Եկատերինա Թեոդորոյու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Եկատերինա Թեոդորոյու
EcaterinaTeodoroiu.jpg
հունվարի 15, 1894(1894-01-15)[1] - սեպտեմբերի 3, 1917(1917-09-03)[1] (23 տարեկանում) կամ սեպտեմբերի 4, 1917(1917-09-04) (23 տարեկանում)
ԾննդավայրGorj County, Ռումինիա
Մահվան վայրPanciu, Vrancea County, Ռումինիա
ԳերեզմանՏիրգու Ժիու
ԶորատեսակRomanian Armed Forces?
ԿոչումԴիպուկահար
Մարտեր/
պատերազմներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմ

Եկատերինա Թեոդորոյու (ռում.՝ Ecaterina Teodoroiu, հունվարի 15, 1894(1894-01-15)[1], Gorj County, Ռումինիա - սեպտեմբերի 3, 1917(1917-09-03)[1] կամ սեպտեմբերի 4, 1917(1917-09-04), Panciu, Vrancea County, Ռումինիա), ռումինացի ռազմական գործիչ, սկաուտական շարժման անդամ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից, զոհվել է Մերեշեշտի ճակատամարտի ժամանակ, որտեղ ղեկավարել է հետևակի վաշտը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եկատերինա Թեոդորոյուն ծնվել է 1894 թվականին Գորժ ժուդեցում գյուղացու ընտանիքում, ունեցել է հինգ եղբայր և երկու քույր: Կրթությունը ստացել է տեղի գյուղական դպրոցում, այնուհետև Տիրգու-Ժիուում: 1909 թվականին ավարտել է դպրոցը, որից հետո ընդունվել է Բուխարեստի կանանց մանկավարժական ուսումնարանը, նպատակ ունենալով դառնալ ուսուցչուհի[2]: 1913 թվականից մասնակցել է սկաուտական շարժմանը[3]:

Ռումինիայի Առաջին համաշխարհային պատերազմի մեջ մտնելուց հետո մեկնել է ռազմաճակատ, որպես 18-րդ հետևակային գնդի բուժքույր, որտեղ ծառայում էր նրա եղբայրը` սերժանտ Նիկոլաեն: Հոկտեմբերի 14-ին մյուս քաղաքացիական ծառայողների հետ միասին մասնակցել են 9-րդ գերմանական բանակի բավարական վաշտի հարձակման ետ մղմանը` մարտում ցուցաբերելով արիություն և դրա համար արժանանալով հոկտեմբերի 23-ին Բուխարեստում կազմակերպված Մարիա թագուհու ունկնդրությանը[4]: Պորչենի մոտ մղվող մարտերում նոյեմբերի 1-ին եղբոր Նիկոլաեի մահից հետո, Եկատերինան ցանկանալով վրեժ լուծել[3], դիմում է 2-րդ դիվիզիայի գնդի հրամանատարին իրեն ռազմական ծառայության ընդունելու համար: Մարտական գործողությունների սկսել է մասնակցել 1916 թվականի հոկտեմբերից, Կերբունեշտի տակ մարտերի ժամանակ 1916 թվականի նոյեմբերի 3-ի գիշերը լույս 4-ին գերի է ընկնում գերմանացիներին[5], սակայն նոյեմբերի 6-ին կարողանում է փախչել` օգտվելով թաքցված ատրճանակից, որով սպանում է իր և իր վաշտի հրամանատարի նկատմամբ պահպանություն իրականացնող զինվորին` փախուստի ընթացքում ստանալով ոտքի թեթև վիրավորում[6]: Այնուհետև մարտնչել է Բերբետեշտի, Տինտերենի և Ֆիլիաշի տակ, որտեղ նորից վիրավորվում է երկու ոտքից, արկի պայթյունից[7]: Գտնվել է դաշտային հոսպիտալում, այնուհետև բուժվել Կրայովայի, Բուխարեստի և Յասսիի հոսպիտալներում[3]:

1917 թվականի հունվարի 23-ին դուրս է գրվում հիվանդանոցից և որոշ ժամանակ ծառայում որպես բուժքույր[3]: 1917 թվականի մարտին ստանում է մարտական սխրանքի համար 2-րդ դասի մեդալ (Virtutea Militară), հոսպիտալում նրան այցելում է և մեդալը հանձնում անձամբ Մարիա թագուհին, հայտնելով Եկատերինային 2-րդ լեյտենանտի կոչում շնորհելու մասին: 1917 թվականի ամռանը վերադառնում է ռազմաճակատ, օգոստոսի 20-ից ղեկավարելով 43/59-րդ գնդի 7-րդ վաշտի դասակներից մեկը:

Զոհվել է օգոստոսի 22-ին Մունչելուի մոտ, գերմանական 115-րդ դիվիզիայի հարձակման ժամանակ 25 հոգանոց դասակի գրոհը կազմակերպելիս, գլխին գնդացրային կրակահերթ ստանալու հետևանքով[3][8]: Նախապես թաղվում է Ֆիտիոնեշտում, այնուհետև 1921 թվականի հունիսին աճյունը տեղափոխվում է Տիրգու-Ժիու[9]:

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եկատերինա Թեոդորոյուի հուշարձանը Սլատինայում

Երկու համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակահատվածում Եկատերինա Թեոդորոյուն Ռումինիայում ունեցել է ազգային հերոսուհու համբավ, նրան կանգնեցվել է չորս հուշարձան (1921, 1928, 1936 և 1937 թվականներին): Սոցիալիստների իշխանության գալուց հետո, չնայած նրա գյուղացիական ծագմանը, կապակցվել է թագավորական ընտանիքի, սկաուտական շարժման և «բուրժուազիական հետադիմության» հետ, այդ իսկ պատճառով էլ նրա անունը երկար ժամանակ պրակտիկորեն չէր օգտագործվում մամուլում[3]: Սակայն 1960-ական թվականներից, Նիկոլաե Չաուշեսկուի իշխանության օրոք նրա կարգավիճակն աստիճանաբար սկսեց վերականգնվել, նրա մասին նկարահանվեց կենսագրական ֆիլմ, կանգնեցվեցին ևս երկու հուշարձաններ (1972 և 1978 թվականներին): 1989 թվականի հեղափոխությունից հետո նրա անվան հիշատակումը նորից նվազեց[3], այս անգամ նախորդ իշխանության պրոպագանդայի հետ կապված, չնայած 1994 թվականին տեղադրվեց նրա հերթական հուշարձանը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 http://www.fembio.org/biographie.php/frau/frauendatenbank?fem_id=26812
  2. Ecaterina Teodoroiu’s biography
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 «Legenda Ecaterinei Teodoroiu: Ce spun Arhivele Militare» (Romanian)։ Historia.ro։ Վերցված է 2015-12-08 
  4. «Casa memorială Ecaterina Teodoroiu» (Romanian)։ Gorj Museum։ Վերցված է 2015-12-08 
  5. «DOCUMENTAR - Ecaterina Teodoroiu, eroina de la Jiu – AGERPRES»։ Agerpres.ro։ Վերցված է 14 mai 2015 
  6. Ion Mocioi, Ecaterina Teodoroiu: eroina poporului român, Scrisul Românesc, 1981.
  7. «Portret de erou. Ecaterina Teodoroiu - Istorica - Radio România Actualități Online»։ Romania-actualitati.ro։ Վերցված է 14 mai 2015 
  8. Ecaterina Teodoroiu. «Înainte băieţi, nu vă lăsaţi, sunteţi cu mine!»
  9. «Pe urmele Ecaterinei la Târgu Jiu»։ Historia։ Վերցված է 14 mai 2015