Շեղբի վրայով վազողը
«Շեղբի վրայով վազողը» (անգլ.՝ Blade Runner), 1982 թվականի ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ կինոնկար, որի ռեժիսորն է Ռիդլի Սքոթը, դերակատարներն են՝ Հարիսոն Ֆորդը, Ռուտգեր Հաուերը, և Շոն Յանգը։
Սցենարը գրել են Համպտոն Ֆանչերը և Դեյվիդ Փիփլզը, և հիմնված է Ֆիլիպ Կինդրեդ Դիքի «Արդյո՞ք անդրոյդները երազում են էլեկտրական ոչխարների մասին» գիտաֆանտաստիկ վեպի վրա։
Սյուժե
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ֆիլմը պատմում է մի դիստոպիական Լոս Անջելեսի մասին՝ 2019 թվականին, որտեղ գենետիկապես ստեղծված էակներ ռեպլիկանտ անունով, որոնք մարդկանցից արտաքինով չեն տարբերվում, օգտագործվում են վտանգավոր կամ ստրկական աշխատանքի համար, Երկրի արտաշխարհ գաղութներում։
Մի ռեպլիկանտների ապստամբությունից հետո, նրանց լինելը Երկրի վրա անօրինական է դառնում, և հատուկ ոստիկանություն է դաստիարակվում, Շեղբի վրայով վազող կամ բլեյդ ռաներ անունով, Երկրի վրա փախած ռեպլիկանտներին հետապնդելու և «պաշտոնաթող» անելու համար։ Պլանը կենտրոնանում է մի խումբ վերջերս փախած և Լոս Անջելեսում թաքնված անասնական և խորամանկ րեպլիկանտների վրա, և Ռիք Դեքարդի (Հարիսոն Ֆորդ) վրա, ով դժկամորեն համաձայնվում է ևս մի աշխատանքի։
Արձագանքներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Շեղբի վրայով վազողը սկզբում բևեռացրեց քննադատներին՝ ոմանք նրա արագությունը չսիրեցին, երբ ուրիշները վայելեցին նրա թեմատիկ բարդությունը։ Ֆիլմը լավ չի ընդունվել հյուսիս ամերիկյան կինոթատրոններում։ Չնայած ֆիլմի դրամարկղային ձախողության, նա վերածվել է պաշտամունքային դասականի[11]։ Բլեյդ Ռաները գովասանքի է արժանացել իր արտադրական նախագծի համար, որը պատկերում է մի «հնասազեցված» ապագա[12][13]։ Դա մնում է նոր-սև ոճի առաջատար օրինակներից[14]։ Բլեյդ Ռաները գրող Ֆիլիպ Կ. Դիքին բերեց Հոլիվուդի ուշադրության, և դրանից հետո իր գործերի վրա հիմնված նաև ուրիշ կինոնկարներ են ստեղծվել[15]։ Ռիդլի Սկոտի կարծիքով, Բլեյդ Ռաները «երևի» իր ամենալրիվ և ամենաանձնական կինոն է[16][17]։ 1993 թվականին որոշվեց, որ Բլեյդ Ռաները իբրև «մշակությաին, պատմական, կամ գեղագիտականապես կարևորագույն» կինոնկար պահպանվի ԱՄՆ-ի Ազգային Կինոնկարի Գրանցումում, Համագումարի Գրադարանի կողմից։
2007 թվականին Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից հրապարակված Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում ֆիլմը 97-րդն է, իսկ 2002 թվականի Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն թրիլեր ֆիլմերի ցանկում 74-րդը։
Ցուցադրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Կինոնկարի յոթը տարբերակ է ցուցադրվել՝ տարբեր շուկաներում, և ֆիլմի գործադիրների կողմից վիճելի փոփոխությունների արդյունքով։ Տարբերակներից հիմնականները երկուսն են` բնօրինակ տարբերակը հեփի էնդ վերջաբանով (1982), որը վատ է ընդունվել կինոքննադատների կողմից և ձախողվել կինովարձույթում, և այսպես կոչված՝ ռեժիսորական մոնտաժված տարբերակը՝ բաց ավարտով (1992), որը, բրիտանական The Guardian թերթի կողմից վաթսուն գիտնականների շրջանում անցկացված հարցման համաձայն, ճանաչվել է պատմության մեջ լավագույն գիտաֆանտաստիկ ֆիլմը։
Դրա և իր վարձույթի բարձր քանակի պատճառով, նա դարձավ առաջին կինոնկարներից, որ DVD-ի վրա էր թողարկվել՝ միջակ տեսական և ձայնային որակով[18]։ 2007 թվականին Warner Bros.-ը որոշ կինոթատրոններում և DVD/HD DVD/Blu-ray շուկա բերեց ֆիլմի 25-րդ տարեդարձի առթիվ թվային տարբերակը` Սկոտի վերջնական տարբերակը (Final Cut, 118 րոպե), որը ներկայացվել է Վենետիկի կինոփառատոնում[19][20]։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ http://www.nytimes.com/movies/movie/5994/Blade-Runner/overview
- ↑ 2,0 2,1 Internet Movie Database — 1990.
