Արևելյան Անգլիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արևելյան Անգլիայի դրոշը
Արևելյան Անգլիան Նորֆոլկի և Սուֆոլկի ադմինիստրատիվ խորհուրդների հետ՝ հյուսիսում և հարավում կարմիրով նշված, և Քեմբրիջշիրը՝ վարդագույնով նշված, դեպի արևմուտք

Արևելյան Անգլիան աշխարհագրական դիրքով գտնվում է Անգլիայի հենց արևելյան մասում: Ներառված տարածքը բազմազան է [1], սակայն ըստ «NUTS 2»-ի՝ օրինական կերպով նրա կազմի մեջ են մտնում Նորֆոլկը, Սուֆոլկը և Քեմբրիջշիրը՝ ներառելով Պետերբորոու Սիթիի իշխանության տարածքը[2]: Անունը սկիզբ է առել Արևելյան Անգլեսում անգլոսաքսոնական թագավորությունից. ցեղ, որի անվանումը ծագել է Անգլիայից, Հյուսիսային Գերմանիա:

Տարածքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևելյան Անգլիայի կազմի մասին սահմանումները տարբեր են: Արևելյան Անգլիայի անգլոսաքսոնական թագավորությունը ստեղծվել է 6-րդ դարում: Ի սկզբանե այն կազմված է եղել Նորֆոլկից և Սուֆոլկից և ընդարձակվել է դեպի արևմուտք՝ իր մեջ ներառելով Քեմբրիջշիրի մի մասը: Ժամանակակից «NUTS 2» վիճակագրական միավորը Հարավային Անգլիայի մեջ է ներառում Նորֆոլկը, Սուֆոլկը և Քեմբրիջշիրը՝ (ներառելով Պետերբորոու Սիթիի իշխանության տարածքը)[2] : 1976թ-ից սկսած այս երեք մարզերը կազմում են Արևելյան Անգլիայի Հռոմի Կաթոլիկ Թեմը, և 2016թ-ին կառավարության նվիրման փաթեթի մեջ էին գրանցված [3][4]: Էսսեքսը երբեմն նույնպես ներառված է եղել Արևելյան Անգլիայի մեջ՝ ներառելով Լոնդոնում արևելյան անգլիացիների հասարակությունը: Այնուամենայնիվ Էսսեքսի թագավորությունը հարավում անգլոսաքսոնական Անգլիայի հեպարխիայի առանձին ամբողջություն էր կազմում, որը չճանաչվեց որպես անգլիացիներ, այլ սաքսեր: Էսեքսի շրջանը ինքն իրեն ձևավորեց «NUTS 2» վիճակագրական միավորումը Անգլիայի արևելյան շրջանում:

Տարածքի վերաբերյալ այլ որոշումներ առաջարկվել և օգտագործվել են տարիների ընթացքում: Օրինակ՝ 1969թ Ռեդքլիֆ-Մոուդի հոդվածը, որին հետևեց թագավորական հանձնաժողովը տեղական կառավարություններում բարեփոխումներ իրականացնելիս՝ առաջարկելով Անգլիայում ստեղծել 8 գավառներ: Առագադրված արևելյան Անգլիայի գավառը իր մեջ ներառելու էր հյուսիսային Էսսեքսը, հարավային Լինքոլնշիրը և Նորթհեմփշիրի փոքր մասը, ինչպես Քեմբրիջշիրը, Նորֆոլկը և Սուֆոլկը:

