Էդաֆոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Էդաֆոն (հին հունարեն՝ ἔδᾰφος, ἔδᾰφεος՝ հիմք, հող), հողում բնակվող բոլոր կենդանի օրգանիզմների ամբողջությունն է (վիրուսներ, բակտերիաներսնկեր, ջրիմուռներ, որդերհոդվածոտանիներ, բույսերի կենդանի արմատային համակարգ, կաթնասուններ և այլն)։

Դեր և նշանակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդաֆոնի կազմում մեծ նշանակություն ունեն միկրոօրգանիզմները և բույսերի կենդանի արմատային համակարգերը, որոնց գործունեությունն ապահովում է օրգանական նյութերի շրջապտույտը, մոլեկուլային ազոտի ֆիքսումը, հողի բերրիության կուտակումը և հողում ընթացող շատ այլ գործընթացներ։

Տերմինը շրջանառության է դրվել գերմանացի կենսաբան Ռ. Ֆրանսեի կողմից՝ 1921թ-ին։ Էդաֆոնի կազում ընդգրկված օրգանիզմները պատկանում են տարբեր կարգաբանական խմբերին։ Ըստ կենսազանգվածի և տեսակային կազմի, միկրոօրգանիզմները և անողնաշարավորները գերազանցում են մնացած օրգանիզմներին։ Էդաֆոնն իր ազդեցությունն է ունենում հողի ֆիզիկական, քիմիական գործընթացների վրա, քանի որ դրա միջոցով հողում տեղի են ունենում օրգանական նյութերի սինթեզ և միևնույն ժամանակ տարրալուծում, հումիֆիկացում և այլն։

Էդաֆոնային գործոններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դրանք հողային պայմաններն են, որոնք ազդում օրգանիզմների կենսագործունեության վրա (հողի բերրիություն, ջերմություն, խոնավություն, pH, աղերի պարունակություն, օդաջրաթափանցելիություն և այլն)։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Шанда В. І., Євтушенко Е. О., Шанда Л. В. Ґрунт як система факторів і ресурсів екологічних ніш біологічних видів // Ґрунтознавство. 2010. Том 11, № 3-4 ISSN 1684-9094.