- ↑ FilmAffinity — 2002.
- ↑ Metacritic(անգլերեն) — 2001.
- ↑ 5,0 5,1 Box Office Mojo — 1999.
- ↑ http://www.sfi.se/sv/svensk-filmdatabas/Item/?itemid=5952&type=MOVIE&iv=Shows
- ↑ http://www.dfi.dk/faktaomfilm/film/da/9068.aspx?id=9068
- ↑ http://www.zelluloid.de/filme/index.php3?id=1094
- ↑ 9,0 9,1 http://www.cinemarx.ro/filme/Blade-Runner-Vanatorul-de-recompense-7389.html
- ↑ 10,0 10,1 Box Office Mojo — 1999.
- ↑ Սամմոն, Պոլ Մ. (1996). Ապագա սև՝ Բլեյդ Ռաների սարքելը (անգլերեն). Լոնդոն: Orion Media. xvi–xviii. ISBN 0-06-105314-7.
- ↑ Սամմոն, էջ. 79
- ↑ Բուկատման, Սկոտt (1997). BFI Ժամանակակից դասականները՝ Բլեյդ Ռաներ (անգլերեն). Լոնդոն: BFI (British Film Institute). էջեր 21. ISBN 0-85170-623-1.
- ↑ Կոնարդ, Մարկ Թ. (2006), Նոր-սևի Փիլիսոփայությունը (անգլերեն), University Press of Kentucky, ISBN 0-8131-2422-3, Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ մայիսի 20-ին, Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 23-ին
{{citation}}: Check|isbn=value: checksum (օգնություն) - ↑ Բուկատման, էջ. 41
- ↑ Գրինվալդ, Թեդ (2007 թ․ սեպտեմբերի 26), «Wired-ի հարցազրույցը Ռիդլի Սկոտի հետ (անգլերեն)», Wired ամսագիր, համար 15.10, Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 9-ին, Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 23-ին
- ↑ Բարբեր, Լինն (2002 թ․ հունվարի 6), «Սկոտի անկյունը (անգլերեն)», The Observer
- ↑ Hunt, Bill (2007 թ․ դեկտեմբերի 12), Բլեյդ Ռաներ՝ Վերջին կտրվածքը - բոլոր տարբերակները, The Digital Bits, Inc, Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ դեկտեմբերի 10-ին, Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 23-ին
- ↑ Բլեյդ Ռաներ՝ Վերջին տարբերակ, The Digital Bits, Inc, Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ սեպտեմբերի 27-ին, Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 23-ին
- ↑ Sammon, Paul M. (1996-05-01). Future Noir: The Making of Blade Runner (անգլերեն). Harper Collins. ISBN 978-0-06-105314-6.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը] | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շեղբի վրայով վազողը» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||
- Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
- Ֆիլմեր այբբենական կարգով
- 1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
- 1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
- 1982 ֆիլմեր
- BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
- BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
- Warner Bros. ֆիլմեր
- ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր
- Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
- Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
- Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
- Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
- Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
- Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
- Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր
- Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
- Հակաուտոպիական ֆիլմեր
- Ռիդլի Սքոթի ֆիլմեր
- Օսկարակիր ֆիլմեր
- Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
- Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում
- Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2019 թվականին