Անդրոմեդա (դիցաբանություն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Անդրոմեդա
Statue of Andromeda at Melbourne Hall gardens (geograph 3211214).jpg
Տեսակ Հին հունական դիցաբանության կերպար
Դիցաբանություն Հունական դիցաբանություն
Սեռ իգական
Հայր Cepheus, King of Aethiopia
Մայր Cassiopeia
Ամուսին Պերսևս
Կողակից Phineus
Զավակներ Գորգոֆոնա, Պերսես, Էլեկտրիոն, Heleus, Sthenelus[1], Mestor, Autochthe, Cynurus և Ալքեոս
Andromeda Վիքիպահեստում

Անդրոմեդա (հին հուն․՝ Ἀνδρομέδα) հունական դիցաբանությունում[2][3] Եթովպիայի թագավոր Կաֆեյի և Կասիոպեյի դուստրը[4]։ Մի անգամ, երբ Կասիոպեյը պարծենում էր, որ իր գեղեցկությունը անցնում է ծովահարսի գեղեցկությունից, բարկացած աստվածուհիները դիմեցին Պոսեյդոնին վրեժխնդիր լինելու խնդրանքով, և նա ուղարկեց ծովային հրեշին, որը սպառնում էր Կաֆեյի ենթակաների մահով։ Ամոնի գուշակը հայտարարեց, որ Աստվածների վրդովմունքը կմեղմանա այն ժամանակ, երբ Կաֆեյը Անդրոմեդին կզոհաբերի հրեշ և երկրի բնակիչները ստիպեցին թագավորին գնալ այդ զոհաբերությանը։ Ժայռին գամված Անդրոմեդան հանձնվեց հրեշին։ Այդ վիճակում նրան տեսնում է Պերսևսը, և նրա գեղեցկությամբ հիացած, որոշեց սպանել հրեշին, եթե նա համաձայնվի ամուսնանա նրա հետ։ Հայրը ուրախությամբ համաձայնվեց, և Պերսևսը պատվով կատարեց իր վտանգավոր սխրանքը։ Ցույց տալով Մեդուզա Գորգոնայի դեմքը սատանային, նրան վերածում է քարի։ Մեկ այլ տարբերակով ներկայացվում է, որ հրեշը սպանվել է Հերմեսի դաշույնով, որով սպանվել է Մեդուզա Գորգոնան[5]։ Ըստ Էվրիպիդայի, ոչ′ հայրը, ոչ′ մայրը չկարողացան ստիպել նրան թողնել հայրենիքը և հետևել Պերսեյին[6]։ Հեղինակների մեծ մասը ասում է, որ նա դարձել է Միկենի թագուհի և Պերսևսի համար ունեցել է մի քանի երեխա։

Անդրոմեդան արվեստում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջորջո Վազարի, Պերսևս և Անդրոմեդա, 1570, Ֆլորենցիա
Գյուստավ Դորե, Անդրոմեդան գամված ժայռին

Անդրոմեդան Սոֆոկլեսի «Անդրոմեդա» երգիծական դրամայի, Էվրիպիդայի ողբերգության, Ֆրինիխ կրտսեր, Լիկոֆրոնի, Լիվիոս Անդրոնիկոսի և Անտիֆանի «Անդրոմեդ» կատակերգության գործող անձն է։ Անտիկ ծաղկամանների վրա կան Պերսևսի սխրանքների բազմաթիվ պատկերներ: Անդրոմեդայի կերպարին անդրադարձել են նաև ներկայիս նկարիչներ՝ Պյերո դի Կոզիմոն, Տիցիան, Ռուբենս դո Շասերիո, Դորեն։ Նույն լեգենդը ծառայել է Կոռնեյլի «Անդրոմեդա» դրամային (1650) և Լյուլլիյի (1682) «Պերսևս» օպերային։ Արիոստոն Պերսևսի և Անդրոմեդայի մասին սյուժեն օգտագործել է իր «Խելահեղ Ռոլանդը» պոեմում։ Լեգենդի հիման վրա նկարահանված ֆիլմերից է «Տիտանների մարտը»։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Обнорский Н. П. Сфенел // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1901. — Т. XXXII. — С. 411.
  2. Мифы народов мира. М.: 1991-92. В 2-х тт. Т. 1. С. 82
  3. Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М.: 2001. В 3-х тт. Т. 1. С. 106
  4. Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 4, 3-5
  5. Страбон. География I 2, 35. С. 43; XVI 2, 28. С. 759
  6. Гигин. Астрономия II 11

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]