Մեծ Բրիտանիան 800-ականն թվականներին, մատնանշվում է Արևելյան Անգլեսը

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևելյան Անգլիայի թագավորությունը ամբողջությամբ կազմված է եղել Նորֆոլկից և Սուֆոլկից, սակայն հետագայում արևելյան Անգլիայի արքայադուստր Էթելրեդայի ամուսնությամբ Ելի կղզին նույնպես անդամ է դառնում: Այն ձևավորվեց 520թ-ին՝ միավորելով Հարավային և Հյուսիսային Ֆոլկերը. անգլիացիներ, որոնք բնակեցվել էին Իկենի նախկին տարածքներում նախորդ դարաշրջանում: Այն 7 անգլոսաքսոնական հեպտարխիաներից մեկն էր, ինչպես նշվում է 12-րդ դարի գրող Հենրի Հանթիգթոնի գործերում[5]: Արևելյան Անգլիան, մոտ 616թ Նորթամբրիային հաղթելով, ամենահզոր անգլոսաքսոնական թագավորությունն է դառնում ողջ Անգլիայում, իսկ թագավոր Ռաեդվալդին տրվում բրետվալդա կոչում (անգլոսաքսոնական թագավորությունների թագավոր): Այնուամենայնիվ սա երկար չտևեց, քանի որ մերսիացիները երկու անգամ պարտության մատնեցին նրանց հաջորդ 40 տարիների ընթացքում, և արևելյան Անգլիան շարունակեց թուլացնել հարաբերությունները հարևան թագավորությունների հետ: Մերսիայի Օֆֆա թագավորը վերջապես սպանում է Էթելրեդին 794թ և ինքն է սկսում կառավարել երկու թագավորությունները[6]: 825թ անկախությունը կարճ ժամանակով վերականգնվում է, սակայն Դանեսը 869թ նոյեմբերի 20-ին սպանում է Էդմունդ թագավորին և գրավում թագավորությունը: Էդվարդ Ավագը հետագայում արևելյան Անգլիան ներգրավվում է Անգլիայի Թագավորության մեջ, ինչն էլ հետո դառնում է էրլի նստավայր:

Ռեդքլիֆ-Մաուդը առաջ քաշեց նահանգների գաղափարը, Արևելյան Անգլիան 7-րդն է

Արևելյան Անգլիայի մեծ մասերը մնացին ճահճոտ մինչև 17-րդ դարը, չնայած որոշ ինժեներական կառույցներ կառուցվել էին հռոմեական կայսրության կողմից: Բերուկային տարածքը համակարգված ջրահեռացման նախագծերի շնորհիվ վերածվեց վարելահողերի: Հիմնականում օգտագործվում էին գետերի շեղումներ և շրահեռացումներ: 1630թ-ներին հազարավոր պուրիտան ընտանիքներ արևելյան Անգլիայից արտագաղթեցին դեպի Նոր ԱՆգլիա, Ամերիկա՝ իրենց հետ տանելով արևելյան Անգլիայի մշակույթի մասնիկ, որը մինչ օրս էլ տարածված է [7]: Արևելյան Անգլիան իր հարստությունը կուտակում էր բամբակի, տեքստիլի և վարելահողերից ստացված բերքի հաշվին: Հարուստ տարածք էր Անգլիայում մինչ արդյունաբերական հեղափոխությունը կփոխեր մանուֆակտուրայի զարգացման ուղին դեպի Միդլենդ և Հյուսիս:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին թագավորական օդային ուժերը և ամերիկյան բանակը արևելյան Անգլիայում կառուցում են բազում օդային բազաներ՝ նացիստական Եվրոպայից պաշտպանվելու համար: Արևելյան Անգլիան շատ հարմար է օդանավակայանների կառուցման համար, քանի որ բաց տարածությունները գերակշռում են, տեղանքի մակարդակը բավարար է և մոտ է Եվրոպային: Շատ օդանավակայանների տարածքներ տեսանելի են հիմնականում բաձրությունից արված նկարներից: Որոշներն էլ գործում են դեռ: Ամենահայտնին Նորվիչի Միջազգային օդանավակայանն է: 1940-ականներին կառուցված բլինդաժները, որոնք կառուցվել են պաշտպանողական ծառայություն կատարելու համար, նույնպես տեսանելի են ողջ տարածքում[8]:

