Բաումքուխեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բաումքուխենի պատրաստում

Բաումքուխեն (գերմ.՝ Baumkuchen ծառ-թխվածք), թխվածքի անսովոր տեսակ, ավանդական ուտեստ Գերմանիայում։ Բաումքուխենի տեսքը հիշեցնում է հատած ծառի, որտեղից էլ եկել է դրա անվանումը։ Այդպիսի արդյունք տալիս է թխելու առանձնահատուկ տեխնոլոգիան՝ փայտե գլանիկը թաթախվում է հեղուկ խառնուրդի մեջ, կարմրեցնում է, նորից թաթախվում և կարմրեցնում, և այսպես մի քանի անգամ։

Բաումքուխեն

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստուգապես հայտնի չէ, թե ով է բաումքուխենի առաջին գյուտարարը, բայց Քիլի Մարիա-Սոֆյա Շելխամերի խոհարարական գրքում, լույս տեսած 1692 թվականին, հրապարակվել են թխվածքի 4 բաղադրատոմսեր։ 18-րդ դարում այն ստացել է առաջին ճանաչումը։ 1745 թվականին Հանս Օտտո 2-րդ իշխանն, Քրոնսբերգ այցելության ժամանակ, ճաշակել է բաումքուխեն, որը մատուցել է Մարթա Պփալը՝ տեղական պանդոկի տիրուհին։ Այդ տորթն այնքան էր դուր եկալ իշխանին, որ նա ցանկացավ, որ պանդոկատիրուհին տանի դրանք և դնի իր իշխանական սեղանին։

Բաումքուխենի ժամանակակից տեսքն որոշել է Էրնստ-Ավգուստ Գարդեսը, ով Շվեդտ քաղաքի իշխանի գլխավոր խոհարարն էր և, ավելի ուշ՝ 18-րդ դարում, Գարդեսն Բերլինից տեղափոխվեց Զալցվեդել՝ Ֆրիդրիխ Վիլհելմի մոտ, որտեղ մեծ հաջողությամբ դարձավ մի ռեստորանի գլխավոր խոհարար։ Պարոն Գարդեսի թոռնուհին, Լուիզա Լենցը, գտնելով պապի բաղադրատոմսը, մեծ հաճույքով սկսեց բաումքուխեններ պատրաստել։ 1841 թվականին հրուշակեղենի հետ պատմությունն կրկնվում է, այս անգամ Ֆրիդրիխ Վիլհելմ 4-րդի կողմից, ով իր հավանությունն է տալիս Լուիզա Լենցի պատրաստած բաումքուխենին։ Թագավորն դա վերցնում է իր կնոջ համար։ Արդյունքում, այն դառնում է «Արքայական տորթ», իսկ Սուրբ Ծննդյանը ուղարկված բաումքուխենի համար Լուիզա Լենցը ստանում է արքայական մանուֆակտուռայի սերվիս։

Ավելի ուշ Լուիզա Լենցը տանում է իր «Արքայական տորթերն» և ուրիշ քաղաքներ (Օրինակ. Սանկտ Պետերբուրգ և Վիեննա)։ Զալցվեդել քաղաքը դառնում է բաումքուխենի հայրենիքը։

Ժամանակակից Գերմանիայում բաումքուխեններ վաճառվում են խանութներում և դարձել են Սուրբ Ծննդյան թխվածքներ։

Գոյություն ունի տորթի լիտվական տեսակը՝ Շակոտիսը, որը տարբերվում է իր տեսքով։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]