Անդրոմեդա (դիցաբանություն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Անդրոմեդա
Statue of Andromeda at Melbourne Hall gardens (geograph 3211214).jpg
ՏեսակՀին հունական դիցաբանության կերպար
ԴիցաբանությունՀունական դիցաբանություն
Սեռիգական
ՀայրՔեֆեյ[1][2][3]
ՄայրCassiopeia?[1][4][5]
ԱմուսինՊերսևս
ԿողակիցPhineus?
ԶավակներԳորգոֆոնա[6], Պերսես, Էլեկտրիոն, Heleus?, Sthenelus?[7], Mestor?, Autochthe?, Cynurus? և Ալքեոս
Andromeda Վիքիպահեստում

Անդրոմեդա (հին հուն․՝ Ἀνδρομέδα) հունական դիցաբանությունում[8][9] Եթովպիայի թագավոր Կաֆեյի և Կասիոպեյի դուստրը[10]։ Մի անգամ, երբ Կասիոպեյը պարծենում էր, որ իր գեղեցկությունը անցնում է ծովահարսի գեղեցկությունից, բարկացած աստվածուհիները դիմեցին Պոսեյդոնին վրեժխնդիր լինելու խնդրանքով, և նա ուղարկեց ծովային հրեշին, որը սպառնում էր Կաֆեյի ենթակաների մահով։ Ամոնի գուշակը հայտարարեց, որ Աստվածների վրդովմունքը կմեղմանա այն ժամանակ, երբ Կաֆեյը Անդրոմեդին կզոհաբերի հրեշ և երկրի բնակիչները ստիպեցին թագավորին գնալ այդ զոհաբերությանը։ Ժայռին գամված Անդրոմեդան հանձնվեց հրեշին։ Այդ վիճակում նրան տեսնում է Պերսևսը, և նրա գեղեցկությամբ հիացած, որոշեց սպանել հրեշին, եթե նա համաձայնվի ամուսնանա նրա հետ։ Հայրը ուրախությամբ համաձայնվեց, և Պերսևսը պատվով կատարեց իր վտանգավոր սխրանքը։ Ցույց տալով Մեդուզա Գորգոնայի դեմքը սատանային, նրան վերածում է քարի։ Մեկ այլ տարբերակով ներկայացվում է, որ հրեշը սպանվել է Հերմեսի դաշույնով, որով սպանվել է Մեդուզա Գորգոնան[11]։ Ըստ Էվրիպիդայի, ոչ′ հայրը, ոչ′ մայրը չկարողացան ստիպել նրան թողնել հայրենիքը և հետևել Պերսեյին[12]։ Հեղինակների մեծ մասը ասում է, որ նա դարձել է Միկենի թագուհի և Պերսևսի համար ունեցել է մի քանի երեխա։

Անդրոմեդան արվեստում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջորջո Վազարի, Պերսևս և Անդրոմեդա, 1570, Ֆլորենցիա
Գյուստավ Դորե, Անդրոմեդան գամված ժայռին

Անդրոմեդան Սոֆոկլեսի «Անդրոմեդա» երգիծական դրամայի, Էվրիպիդայի ողբերգության, Ֆրինիխ կրտսեր, Լիկոֆրոնի, Լիվիոս Անդրոնիկոսի և Անտիֆանի «Անդրոմեդ» կատակերգության գործող անձն է։ Անտիկ ծաղկամանների վրա կան Պերսևսի սխրանքների բազմաթիվ պատկերներ: Անդրոմեդայի կերպարին անդրադարձել են նաև ներկայիս նկարիչներ՝ Պյերո դի Կոզիմոն, Տիցիան, Ռուբենս դո Շասերիո, Դորեն։ Նույն լեգենդը ծառայել է Կոռնեյլի «Անդրոմեդա» դրամային (1650) և Լյուլլիյի (1682) «Պերսևս» օպերային։ Արիոստոն Պերսևսի և Անդրոմեդայի մասին սյուժեն օգտագործել է իր «Խելահեղ Ռոլանդը» պոեմում։ Լեգենդի հիման վրա նկարահանված ֆիլմերից է «Տիտանների մարտը»։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Андромеда // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. АндреевскийСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1890. — Т. Iа. — С. 769.
  2. Кефей // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1895. — Т. XV. — С. 35.
  3. Любкер Ф. Cepheus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 272.
  4. Кассиопа // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1895. — Т. XIVа. — С. 685.
  5. Любкер Ф. Cassiopea // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 259.
  6. Любкер Ф. Perseus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1012–1014.
  7. Обнорский Н. П. Сфенел // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1901. — Т. XXXII. — С. 411.
  8. Мифы народов мира. М.: 1991-92. В 2-х тт. Т. 1. С. 82
  9. Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М.: 2001. В 3-х тт. Т. 1. С. 106
  10. Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 4, 3-5
  11. Страбон. География I 2, 35. С. 43; XVI 2, 28. С. 759
  12. Гигин. Астрономия II 11

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]