Գրոսվենեդիգեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գրոսվենեդիգեր
Großvenediger vom Kröndlhorn.jpg
Տեսակլեռ
ԵրկիրFlag of Austria.svg Ավստրիա
Վարչատարածքային միավորԶալցբուրգ
ԼեռնաշղթաԲարձր Թաուերն
Բարձրությունը ծովի մակարդակից3657 մետր
Հարաբերական
բարձրություն
1185 մետր
Պահպանման տարածքԲարձր Տաուրեն
Կոորդինատներ: 47°6′32.000400099992″ հս․ լ. 12°20′47.000400100001″ ավ. ե. / 47.10888900002777291° հս․. լ. 12.34638900002777717° ավ. ե. / 47.10888900002777291; 12.34638900002777717

Գրոսվենեդիգեր (գերմ.՝ Großvenediger), Բարձր Տաուերնի Վենեդիգեր խմբի հիմնական գագաթը, սահմանակից է Ավստրիայի Տիրոլ և Զալցբուրգ նահանգներին։ Համարվում է Ավստրիայի չորրորդ ամենաբարձր լեռը[1] (թեև կարող է լինել մինչև տասնվեցերորդը, եթե յուրաքանչյուր երկրորդական գագաթ հաշվարկվի)։ Սառցադաշտով ծածկված գագաթը համարվում է Բարձր Տաուերն ազգային պարկի մաս։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆոտոխրոմ, 1900

Ի սկզբանե հայտնի է որպես Stützerkopf, Գրոսվենեդիգեր (անգլերեն՝ Մեծ վենետիկցի) անվանումն առաջին անգամ արձանագրվել է 1797 թվականի սահմանային հարցման ժամանակ։ Այս անվան ծագումը պարզ չէ, հավանաբար բխում է վենետիկյան առևտրականներից, որոնց ճանապարհն անցել է լեռնանցքներով։ Ըստ մեկ այլ տեսության՝ լեռան գագաթից կարելի է տեսնել Վենետիկը, մոտ 200 կմ հեռավորության վրա, ինչը սակայն չի համապատասխանում փաստերին։

Հեղինակը և լեռնաբնակ Իգնաց ֆոն Կյուսրնգերը (1795-1861) առաջիններից մեկն էր, որ 1840 թվականին մագլցել է լեռը՝ ստանալով weltalte Majestät (աշխարհի հնագույն վեհություն) մակդիրը։

Մագլցման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

19-րդ դարում մի քանի փորձեր են արվել հասնելու Գրոսվենեդիգերի գագաթ 1800 թվականին Գրոսգլոկկներ առաջին վերելքից հետո։ 1828 թվականի օգոստոսի 9-ին 17 տղամարդկանցից բաղկացած արշավախումբը, այդ թվում` Լոթարինգյան ընտանիքից էրցհերցոգ Յոհան Ավստրիացին, ձնահյուսի պատճառով չկարողացան բարձրանալ Գրոսվենեդիգեր։

1841 թվականի սեպտեմբերի 3-ին, Գրոսվենեդիգերի գագաթ առաջին մագլցումից 40 տարի հետո, Յոզեֆ Շվաբի ղեկավարությամբ թիմը կարողացավ հասնել Գրոսվենեդիգերի գագաթ՝ սկսելով հյուսիսային Նոյկիրհեմ-ամ-Գրոսվենեդիգեր ստորոտից, Զալցախ հովիտ, մագլցեցին Օբերսուլցբախ վտակի հարավային երկայնքով դեպի Stierlahnerwand։ Թիմի մյուս անդամներից էին Իգնաց ֆոն Կյուսինգերը, Փոլ Ռոհրենգերը, Անտոն վոն Ռութհները և Ֆրանց Սպիտալերը։ 40 մասնակիցներից միայն 26-ը կարողացան հասնել գագաթ, մյուսներն ուժասպառությունից հետ մնացին։

Այսօր բազմաթիվ լեռնային տնակներ հիմք են ծառայում դեպի գագաթ վերելքների համար, թեև բարձր գոտիներում ալպինիզմը կարող է վտանգավոր լինել բազմաթիվ սառցե ճեղքերի տեսակետից։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]