Արցախի պետական պատմաերկրագիտական թանգարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արցախի պետական պատմաերկրագիտական թանգարան
Artsakh State Museum (37512504202).jpg
Տեսակթանգարան
ԵրկիրFlag of Artsakh.svg Արցախ
ՏեղագրությունՍտեփանակերտ
ՀասցեԼեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն, Ստեփանակերտ, Սասունցի Դավիթ 1
Հիմնադրված է1938 և 1939

Արցախի պետական պատմաերկրագիտական թանգարան, հիմնադրվել է 1939 թվականին։ ԼՂՀ պատմամշակութային միակ օջախն է, որտեղ ներկայացվում է Արցախի պատմությունը հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը։

Ցուցադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արցախի պետական պատմաերկրագիտական թանգարանի ֆոնդապահոցներում և ցուցադրության մեջ ընդգրկված են ավելի քան 50 հազար պատմամշակութային արժեքներ։ Լեռնային Ղարաբաղում իրականցվող պեղումների շնորհիվ թանգարանը հնարավորություն ունի արդյունավետ կերպով ընդլայնելու իր ցուցանմուշների ցուցակը։

Հնագիտության բաժին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարանի ցուցադրությունը սկսվում է Արցախի բնաշխարհը պատկերող հետաքրքիր տեսարաններով, որին հաջորդում է հնագիտության բաժինը։ Այստեղ ցուցադրված նյութերի մեջ ընդգրկված են բնության քարացած նմուշներ, ամենավաղ քարեդարյան գործիքներ, բրոնզե ամենատարբեր իրեր (զարդարանքներ, սպասք, զենքեր), Ուրարտական ժամանակներից պահպանված զարմանահրաշ զարդագոտիներով կավանոթներ, հայկական, հռոմեական, պարսկական, արաբական ծագման արծաթե ու պղնձե մետաղադրամներ և այլն։

Միջնադարյան բաժին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայոց առաջին փիլիսոփա Գրիգոր Լուսավորիչը Արցախում հիմնադրել է առաջին եկեղեցիներից մեկը՝ Ամարասը, որի լուսանկարի և համապատասխան քարտեզի ցուցադրությամբ սկսվում է թանգարանի միջնադարյան բաժինը։ Այստեղ առկա են նաև Հարավային Կովկասում նրա քարոզչության փաստացի վկայություններ։

Առանձնակի հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև ազգագրության բաժինը, որտեղ ցուցադրությունը սկսված է արցախցու նահապետական ընտանիքի (տատիկը ճախարակով թել է մանում, իսկ պապիկը՝ իր մշակած կաշուց տրեխ տեսարանով։

Գորգագործական բաժին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցուցադրված են նաև գորգագործական հին դազգահ, արցախյան գորգագործության նմուշներ՝ 18-20-րդ դարերի գորգեր։ 19-րդ դարում հայ մշակույթի կենտրոնն էր Շուշին, որի մասին են պատմում ցուցադրված ավետարանները, հին տպագիր գրքերը, լուսանկարները։

Նոր ժամանակներ բաժին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փաստագրական նյութերով առավել հարուստ են նոր և նորագույն բաժինները, որտեղ ներկայացվում են արցախահայության մղած ազգային ազատագրական պայքարն Ադրբեջանի դեմ 1918-1921 թվականներին։ Այստեղ ներկայացված է 1926 թվականի Հայաստանի քարտեզը, որը պատրաստվել էր 1920 թվականի օգոստոսի 10-ի պայմանագրի համաձայն, ինչպես նաև 1920 թվականի մարտի 23-ին տեղի ունեցած ողբերգական դեպքերի մասին վկայող փաստաթղթեր, որոնք պատմում են Ղարաբաղի՝ բռնի ուժով Խորհրդային Ադրբեջանին միացման մասին։

Արցախյան համազգային շարժում բաժին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում արցախյան համազգային շարժումը, Ղարաբաղյան ազգային ազատագրական պատերազմը, հետպատերազմյան շրջանում Լեռնային Ղարաբաղի շարժման մասին պատմող թանգարանի վերջին բաժինները[1]։

Հասցե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահը գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ստեփանակերտ քաղաքում, Սասունցի Դավիթ 4 հասցեում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]