Աշխարհագրական դիրքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևելյան Անգլիան սահմանակցում է հյուսիսի և արևելքի հետ Հյուսիսային ծովով, հարավի հետ՝ Թեմզայի գետաբերանով, իսկ դեպի արևմուտք, կիսում է անորոշ ցամաքային տարածք: Արևելյան Անգլիայի հյուսիսային մասի մեծ մասը հարթ է, ցածրադիր է և ճահճոտ (հիմնականում Քեմբրիջշիրի և Նորֆոլկի ճահճոտ տարածնքերը), այնուամենայնիվ անցյալ դարի կատարած ջրահեռացման նախագծերի շնորհիվ, այս տարածքը դարձրել են ՄԹ ամենաչոր տարածքներից մեկը: Սուֆոլկի և Նորֆոլկի տարածքների հիմնական մասում տարածված են սասռցադաշտերը՝ ներառելով իջվածքային ռելիեֆները: Նորֆոլկի հարթությունը բնութագրվել է Նոել Քովարդի «Անձնական կյանքեր» գրքում՝ «Շատ հարթ Նորֆոլկ»:

Արևելյան Անգլիայի հյուսիսարևմտյան մասում սահմանակցում է Ուոշ կոչվող ծովածոցին, որտեղ պատմական ժամանակներում նստվածնքերի և հողերի վերականգման շնորհիվ ծովափնյա գիծը զգալիորեն փոխվել է: Ուոշի ափերին մի քանի քաղաքներ (մասնավորապես Քինգզ Լինը) այժմ որոշ հեռավորության վրա են գտնվում:Ի հակառակ այս ամենի՝ դեպի արևելք, Հյուսիսային ծովի ափամերձ հատվածը պատմական ժամանակներից սկսած մեծ փոփոխությունների է ենթարկվել՝ էրոզիայի արագ տարածման պատճառով:

Խոշոր գետերը ներառում են Սուֆոլկի Սթոուրը և Նեն գետը: Քեմ գետը Մեծ Օուսի վտակն է, որի անունով էլ կոչվում է Քեմբրիջի համալսարանը, մինչդեռ Նորվիչը գտնվում է ՅԵյր և Վենսում գետերի վրա: Օրվել գետը լցվում է Իպսվիչ և ունի իր վտակը՝ Սթոուրից մինչև Ֆելիքսթոու: Նորֆոլկի և Սուֆոլկի լայն տարածքները Նորվիչի և ծովածոցի միջև ստեղծում են ջրային ուղիներ և հայտնի են ժամանցային նավարկությամբ:Օուս գետը Քինգս լինում լցվում է Ուոշ:

Նորվիչը 210000 բնակչությամբ Արևելյան Անգլիայի ամենամեծ քաղաքն է

Արևելյան Անգլիայի խոշոր համայնքային տարածքներ ներառում են Նորվիչի քաղաքները, Քեմբրիջը և Պետերբորոուն, Իպսվիչի քաղաքը: Ավելի փոքր քաղաքներ են Բերի սբ. Էդմունդը, Էլլին, Լովեսթոֆտը, Մեծ Յամոթը և Քինգս Լինը: Տարածքների մեծ մասը դեռ գյուղական են՝ գյուղերով և գյուղատնտեսական տարածքներով շրջապատված[9]:

Կլիման[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևելյան Անգլիայի կլիման հիմնականում չորային և սառն է: Ջերմաստիճանի սանդղակը ձմռանը 1-10°C է, իսկ ամռանը՝ 12-22°C, այնուամենայնիվ հազվադեպ է լինում, որ ամենօրյա ջերմաստիճանը իջնում կամ բարձրանում է տվյալ սահմաններից: Ջուրը Ֆենլենդում և Բրոադլենդում մեծ դեր է խաղում, քանի որ այս տարածքները Միացյալ Թագավորության ամենաչոր տարածքներն են ամռան ամիսների ժամանակ: Երաշտային եղանակը մեծ ազդեցություն է թողնում այստեղ՝ հրդեհների պատճառ դառնալով[10]: Շատ տարածքներում տարեկան 700մմ-ից քիչ անձրևներ են լինում, ինչը բավականաչափ բաշխվում է ողջ տարվա ընթացքում: Արևի շողերի մեծ քանակությունը բնորոշ է ծովափնյա շրջաններին:

