Բամիան (քաղաք)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Բամիան
بامیان
Buddhas of Bamiyan in 19 century.JPG
Կոորդինատներ: 34°49′0″ հս․ լ. 67°49′0″ ավ. ե. / 34.81667° հս․. լ. 67.81667° ավ. ե. / 34.81667; 67.81667
Երկիր Աֆղանստան Աֆղանստան
Երկրամաս Բամիան
Հիմնադրված է Ք. ա. 1-ին դար թ.
ԲԾՄ 2800 մ մ
Բնակչություն 61863 մարդ մարդ
Ժամային գոտի UTCUTC+4:30
##Բամիան (քաղաք) (Աֆղանստան)
Red pog.png

Բամիան[1] (դարի՝ بامیان Bāmiyān) , քաղաք Աֆղանստանի կենտրոնական մասում, Բամիան պրովինցիայի մայրաքաղաքը։ Գտնվում է նույնանուն հովիտում, գտնվելով Կաբուլայից 200 մետր դեպի հյուսիս-արեւմուտք: Տեղակայված է Բամիան գետի վրա։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բամիանյան հովիտը պատմականորեն ծառայել է որպես առևտրի միջանցք, հանդիսանում է միակ հարմար միջանցքը, որն անցնում է Հինդուկուշի լեռնային համակարգի միջով[2]։ Առաջին բնակավայրերը հայտնվել են հովտում մինչև նոր դարաշրջանը։ I-II դարերում հովտում հիմնադրվել են բուդդայական վանքեր, որոնք պահպանվել են մինչև VIII դարը։ II-ից V դարերի ընթացքում հովիտում կառուցվել են Բուդդայի բամիանական արձաններ[3]:

Բամիանը աշխարհահռչակ է դարձել 2001 թվականին, երբ այդ արձանները, չնայած բազմաթիվ երկրների բողոքների, այդ թվում նաև իսլամադավան երկրների, ոչնչացվել են թալիբանների կողմից: Նույն տարվա նոյեմբերին թալիբները, Հյուսիսային ալյանսաների կողմից հարձակման պատճառով ստիպված են եղել լքել քաղաքը:

Կլիման[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Nuvola apps kweather.svg Ջերմաստիճանի և տեղումների տարեկան միջին ցուցանիշները Բամիան
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ տարին
բացարձակ առավելագույնը (°C) 12,0 12,5 20,6 28,7 29,4 31,2 33,2 32,2 31,4 26,2 20,6 13,0 33,2
միջին առավելագույնը (°C) 1,0 2,0 7,9 15,6 19,9 24,1 26,3 26,1 22,9 17,4 11,0 5,1 14,9
միջին ջերմաստիճանը (°C) -6,4 -4,8 1,4 8,6 12,4 16,3 18,4 17,4 12,8 7,8 1,6 -2,8 -2,8
միջին նվազագույնը (°C) -12,1 -10,5 -3,8 2,9 5,7 8,5 10,0 8,8 4,2 0,0 -4,9 -8,6 0,0
բացարձակ նվազագույնը (°C) -30,5 -28,4 -21,2 -6,5 -2,5 0,6 5,4 3,0 -2,6 -7,9 -14,5 -25,0 -30,5
տեղումների քանակը (մմ) 8 15 27 29 26 5 1 0 3 4 4 4 129
Աղբյուր՝ World Climate, NOAA

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Географический энциклопедический словарь: географические названия / Под ред. А. Ф. Трёшникова. — 2-е изд., доп.. — М.: Советская энциклопедия, 1989. — С. 55. — 592 с. — ISBN 5-85270-057-6
  2. Бамиан // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 4 т. — СПб., 1907—1909.
  3. «Бамиан»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]