Արաբական զտարյուն ձիու ցեղատեսակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արաբական զտարյուն ցեղատեսակին պատկանող ձի

Ձիերի արաբական զտարյուն ցեղատեսակը, ծագել է Արաբական թերակղզում՝ IV-VII դարերի ընթացքում: Արաբական ձիերը տարբերվում են իրենց գլխի և պոչի յուրօրինակ կառուցվածքով: Արաբական ձիերն աշխարհում ամենահին և ամենատարածված ցեղատեսակներից են[1][2]: Ամբողջ պատմության ընթացքում արաբական ձիերն աշխարհով մեկ տարածվել են ինչպես պատերազմի, այնպես էլ առևտրի միջոցով, որոնք օգտագործվել են այլ ցեղատեսակների բարելավման համար: Այսօր արդեն, արաբական արյուն կարելի է հայտնաբերել գրեթե բոլոր ժամանակակից ցեղատեսակների մեջ:

Արաբական ցեղատեսակներին հիմնականում վարժեցնում էին անապատներում: Արաբները ցեղատեսակի մեջ զարգացրել են զգոնությունը, որն ամենաշատն օգտագործել են պատերազմական պայմաններում: Այս պատրաստականության կոմբինացիան ժամանակակաից արաբական ցեղատեսակի սեփականատերերից պահանջում է զգոնություն և մեծ հարգանք դեպի կենդանիները:

Արաբական ցեղատեսակը բաժանվում է բազմակողմանի ցեղատեսակների: Արաբները գերիշխում են իրենց տոկունությամբ և այսօր մրցում են ձիասպորտի շատ այլ ոլորտներում: Նրանք աշխարհի ամենատարածված ձիու ցեղատեսակներից մեկին են պատկանում աշխարհում, այդ թվում Միացյալ Նահանգների և Կանադայի, Մեծ Բրիտանիայի, Ավստրալիայի, մայրցամաքային Եվրոպայի, Հարավային Ամերիկայի (հատկապես Բրազիլիայի) և նրանց ծագման երկրի, Մերձավոր Արևելքի[3]:

Լեգենդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արաբական ցեղատեսակի ձիերը շատ լեգենդների և առասպելների հիմանական թեման են: Ծագումնաբանության մի լեգենդում խոսվում է, թե ինչպես էր Մուհամեդ անունով մի մարդ իր ձիերին մեջ վարժեցնում քաջություն և հավատարմություն: Չնայած տարբեր լեգենդներում ասվում է, որ երկար արշավից հետո Մուհամեդը հոգնում է և որոշում իր ձիերին կերպարանափոխել օազիսների՝ ջուր խմելու նպատակով: Իսկ ջուրը խմելուց հետո նա իր ձիերին ետ է կանչում: Նորից կերպարանափոխելով նրանց: Ձիերից միայն հինգ զամբիկները վերադարձան Մուհամեդի մոտ, քանի որ նրանք միակ հավատարիմներն էին: Այսպիսով Մուհամեդը այդ հնգյակին կոչեց «Ալ Քամսա» ինչը արաբերեն նշանակում է հինգ[4][5] Although the Al Khamsa are generally considered fictional horses of legend,[6] some breeders today claim the modern Bedouin Arabian actually descended from these mares.[7]:

Մի ուրիշ առասպել ստեղծվել է Արավիի և Իսմաիլի ժամանակաշրջաններում: Այդ պատմության համաձայն, հրեշտակ Ջիբրիլը (հայտնի ինչպես Գաբրիել հրեշտակ) երկնքից իջնում է և Իսմաիլին արթնացնում է «քամու» միջոցով, որը պտտվում էր նրա շուրջը: Հետո ամպին հրամայում, որ լվա Իսմաիլի վրաիյի փոշին և նա վերածվում է մի գեղեցիկ ձիու, որը կարծես կուլ էր տվել ամբողջ աշխարհը: Հետեւաբար, բեդվացիները առաջին արաբական ձիուն կոչել են «քամուց արբած»:

Ծագում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արաբական ցեղատեսակներն աշխարհում ամենահին տեսակներից են: Ժամանակակից ցեղատեսակները ժառանգում են արևելյան ցեղատեսակների հատկանիշները: Այդ հատկանիշներով ձիերն առաջացել են 3500 տարի առաջ արաբական թերակղզում: Պեղումների ընթացքում Եգիպտոսում գտել են ձիերի գլուխներ և ժայռապատկերներ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Upton, Arabians pp. 21–22
  2. Archer, Arabian Horse, pp. 89–92
  3. Arabian Horse Society of Australia։ «Arabians In Endurance»։ AHSA Website։ Arabian Horse Society of Australia։ Արխիվացված օրիգինալից-ից April 30, 2008-ին։ Վերցված է May 31, 2008 
  4. Al Khamsa։ «Al Khamsa The Five»։ History and Legends։ Al Khamsa, Inc.։ Արխիվացված օրիգինալից-ից April 18, 2008-ին։ Վերցված է May 29, 2008 
  5. Archer, Arabian Horse, pp. 92–93
  6. Upton, Arabians, p. 12
  7. Schofler, Flight Without Wings, pp. 3–4

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]