Գաբրիել Երանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գաբրիել Երանյան
Ծնվել է 1827
Ծննդավայր Ստամբուլ, Թուրքիա
Մահացել է հոկտեմբերի 13, 1862({{padleft:1862|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})
Մահվան վայր Ստամբուլ, Թուրքիա
Ազգություն հայ
Մասնագիտություն կոմպոզիտոր

Գաբրիել Երանյան (հուլիսի 12, 1827, Կոստանդնուպոլիս - հոկտեմբերի 13, 1862, Կոստանդնուպոլիս), հայ երաժշտագետ, կոմպոզիտոր։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Կրթությունն ստացել է Մայր վարժարանում, աշակերտելով երաժշտագետ Արիստակես Հովհաննիսյանին։ Բացի հայկական խազերից, սովորել է նաև եվրոպական նոտաները և ունեցել ստեղծագործական-մանկավարժական բեղուն գործունեություն։ Իր ուսուցչի՝ Արիս Հովհաննիսյանի հետ 1857-1858 թվականներին հրատարակել է «Քնար հայկական» հանդեսը, որը երաժշտական առաջին պարբերականն էր հայ իրականության մեջ և որտեղ ազգային երգերը ձայնագրվում էին եվրոպական նոտաներով։ Պարբերականը կարճ կյանք է ունեցել։ Իր աշակերտներից Նիկողայոս Թաշճյանի հետ 1861 թվականին վերահրատարակել է այն «Քնար արևելյան» անունով, բայց հնարավորություն չի ունեցել հարատևելու և 1862 թվականին փակել է։ Որպես երաժշտության ուսուցիչ աշխատել է Խասգյուղ թաղամասի հայկական դպրոցում և ազգային հիվանդանոցի որբանոցում, աճեցնելով շատ աշակերտներ։ Հեղինակել է ազգային, հայրենասիրական երգեր, ինչպես հայտնի «Կիլիկիան», «Հայաստան, երկիր դրախտավայր», «Արիք, Հայկազունք», «Հայ ապրինք, եղբայրք» և այլն, որոնք լայնորեն տարածվել են ոչ միայն արևմտահայ, այլև արևելահայ իրականությունում, շնորհիվ Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի երգչախմբի։ Դրանցից «Հայաստանը» հետագայում Արմենակ Շահմուրադյանի կատարմամբ և Կոմիտասի դաշնամուրային ընկերակցությամբ ձայնագրվել է, դարձել հայ ժողովրդի ամենասիրելի երգերից մեկը։ Նույնքան ժողովրդականություն է վայելում և «Կիլիկիան»։[1]

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Հայաստան՝ երկիր դրախտավայր»[1]
  • «Կիլիկիա»[2]
  • «Արիք, Հայկազունք»
  • «Հայ ապրինք, եղբայրք»

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Գառնիկ Ստեփանյան (1973). Կենսագրական բառարան, հատոր Ա. Երևան: «Սովետական գրող». էջ էջ 307.