Դանիայի Թագավորական դրամահատարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Museum Silhouette.svg
Դանիայի Թագավորական դրամահատարան
Տեսակբիզնես ձեռնարկություն և դրամահատարան
ԵրկիրFlag of Denmark.svg Դանիա
ՍեփականատերԴանիա
Պաշտոնական կայք

Դանիական Թագավորական դրամահատարան (դան՝Den Kongelige Mønt), 16-րդ դարի սկզբին դանիական միապետության կողմից հիմնված դրամահատարան է, որը ներկայումս միակ ընկերությունն է, որն ունի դանիական արժույթ (DKK) հատելու արտոնագրային իրավունք: Դանիական պետությունն այժմ տնօրինում է այս ընկերությունը որպես Դանիայի Կենտրոնական բանկին պատկանող կազմակերպություն:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծագում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դանիայում մետաղադրամների արտադրությունը սկսվել է մոտ 1000 տարի առաջ: Առաջին 500 տարիներին այն իրականացվել է երկրի տարբեր քաղաքներում: Առաջին թագավորը, որը Կոպենհագենում սկսել է հատել մետաղադրամներ, թագավոր Հովհաննեսն էր: Կարծիք կա, որ հատումը տեղի է ունեցել իր տան նկուղում: Մագազին դյու Նորդի կողմից տնօրինվող գմբեթավոր շենքը դեռևս գոյություն ունի մինչ այսօր Վինգաստրո (Vingårdstræde) 6 հասցեում, որտեղ նրանք կազմում են Կոնգ Հանս Կյոլդեր (Kong Hans Kælder) ռեստորանի մասը[1]:

1541 թվականին Թագավորական դրամահատարանը տեղափոխվեց նախկին Սբ. Կլերի վանքի շրջակայք, որը բռնագրավվեց 1536 թվականին, երբ Դանիան պաշտոնապես դարձավ լյութերական ազգ:

Փողոցներից մեկը, որը նախկին վանական այգիների վրա որպես քաղաք էր կառուցվել, կոչվեց Գամմել Մոն (անգլերեն՝ հին դրամահատարան)` ի հիշատակ տարածքի գրավման:

Սբ. Կլերի մենաստան 1611 թվականին

Տեղակայման փոփոխություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այն շարունակել է գործել մինչև 1575 թվականը, երբ այդ սեփականությունը գերմանական հավաքույթի կողմից օգտագործվեց որպես երկրպագության վայր: Թագավորական դրամահատարանը տեղափոխվել է Բրեմենհոլմ, Թագավորական ռազմածովային նավաշինարան, ամենայն հավանականությամբ, խարսխի դարբնոց, որը հետագայում դարձել է Հոլմենի եկեղեցի: Թագավորական դրամահատարանը վերադարձավ նախկին վանք 1593 թվականին: 1614-1661 թվականներին մետաղադրամների արտադրություն հիմնականում տեղի է ունեցել Կոպենհագեն ամրոցում, չնայած այս ժամանակահատվածում այլ վայրեր նույնպես օգտագործվում էին որպես դրամահատարաններ: 1625 թվականին ներմուծվեց նոր արժույթ՝ դանիական ռիգսդալեր[1]:

Բորգերգադե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դրամահատարանի վարպետների տունը Օրհուսում

Գոթֆրեդ Կրյուգերը, որը 1664-ից 1680 թվականներին Թագավորական դրամահատարանի վարպետ էր, 1671 թվականին Բորգերգադեում ձեռք բերեց սեփականություն այն ժամանակ, երբ մետաղադրամների արտադրությունը տեղի էր ունենում հարևան շենքում: Դա տևեց մինչեւ 1749 թվականը, երբ այն վաճառվեց: 1943 թվականին դրամահատարանի վարպետների շենքը ապամոնտաժվեց և պահեստավորվեց: Այն այժմ վերակառուցվել է Օրհուսի Հին քաղաքի բացօթյա թանգարանում[1]:

Բորգերգադեում էր, որ սկիզբ առավ դանիական մետաղադրամների վրա սիրտ դրոշմելու սովորությունը: Դժվար է հասկանալ, թե այս խորհրդանիշն ի սկզբանե նշանակում էր դրամահատների ընտանիքի, թե բնակավայրի նշում, բայց քանի որ այնուհետև CW սկզբնատառերը գտնվում էին այդ ժամանակին հաջորդող շրջանի մետաղադրամների վրա, ապա վերջինս հաստատում է այդ փաստը[1]:

Գամմելհոլմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թագավորական դրամահատարանը և բուսաբանական այգին նկարված Վիլհելմ Կինի կողմից Շառլոտենբորգի պատուհանից 1862 թվականին

