Ահտո Լևի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ահտո Լևի
Ահտո Լևի.jpg
Ծնվել էհունիսի 18, 1931(1931-06-18)
ԾննդավայրԿուռեսաառե, Էստոնիայի Հանրապետություն
Վախճանվել էհունվարի 20, 2006(2006-01-20) (74 տարեկանում)
Վախճանի վայրՄոսկվա, Ռուսաստան
Մասնագիտությունգրող
Լեզուռուսերեն
ՔաղաքացիությունFlag of Estonia.svg Էստոնիայի Հանրապետություն
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ

Ահտո Լևի ((էստ․՝ Ahto Levi), իսկական անունը՝ Լևի Լիպպու, էստ․՝ Levi Lippu, հունիսի 18, 1931(1931-06-18), Կուռեսաառե, Էստոնիայի Հանրապետություն - հունվարի 20, 2006(2006-01-20), Մոսկվա, Ռուսաստան), էստոնացի խորհրդային գրող։ Ստեղծագործել է ռուսերեն։ «Գորշ գայլի նոթեր» վեպի հեղինակն է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լևի Լիպպուն ծնվել է Սաարեմաա կղզում՝ Կուռեսաառե քաղաքում։ Սովորել է տարրական դպրոցում: 1944 թվականին գերմանացիները նրան ստիպել են աշխատել օդանավակայանում։ Գերմանացիների նահանջի ժամանակ տարհանվել է Գերմանիա։ Պատերազմի ավարտից հետո ձերբակալվել է, տարվել ԽՍՀՄ ու տեղավորվել ճամբարում, որտեղից նա փախել է 1947 թվականին և վերադարձել հայրենիք։ Այնտեղ նորից ձերբակալվել է, տարվել Տոմսկի շրջան, որտեղից փախչելուց ու Էստոնիա վերադառնալուց հետո միացել է անտառային եղբայրներին։ Վերջիններիս միանալու հիմնական պատճառն այն էր, որ նա իմացել էր հոր՝ չեկիստների կողմից սպանվելու մասին։ Սակայն հետագայում նա իմացել է, որ իր հորը սպանել է անտառային եղբայրների հրամանատարներից մեկը։ Սպանելով այդ հրամանատարին ու նրա գործակիցներից մեկին՝ Լևի Լիպպը հանձնվել է իշխանություններին: Ավելի ուշ նա բանտարկվել է Կալուգայի և Կիրովոգրադի բանտերում: Բանտարկոթւյան վերջին տարիներն անցկացրել է Սոլիկամսկի շրջանի Միսյա գյուղի ճամբարում:

Բանտից ազատվելուց հետո ապրել է Մոլդավիայում, 1965-1967 թվականներին երկրաբանական արշավախմբի հետ աշխատել է Կարպատներում, այնուհետև մինչև 1968 թվականը ձկնորսությամբ է զբաղվել Սախալինում[1]։

1968 թվականին լույս է տեսել նրա ինքնակենսագրական վեպը՝ «Գորշ գայլի նոթեր», որ գրել էր բանտարկության տարիներին։ Այդ վեպի հիման վրա 1972 թվականին կինոռեժիսոր Վլադիմիր Բասովը նկարահանել է «Վերադարձ կյանք» ֆիլմը։

Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են մի շարք լեզուներով։

Կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Մոսկվայում ու Տարտուում։ Մահացել է 2006 թվականի հունվարի 20-ին Մոսկվայում։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Փախչել սեփական ստվերից (ռուս.՝ Бежать от тени своей)
  • Գորշ Գայլի նոթերը (ռուս.՝ Записки Серого Волка)
  • Մոր (ռուս.՝ Мор (роман о воровской жизни, резне и Воровском законе))
  • Ճանապարհի կեսին (ռուս.՝ Посредине пути)
  • Այնքան ծիծաղելի Թագավորը (ռուս.՝ Такой смешной Король!)
    • Վիպակ առաջին։ Թագավոր (ռուս.՝ Повесть первая։ Король)
    • Վիպակ երկրորդ։ Շրջափակում (ռուս.՝ Повесть вторая։ Оккупация)
    • Վիպակ երրորդ։ Թակարդ (ռուս.՝ Повесть третья։ Капкан)

Էկրանավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վերադարձ կյանքի (ֆիլմ, 1972)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Kes on kes? Kes on kus? Kaugete maade eestlased. Lühielulood. Vello Lään. Olion 2011.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]