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆելիքսթոուի նավահանգիստ: Ցամաքային տերմինալը առջևում, Թրինիթի տերմինալը ետևում

Արևելյան Անգլիայի տրանսպորտը կազմված է խոշոր մայրուղուց և երկաթուղային ցանցից: Գլխավոր A ճանապարհները, ինչպիսիք են A12 և A17, տարածքը կապում են ողջ ՄԲ-ի հետ, և A14-ը կապում է Միդլենդսը Ֆելիքսթոուի նավահանգստին: Այն ՄԲ-ի ամենաշատ բեռնարկղային նավահանգիստն է՝ առնչվելով ողջ ՄԲ-ի բեռնարկղային տրանսպորտի 40%-ի հետ, և երկրի գլխավոր դարպասային նավահանգիստն է: Արևելյան Անգլիայում շատ քիչ մայրուղիներ կան: Երկաթուղային գիծը ներառում է «Մեծ Արևելյան» գլխավոր ուղղությունը՝ Նորվիչից դեպի Լոնդոնի Լիվերպուլ փողոց, և «Արևմտյան Անգլիա» գլխավոր ուղղությունը՝ կապելով Քեմբրիջը Լոնդոնին: «Արևելյան Ափ» գլխավոր ուղու կայարանները անցնում են տարածքով և Պետերբորոյով. այն գիծը կարևոր է փոխանակումների համար: Տարածքը երկաթգծով կապվում է Միդլենդսի և հյուսիսարևմտյան Անգլիայի հետ, ունի նաև երկաթգծի տեղական մեծ թվով ծառայություններ, ինչպիսին է «Բիթերն Գիծը»՝ Նորվիչիվ դեպի Շերինգհեմ[11]:

Արևելյան Անգլիան իդեալական է հեծանվավազքի համար և հեծանվի ազգային առաջին ուղին անցնում է այստեղով: Քեմբրիջը ՄԲ-ի հեծանվավազքում ամենամեծ մասնաբաժինը ունի իր բնակչության շնորհիվ, որի 25%-ը հեծանվով է գնում աշխատանքի[12]: Քեմբրիջշիրի ավտոբուսային ցանցի մայրաքաղաքը ևս գտնվում է այստեղ, որը բացվել է 2011թ և ունի աշխարհի ամենաերկար ավտոբուսային ճանապարհը՝ կազմելով 13.3 մղոն (21,4կմ)[13]:

Միակ առևտրային օդանավակայանը Նորվիչի օդանավակայանն է, ի տարբերություն Լոնդոնի Սթենսեդի օդանավակայանի, որ ամենաշատ ուղևորային օդանավակայանն է ՄԲ-ում, ընկնում է Քեմբրիջի հարավային մասում՝ հյուսիսարևմտյան Էսեքսում[14]:

Համալսարանները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քեմբիջի համալսարանը, որ կառուցվել է 13-րդ դարի սկզբում հենց Քեմբրիջ քաղաքում, արևելյան Անգլիայի ամենահայտնի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունն է, ինչպես նաև աշխարհի ամենահին համալսարանների շարքերում է դասվում:Արևելյան Անգլիայի մյուս համալսարաններից են Նորվիչի արվեստի համալսարանը, Անգլիա-Րասքին համալսարանը (գործում է Քեմբրիջում), Սուֆոլկի համալսարանը՝ Իսպվիչում հիմնված, և Կենտրոնական Պետերբորոուի համալսարանը:

