Գալյաշ Լևչիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գալյաշ Լևչիկ
Lewczyk.jpeg
Ծնվել էհուլիսի 20, 1880(1880-07-20)
ԾննդավայրՍլոնիմ, Grodno Governorate, Vilna Governorate-General, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել է1944
Վախճանի վայրՎարշավա, Residual Poland General Governorate, Նացիստական Գերմանիա
Մասնագիտությունթարգմանիչ, բանաստեղծ, բելոռուսագետ և publicist
ԿրթությունQ56751684?
Haĺjaš Lieŭčyk Վիքիպահեստում

Գալյաշ Լևչիկ (իրական անունը՝ Իլյա Միխայլովիչ Լևկովիչ, բելառուս․՝ Гальяш Леўчык, հուլիսի 20, 1880(1880-07-20), Սլոնիմ, Grodno Governorate, Vilna Governorate-General, Ռուսական կայսրություն - 1944, Վարշավա, Residual Poland General Governorate, Նացիստական Գերմանիա)[1], բելառուս բանաստեղծ, գրականագետ, թարգմանիչ, հավաքածուներ ունեցող։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դարբնի որդի է։ Սլոնիմսկի գավառական դպրոցի շրջանավարտն է եղել։ Աշխատել է հաշտարար դատարանի գրասենյակում, ապա Սլոնիմում՝ որպես դատական քննիչ։ 1904-1920 թվականներին ապրել է Վարշավայում, քաղաքապետարանում աշխատել է որպես գծագրող։ Դասախոսություններ է կարդացել արվեստի դպրոցում։

1920 թվականին միացել է արևմտաբելառուսական պոեզիայի հեղափոխական-ռոմանտիկական շարժմանը։

Վարշավայում նա միջոցներ է հավաքել արձակագիր և հրապարակախոս Սերգեյ Պոլույանի ստեղեծագործությունների ժողովածուի հետմահու հրատարակման համար, փնտրել և գնել է լեհ արիստոկրատներից թղթեր, տպագիր նյութեր, բելառուսական տպագիր հրատարակություններ։ Սլոնիմի իր տանը նա ունեցել է մեծ գրադարան, որտեղ հավաքված էր գրեթե ամեն ինչ, ինչ հրատարակված էր բելառուսերենով․ «Նաշա նիվա», «Գոմոն» թերթերի բոլոր տարեգրքերը, «Мужыцкай праўды»-ի որոշ համարներ, Ֆ․ Բոգուշևիչի, Վ․ Դումինա-Մարտինկևիչ, Յակուբ Կոլաս, Յանկա Կուպալայի և այլոց ստեղծագորություններ, այն ամենը, ինչ հրատարակվել էր «Загляне сонца і ў наша ваконца» կազմակերպությունում, Մ․ Ֆեդերովսկու «Lud Białoruski» բոլոր հատորները, որոնք հեղինակը նվիրել է Լևչիկին[2]։

Լինելով մեթոդիստական եկեղեցու ծխական՝ նա մասնակցել է գյուղերում բելառուսական դպրոցների կազմակերպման առաքելությանը:

1942 թվականի Գալյաշ Լևչիկի կինը ձերբակալվել է Լեհական ընդդիմությանն աջակցելու համար (նրա տանը հայտաբերվել է լեհական դրոշ՝ արծվի պատկերով) և գնդակահարվել է Սլոնիմի մոտ գտնվող Պետրոլովիցկի լեռան վրա[3]։ Գալյաշն այդ ժամանակ մնացել է առանց միջոցների, չի կարողացել նույնիսկ Վարշավայի նախկին բնակարանը ստանալ և 1944 թվականին մահացել է սովից:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1908 թվականին Լևչիկն առաջին անգամ տպագրվել է «Նաշա նիվա» թերթում, 1912 թվականին Վիլնյուսում հրատարակել է իր առաջին բանաստեղծությունների ժողովածուն`«Чыжык беларускі»:

Տպագրվել է «Авадзень», «Маланка» հումորային ամսագրերում, համագործակցել բելառուսական «Заранка» մանկական ամսագրի հետ:

Հավաքել է բելառուսական ժողովրդական բանահյուսության, ժողովրդական կավագործության նմուշներ:

Լեհերենից բելառուսերեն թարգմանել է Յուլիուշ Սլովացկու, Վ. Սիրոկոմլյայի, Մ. Կոնոպնիցիկայայի, Կազիմեժ Պշերվա-Տետմայերի և այլոց աշխատանքները:

1980 թվականին բելառուս գրականագետ Յանկա Սոլոմևիչը հավաքել և հրատարակել է Գալյաշ Լևչիկի ընտրյալ ստեղծագործությունները` «Բախտ և հաց» վերնագրով:

Գաղափարախոսության տարածում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Чыжык Беларускi» ժողովածուի «Хто адрокся сваiх, Хто стыдацца нас стаў I прылiп да чужых, — Каб ён свету не знаў!..» բանաստեղծությունը բելառուս պարտիզանների Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ տարածել են թռուցիկների և ընդհատակյա հրատարակությունների միջոցով՝ որպես պարտիզանական բանահյուսություն:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Календарыюм «Czasopis» Nr 09/09
  2. Краса і сіла Гальяш Леўчык Міхась Скобла, 5 ліпеня 2000 г. Звязда
  3. Жыў у Слоніме паэт Газета Слонімская №685 от 14.07.2010

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Туронак Ю. Пра Гальляша Леўчыка // Беларускі каляндар. Беласток, 1980.