1749 թվականին, Նյուհավնում, թագավորական ախոռներում հիմնվեց նոր դրամահատարան, որը գտնվում էր Շառլոտենբորգ պալատի թիկունքում: Շինությունները, որոնք տեղակայված էին Հոլսբերսգադեի և Նյուհավնի կամրջի հատման տեղում, քանդվել է 1870-ականների սկզբին, նոր փողոց կառուցելու համար, երբ ամբողջ Գամմելհոլմը վերակառուցվում էր[1]:

Թագավորական դրամահատարան Հոլբերգսգադեում, պատկերված Illustreret Tidende ամսագրի կողմից

Դրամահատարանի նոր շենքի կառուցումը Հոլբերգսգադեի և Հերֆուլ Տրոլես Գադեի անկյունում ավարտվեց 1873 թվականին: Շենքը, որ դեռևս գոյություն ունի մինչև այսօր, նախագծվել է Ֆերդինանդ Մելդահլի կողմից, որը մասնակցել էր քաղաքի ընդհանուր պլանավորմանը՝ համագործակցելով ճարտարապետ Լյուդվիգ Ֆենգերի հետ[2]:

Հատուկ մետաղադրամները 1894 թվականից պատրաստվում էին Ֆրից Մեյերի (Fritz Meyer) կողմից Գոտերսգադեում (թիվ 14), Գրենլանդիայի Անգսմագսալիկում (Angmagssalik) օգտագործելու համար[1]:

Ամագեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1923 թվականին Royal Mint- ը կրկին տեղափոխվեց, երբ նոր գործարանի բացման արարողությունը տեղի ունեցավ Ամագեր բուլվար 115 հասցեում, Ամագեր, որը նախագծել էր Մարտին Բորխը: Շենքն այսօր պատկանում է Մ. Գոլդշմիդտ Հոլդինգին և դարձել է երիտասարդական կենտրոն (150 միավոր) և առևտրային տարածք (23 գրասենյակ)[3]:

Ամագեր Բուլվարում գտնվող Թագավորական դրամահատարանը Մարտին Բորխի մեկնաբանմամբ

Ընթացիկ դրամական միավորներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրոնը, որը բաժանված է 100 օրեի, Դանիայում 1875 թվականից դարձել է արժույթի միավոր: 1, 2, 5, 10 և 25 օրե անվանական արժեքներով մետաղադրամները նախկինում հատվել են Դանիայում, սակայն դրանք հանվել են: Այժմ, շրջանառության մեջ գտնվող ամենացածր անվանմամբ մետաղադրամը 50 օրե մետաղադրամն է: Մնացած մետաղադրամներն ունեն 1, 2, 5, 10 և 20 կրոն անվանական արժեքներ: Դանիայի Թագավորական դրամահատարանը հատել է նաև ոսկե և արծաթե հուշադրամներ:

Ներկայիս տեղակայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1975 թվականին Դանիայի կառավարությունը Դանիայի Կենտրոնական բանկի վերահսկողության տակ է դրել Թագավորական դրամահատարանը, իսկ 1978 թվականին դրամահատարանը տեղափոխվեց Բրոնբյուում գտնվող Սոլմարկսվեյ: 2012 թվականի մարտին դրամահատարանի գրասենյակները կրկին տեղափոխվեցին Կոպենհագեն, Հավնեգադի Դանիական Կենտրոնական բանկի շենք: 2014 թվականի հոկտեմբերին Դանիայի Կենտրոնական բանկը հայտարարություն տարածեց, որ մետաղադրամների և թղթադրամների արտադրությունը դադարեցվելու է 2016 թվականի վերջին Դանիայի Կենտրոնական բանկի դրամահատարանի և տպագրության կենտրոնների կողմից, որտեղ մատնանշում են մետաղադրամների և թղթադրամների արտադրական ծախսերն ու կանխատեսվող պահանջարկի նվազման մակարդակը: Կենտրոնական բանկը պայմանավորվածություն է ձեռք բերում իրենց արտադրանքը մասնավոր ընկերություններին ներկայացնելու համար:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 «Møntbygninger i København» (Danish)։ danskmoent.dk։ Վերցված է 2013-04-11 
  2. «Holbergsgade 23/Herluf Trolles Gade 11» (Danish)։ Indenforvoldene.dk։ Վերցված է 2013-04-11 
  3. «150 nye ungdomsboliger og 23 erhvervslejemål midt i København» (Danish)։ M. Goldschmidt Holding։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-26-ին։ Վերցված է 2013-04-12 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոորդինատներ: 55°40′36″ հս․. լ. 12°35′10″ ավ. ե. / 55.6766° հս․. լ. 12.5862° ավ. ե. / 55.6766; 12.5862