Աննա Պերեննա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Աննա Պերեննա
Տեսակհռոմեական դիցարանի աստվածություն
Սեռիգական
Երևի համընկնում էԱննա
Anna Perenna Վիքիպահեստում

Աննա Պերեննա (լատ.՝ Anna Perenna, annus` տարի և perennis` հավերժ, անընդհատ, տևական բառերից), հռոմեական դիցաբանության մեջ գալիք նոր տարվա աստվածուհին։

Ըստ հռոմեական օրացույցի` տոնը տեղի է ունեցել մարտյան իդերին (մարտի 15-ին)[1]։ Այդ օրը պետական և մասնավոր անձինք զոհաբերություն են արել աստվածուհու պատվին, աղոթել նրան[2]։ Տոները կազմակերպվում էին Մարսի դաշտում։ Տիբերի ափին թարմ խոտից վրաններ էին պատրաստում, տեղավորվում էին նրանց մեջ կամ բաց երկնքի տակ, մարդիկ գրկախառնվում էին, շատ խմում, երգում ծիծաղելի և անպատշաճ երգեր։ Գոյություն ունի Աննա Պերեննայի` զզվելի պառավի կերպարն այրելու ավանդույթ, որը մինչև այսօր պահպանվել է Իտալիայի հին քաղաքներում։

Աստվածուհու ծագումը հստակ չէ։ Ենթադրվում է, որ նա առաջացել է որոշ ոչ հնդեվրոպական ժողովուրդների հավատալիքներից, ովքեր բնակվել են թերակղզում մինչև լատինացիների, իլլիրիացիների, ումբրների և հույների բնակեցումից։

Աննա Պերեննան համարվում է լուսնի մարմնավորումներից մեկը, նա տարին լրացնում է ամսվա կտորներով։ Լուսինը կամ Դիանան համարվում էին Յանուսի կանացի համարժեքները։

Պուբլիուս Օվիդիուս Նասոն Աննա Պերենոայի հետ կապված երեք առասպել է ներկայացնում.

  1. Աննա Պերեննան նույնականացվել է Դիդոնի քրոջ` Աննայի հետ։ Նա սիրում էր Էնեային և Կարթագենից եկել է նրա մոտ` Իտալիա։ Փախչելով նրա կնոջ` Լավինայի զայրույթից, խնդրում է գետերի Աստված Նումիայի հովանավորությունը, հետո խեղդվում Նումիցիա գետում և դառնում գետի հավերժահարսը` Պերեննա անունով։ Մարտին գետը վարարում է։
  2. Հռոմեական կայսրության վաղ շրջանում պլեբեյները պայքարում էին ազնվականների դեմ իրենց իրավունքների համար։ Արդյունքում հասարակ մարդիկ հեռանում էին քաղաքից, գնում Սրբազան լեռան մոտ և սոված մնում։ Պառավ Աննան ամեն օր Բովիլ կալվածքից նրանց համար թարմ թխած հաց էր բերում։ Նրա պատվին պաշտամունք է ձևավորվում։
  3. Աստվածուհի Աննա Պերեննային, որը պառավ կին էր, դիմում է Մարսը և խնդրում նրան օգնել ստանալ երիտասարդ և անմեղ Միներվայի բարեհաճությունը։ Աննան խոստանում է օգնել։ Մի որոշ ժամանակ անց Միներվան իսկապես գալիս է Մարսի մոտ` հասնացուի պես հագնված։ Մարսը շտապում է համբուրել նրան, ծածկոցն ընկնում է, և նրա առջև կանգնում է Աննան, որն սկսում է ծաղրել Մարսին` չհետևելով արտահայտություններին։ Մարտի 15-ին նրա պատվին հռոմեացի աղջիկները անպարկեշտ երգեր էին երգում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Մինչև մ.թ.ա. 46 թվականին Հուլիոս Կեսարի կողմից օրացուցային բարեփոխումները տարին սկսվում էր մարտից։ Ըստ Հուլյան օրացույցի, տարվա սկիզբը դարձել է հունվարի մեկը
  2. Saturnalia 1.12.6

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]