Ալբեր Մեմմի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալբեր Մեմմի
արաբ․՝ ألبير ممي‎‎
Albert Memmi par Claude Truong-Ngoc décembre 1982.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 15, 1920(1920-12-15)[1][2]
ԾննդավայրԹունիս[2]
Վախճանվել էմայիսի 22, 2020(2020-05-22)[3][4][2] (99 տարեկան)
Վախճանի վայրՓարիզի 4-րդ շրջան, Փարիզ, Իլ-դը-Ֆրանս[3][2]
Մասնագիտությունգրող և ակնարկագիր
ՔաղաքացիությունFlag of Tunisia.svg Թունիս և Flag of France (1958–1976).svg Ֆրանսիա
ԿրթությունՓարիզի համալսարան և Ալժիրի համալսարան
Գրական ուղղություններՊրոգրեսիվիզմ և postcolonialism?
Ուշագրավ աշխատանքներThe Colonizer and the Colonized?
ԱշխատավայրԲարձրագույն հետազոտությունների գործնական դպրոց
ՊարգևներFénéon Prize? Grand prix de la francophonie և Prix de l'Union rationaliste?[5]
ԱմուսինGermaine Memmi?
Albert Memmi Վիքիպահեստում

Ալբեր Մեմմի (ֆր.՝ Albert Memmi, դեկտեմբերի 15, 1920(1920-12-15)[1][2], Թունիս[2] - մայիսի 22, 2020(2020-05-22)[3][4][2], Փարիզի 4-րդ շրջան, Փարիզ, Իլ-դը-Ֆրանս[3][2]), ֆրանսիացի գրող և հասարակագետ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Ֆրանսուա Մեմմիի և Մարգարիտա Սարֆատիի սեֆարդական ծագմամբ ընտանիքում, որում հաղորդակցվում էին ֆրանսերենով և արաբերենի հրեա-թունիսյան բարբառով։ Ավարտել է Թունիսի Կարնո լիցեյը, այնուհետև սովորել է Ալժիրի համալսարանում և Սորբոնում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կռվել է «Ազատ Ֆրանսիա» դեգոլևյան զորամասերում, եղել է գերի գերմանացիների մոտ, փախել է աշխատանքային ճամբարից։

1953-1957 թթ․ գլխավորում էր Թունիսի Հոգեբանության կենտրոնը, աջակցություն է ցուցաբերել Ալժիրի անկախության համար։ 1953 թվականին հրատարակել է առաջին վեպը՝ «Աղե աշտարակը» (ֆր.՝ La statue de sel) Ալբեր Կամյուի նախաբանով։ Դա ինքնակենսագրական ստեղծագործություն է, որը քննադատում է թունիսյան ընտանիքի նահապետական նիստուկացը, հնացած ավանդույթներն ու նախապաշարմունքները։ Ինչպես և հաջորդ վեպը, «Ագարը» (ֆր.՝ Agar, 1955), արտացոլում է հյուսիսաֆրիկյան հրեաների հետաքրքրությունը եվրոպական քաղաքակրթության արժեքներով և դրա հիասթափությունը։

1957 թվականին հրատարակվեց նրա ավելի հայտնի հասարակագիտական տրակտատը՝ «Գաղութատիրության դիմանկարը գաղութարարի դիմանկարի ֆոնին», (ֆր.՝ Portrait du colonisé, précédé du portrait du colonisateur, բառացի «Գաղութատիրության դիմանկարը, որին նախորդում է գաղութարար դիմանկարը»), Ժան Պոլ Սարտրի նախաբանոով։

Էսսեն մեծ դեր է խաղացել Աֆրիկայում ազգային-ազատագրական պայքարի ծավալման համար և հաճախ այն կապվում է Ֆրանց Ֆանոնայի («Քաղցածների և ստրուկների ամբողջ աշխարհը», «Սև մաշկ, սպիտակ դիմակներ») և Էմե Սեզերի («Ճառ գաղութատիրության մասին») աշխատանքների հետ։ Այս աշխատանքի շարունակությունն է համարվում 2004 թվականին հայտնված «Արաբա-մահմեդակնների և ոմանց ապագաղութայնացումը» գիրքը (ֆր.՝ Portrait du décolonisé arabo-musulman et de quelques autres, 2006 թվականի անգլերեն թարգմանությամբ «Ապագաղութացումը և ապագաղութացվածները»)։

1959 թվականից Փարիզում աշխատել է Գիտահետազոտությունների ազգային կենտրոնում, ուսուցանել է Սորբոնում։ 1966 թվականից՝ Փարիզի համալսարանի պոֆեսոր է։ PEN կազմակերպության ֆրանսիական մասնաճյուղի փոխնախագահ է(1976-1979)։ Փարիզում Հյուսիսային Աֆրիկայի մշակութային հետազոտության կենտրոնի ղեկավար է։

Մեմմիի գեղարվեստական և հանրային շատ ստեղծագոծություններ նվիրված են հյուսիսաֆրիկյան և եվրոպական քաղաքակրթությունների, հրեաների և արաբների փոխներգործությանը։ Մեմմին՝ հայտնի «Հյուսիսաֆրիկյան գրողների անթոլոգիայի» կազմողն ու (1964) և «Հյուսիսային Աֆրիկայի ֆրանսալեզու գրողներ» համառոտ շարադրանքի հեղինակն է (1985)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]