Ձեռնարկատիրական գոտիները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ձեռնարկատիրական գոտիները նախաձեռնվել է Արևելյան Անգլիայի Ձեռնարկատիրական գործընկերության կողմից[15]: Մեծ Յարմոութ և Լովեսթովթ 2011թ հայտարարվել են որպես ձեռնարկատիրական գոտիներ, իսկ 2012թ-ին արդեն գործի դրվել[16]: Կազմի մեջ են մտնում 6 տարածքներ, որոնք 121հա (300ակր) են կազմում: Այդ ամենը գրավում է մեծ թվով բիզնեսների տնօրեններին[15]: Այդ 6 տարածքներն են Մեծ Յարմոութի՝ Բեկոն պարկը և Հարավային Դենեսը Մոբբս Վեյը, Ռիվերսայդ Ռոադը և Հարավային Լովեսթովթի արդյունաբերական շենքը Լովեսթովթում, Էլոյի բիզնես պարկը՝ Բեկլեսին մոտ Էլոյում[16]: Քեմբրիջշիրում նունյպես գործում է ձեռնարկատիրական գոտի՝ Հանթինգթոնի Ալկոնբուրիի ընկերությունը[17]:

Խորհրդանիշները և մշակույթը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երեք թագերի էմբլեման Սաքսմունդհեմի ծխական եկեղեցում

Վահանի վրա պատկերված երեք ոսկյա թագերը, որոնք պատկերված են կապույտ ֆոնի վրա՝ երկուսը վերևում, դարեր շարունակ եղել են Արևելյան Անգլիայի խորհրդանիշները: Զինանշանը վերագրվել է սուրհանդակների կողմից Արևելյան Անգլիայում անգլոսաքսոնական թագավորության ընթացքում և Վուլֆինգների դինաստիայի ժամանակ: Նմանություն կար Շվեդիայի զինանշանի հետ:

Երեք թագերը՝ քարի վրա փորագրված, պատկերվել են մկրտության ավազանի վրա (ք.ա. 1400թ) Սաքսմունդհեմի ծխական եկեղեցում[18], 15-րդ դարում Վուլփիտի և Սուֆոլկի եկեղեցիների շքամուտքերում: Պատկերված են եղել նաև տեղական հերալդիայում և ձևավորել են Ելի թեմի, Բյուրի Սբ. Էդմոնդսի բորոյի զինանշանները: Բյուրի սբ. Էդմունդսի զինանշանում թագերը պատկերված են աղեղների մեջ՝ հիշատակելով Էդմունդ թագավորին, ով Արևելյան Անգլիայի վերջին թագավորն էր: Զինանշանի մյուս օգտագործողներն են եղել Ելի կղզիների խորհուրդը, Քոլչեսթերի բորոն և Արևելյան Անգլիայի համալսարանը: Քեմբրիջշիրի 2015թ հռչակված դրոշը պարունակում է երեք ոսկյա թագեր՝ կապույտ ֆոնի վրա պատկերված[19]:

Արևելյան Անգլիայի դրոշը, ինչպես հայտնի է այսօր, ձևավորվել է Ջորջ Հենրի Լանգհեմի կողմից և ընդունվել է 1902թ արևելյան անգլիացիների լոնդոնյան հասարակության կողմից, որ ստեղծվել էր 1896թ-ին: Այն ընդգծում է երեք թագերը կապույտ վահանի վրա սբ. Ջորջի խաչի հետ զուգընթաց:

Արևելյան Անգլիայն մեծապես առանձնանում է անգլիական գրականության մեջ. նշանավոր է Նոել Քովարդը իր «Անձնական կյանքեր» (Private lives) ստեղծագործությամբ և իր ջրուղիների պատմությամբ, որոնք տեղ են գտել Գրահամ Սվիֆթի «Ջրերի երկիր» (Waterland) նովելում: Տարածքի միասին իրենց ստեղծագործություններում են ներառել Լ. Հարթեյը, Արթուր Րենսոնը և Դորոթի Սեյըրսը, ինչպես նաև շատ ուրիշներ:

Սուֆոլկյան վարդագույնը և նման այլ գույներ կարելի է տեսնել Սուֆոլկի թաղամասերում, ինչպես նաև Նորֆոլկում և հարևան քաղաքներում:

Տուրիզմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լիվերպուլ փողոցի կայարանում գտնվող հուշարձան՝ ի հիշատակ առաջին աշխարհամարտի ժամանակ զոհված արևելյան անգլիացիների:

