընտանիք

Գերմանական ճյուղ
Հարավգերմանական խումբ
Գրերի համակարգ լատինական այբուբեն
IETF gsw-FR
ISO 639-3 gsw

Langues de la France.svg
Ֆրանսիայի լեզվաբանական քարտեզ
Alsatian language Վիքիպահեստում
Էլզասի լեզվաբանական քարտեզ․ էլզասերենը ներկայացված է կարմիրի երկու երանգներով։

Էլզասերեն կամ էլզասերեն բարբառ (Elsässerditsch)՝ գերմաներենի ստորին–ալեմանյան բարբառներից մեկը, որը տարածված է Էլզասի ամբողջ տարածքով մեկ։ Խոսողների թիվը 700 000–ից ավել է (Գերմանիայում և Ֆրանսիայում)։ Առավել մոտ է շվաբերենին և Շվեյցարիայի գերմաներենին։ Ժամանակի ընթացքում բարբառ են ներթափանցել շատ ու շատ բառեր հարևան ֆրանսերենից, ինչը, պարզ է, իր հետքն է թողել։ Էլզասերենի նշանակությունը որպես մի ժողովրդի գանձ չգնահատվեց և ավելին՝ կորցրեց իր նախկին հասարակական դերը (ԵՀՊ–ից հետո)։ Այս ամենը թույլ չի տալիս վերջինին զարգանալ պետքական մակարդակով։ Այսօր էլզասերենով խոսում են հիմնականում աշխատողները, գյուղացիները, ինչպես նաև էլզասական մշակույթի ջատագովները։ Էլզասի բնակչության միայն 40%–ն է կարողանում հասկանալ և բացատրվել այս բարբառով։

Կարգավիճակը Ֆրանսիայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաձայն Ֆրանսիայի սահմանադրությանը, հանրապետության տարածքում միակ պաշտոնական լեզուն համարվում է ֆրանսերենը։ Դրա հետ մեկտեղ ֆրանսիական կառավարությունը ճանաչում է էլզասերենի և տարածաշրջանային մի շարք այլ բարբառների որոշ իրավունքներ։ 1999 թվականին Ազգային վիճակագրական ինստիտուտի անցկացված հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ երկրում էլզասերենով խոսողների քանաքը հասնում է 548 000 (հաշվի են առնվել միայն չափահասները)։ Այս ցուցանիշը դարձնում է բարբառը թվով երկրորդ ոչ պետական լեզուն տարածաշրջանում՝ օկսիտաներենից հետո։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

http://rianova.narod.ru/kul/izmval.html ՝ ռուսերեն։