Անթանաս Մերկիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Անթանաս Մերկիս
Antanas Merkys.jpg
 
Կուսակցություն՝ Lithuanian Nationalist Union?
Կրթություն՝ Q4061414?, Տարտուի համալսարան և Կիևի Տարաս Շևչենկոյի անվան ազգային համալսարանի իրավաբանության ֆակուլտետ
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և փաստաբան
Ծննդյան օր փետրվարի 1 (13), 1887
Ծննդավայր Skapiškis, Kupiškis District Municipality, Պանավեժի կոմսություն, Լիտվա
Վախճանի օր մարտի 5, 1955(1955-03-05) (68 տարեկանում)
Վախճանի վայր Վլադիմիրի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Գերեզման Պետրաշյունայ գերեզմանատուն
Թաղված Պետրաշյունայ գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Flag of Lithuania 1918-1940.png Լիտվա

Անթանաս Մերկիս (լիտ.՝ Antanas Merkys, փետրվարի 1 (13), 1887, Skapiškis, Kupiškis District Municipality, Պանավեժի կոմսություն, Լիտվա - մարտի 5, 1955(1955-03-05), Վլադիմիրի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), լիտվացի պետական գործիչ, մինչպատերազմական անկախ Լիտվայի Հանրապետության նախավերջին վարչապետ, փաստաբան։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էքստեռն ավարտել է Ռիգայի գիմնազիան։ Իրավունք ուսանել է Յուրևսկի համալսարանում (այժմ՝ Տարտու)։ Ավարտել է Կիևի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը (1916 թ.)։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է ռուսական բանակ։ 1915 թվականին եղել է երկաթուղային պարետ Կովնոյում, Կոշեդարախում, Կեյդանախում։ Ավելի ուշ ծառայել է ռումինական ռազմաճակատում։

1919 թվականին կամավոր մտել է լիտվական բանակ։ Եղել է սահմանապահ նախարարության (այսինքն՝ պաշտպանության նախարարության) իրավաբանական բաժանմունքի ղեկավար։ Եղել է պաշտպանության նախարար կառավարության երեք կազմում՝ Պրանաս Դովիդայտիս (1919 թվականի մարտի 12—1919 թվականի ապրիլի 12), Միկոլաս Սլեժյավիչյուս (1919 թ.-ի ապրիլի 12— 1919 թ.-ի օգոստոսի 21), Աուգուստինաս Վոլդեմարաս (1926 թ.-ի դեկտեմբերի 17-1927 թ.-ի օգոստոսի 9)։ Թոշակի է անցել փոխգնդապետի կոչումով։

1927-1932 թվականներին Կլայպեդի նահանգապետ[1]։ 1933-1939 թվականներին եղել է Կաունասի բուրգոմիստր (քաղաքագլուխ)[2]։ Եղել է քաղաքների միության նախագահ (1934-1939 թթ.)։ Եղել է Լիտվայի Հանրապետության IV սեյմի անդամ (1936-1940 թթ.)։ Վիլնյուսի՝ Լիտվային հանձնելուց հետո 1939 թվականի աշնանը դարձել է Վիլենի (Վիլնյուսի) երկրամասի ղեկավարության լիազոր ներակայացուցիչ։

Եղել է մինչպատերազմական անկախ Լիտվայի Հանրապետության նախավերջին վարչապետը (1939 թ.-ի նոյեմբերի 21-1940 թ.-ի հունիսի 17)[3]։ 1940 թվականի հունիսի 12-ին Խորհրդային Միության ճնշման հետ կապված Լիտվայի նախագահ Անթանաս Սմետոնայի արտասահման մեկնելուց հետո եղել է նախագահի պարտականությունների պաշտոնակատար (հունիսի 15-հունիսի 17)։ Խորհրդային ուժերի պահանջով իշխանության գլուխ նշանակել է Յուտաս Պալեցկիսին[4]։

1940 թվականին ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատը ձերբակալել է նրան և տեղափոխել Սարատով։ 1941 թվականին Մերկիսը և նրա ընտանիքը բանտարկվել են։ 1954 թվականին ազատ է արձակվել բանտից առանց Լիտվա վերադառնալու իրավունքի։ Բնակվել է Վլադիմիրի մարզում, որտեղ էլ մահացել է։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Antanas Merkys» (լիտվերեն)։ Seimas։ 3 November 2003 
  2. «Antanas Merkys»։ Žymūs Kauno žmonės: atminimo įamžinimas (լիտվերեն)։ Kauno apskrities viešoji biblioteka։ 2004 
  3. Wiki Kazys Skucas
  4. «Presidents of the Republic of Lithuania»։ Office of the President of the Republic of Lithuania 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]