Արևելյան Անգլիան ունի հանգստյան վայրերի լայն տարածք, որ ձգվում է ավանդական ծովային քաղաքներից ՝ Սուֆոլկի Ֆելիքսթոուից և Լովեսթոուից, Նորֆոլկի՝ Մեծ Յարմութից Հանսթենթոնից դեպի ձկնորսային փոքր քաղաքներ, ինչպիսիք են Ալդերբուհը և Սաութվորդը Սուֆոլկում: Մեկ այլ տուրիստական գրավչություններ են պատմական քաղաքները, ինչպիսին են Բյուրի սբ. Էդմունդսը, Քեմբրիջը, Ելին, Քոնսթաբլ քաղաքը, Բրոադսը և Նորֆոլկի հյուսիսային հատվածը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Jade Goody and the many faces of East Anglia»։ BBC News։ 15 May 2016։ Վերցված է 15 May 2016 
  2. 2,0 2,1 «East of England»։ Office for National Statistics (անգլերեն)։ The National Archives։ 25 March 2010։ Արխիվացված է օրիգինալից 8 January 2016-ին։ Վերցված է 26 November 2017 
  3. «Cambridgeshire and Peterborough devolution deal»։ GOV.UK (անգլերեն)։ 16 March 2017։ Վերցված է 26 November 2017 
  4. Lamy Joel (24 May 2016)։ «East Anglia devolution deal could be just days away with talks over geography and elected mayor ongoing»։ Fenland Citizen։ Վերցված է 25 May 2016 
  5. Henry of Huntingdon (1996)։ Historia Anglorum: The History of the English People (Reprinted ed.)։ Oxford: Clarendon Press։ ISBN 9780198222248։ Վերցված է 7 March 2017 
  6. Brown Michelle P., Farr Carol A. (2005)։ Mercia: an Anglo-Saxon Kingdom in Europe։ New York: Continuum։ էջ 228։ ISBN 9780826477651 
  7. Fischer David Hackett (1991)։ Albion's Seed: Four British Folkways in America (Reissue ed.)։ New York: Oxford University Press։ ISBN 978-0195069051 
  8. «UK Pillbox, Pillboxes, Bunkers, Anti-tank traps and other Anti-Invasion Defences built in World War 2»։ Pillboxesuk.co.uk։ Վերցված է 19 April 2016 
  9. Landscape Access Recreation։ «Historic Farmsteads Preliminary Character Statement: East of England Region» 
  10. Jefford Will։ «Heathland fire prompts huge emergency response in Ipswich»։ Ipswich Star (անգլերեն)։ Վերցված է 29 October 2019 
  11. «Top 50 World Container Ports»։ World Shipping Council։ Վերցված է 20 February 2017 
  12. Miller Mark (19 June 2008)։ «Cambridge Announced As National Cycling Town»։ Cambridge County Council։ Wayback Machine։ Արխիվացված է օրիգինալից 17 July 2011-ին։ Վերցված է 27 May 2016 
  13. «Cambridgeshire guided busway opens to passengers»։ BBC News։ 7 August 2011։ Վերցված է 15 May 2016 
  14. «About Norwich Airport»։ norwichairport.co.uk։ Վերցված է 2 November 2019 
  15. 15,0 15,1 Pullinger Stephen (25 September 2014)։ «Energy jobs boom fuelled by Great Yarmouth and Lowestoft Enterprise Zone»։ EDP24 (Eastern Daily Press)։ Վերցված է 13 March 2015 
  16. 16,0 16,1 Dickson Annabelle (12 January 2012)։ «Great Yarmouth and Lowestoft enterprise zone interest from around the world»։ EDP24 (Eastern Daily Press)։ Վերցված է 13 March 2015 
  17. «The Alconbury Weald Project»։ Cambridge News։ 24 June 2014։ Արխիվացված է օրիգինալից 18 July 2015-ին։ Վերցված է 13 March 2015 
  18. «The Parish Church»։ Saxmundham։ Վերցված է 19 April 2016 
  19. «Cambridgeshire»։ Flaginstitute.org/։ Flag Institute։ Վերցված է 4 June 2018