Հորթալեզու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հորթալեզու
Հորթալեզու դեղատու
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Դաս [Երկշաքիլավորներ]]
Կարգ incertae sedis
Ընտանիք Գաղտրիկազգիներ
Ցեղ Հորթալեզու
Լատիներեն անվանում
Anchusa
L. (1753)
Հոմանիշներ
Տիպիկ ներկայացուցիչներ

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Հորթալեզու (լատ.՝ Anchusa), շիխար, հավաժիպակ, գաղտրիկազգիների (Boraginaceae) ընտանիքի երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 40 տեսակ:

Հայաստանում[խմբագրել]

Anchusa arvensis: Բուսաբանական նկարազարդում Ա. Մասկլեի «Atlas des plantes de France» գրքի, 1891
Anchusa crispa 01.jpg

ՀՀ-ում 1՝ իտալական հորթալեզու (A. italica)։ Աճում է Կոտայք, Վայոց Ձորի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի մարզերում, Երևանի մերձակայքում։

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել]

Ցողունի ուղիղ է,վերին մասում՝ ճյուղավորվող՝ պատված կոշտ ու խիտ մազմզուկներով, բարձրությունը 30-100 սմ։ Տերևները երևներն ամբողջական են, ձվաձև են կամ երկարավուն-նշտարաձև, ծաղկաբույլը՝ հուրանանման, ծաղիկը՝ երկնագույն-կապույտ։ Ծաղկում է մայիս-օգոստոսին: Պտուղը քառընկուզիկ է:

Դասակարգում[խմբագրել]

Հայտնի է 36 (այլ տվյալներով՝ 40) տեսակ[1]:

Anchusa arvensis subsp. orientalis (L.) Nordh.

Նշանակություն[խմբագրել]

Դեղաբույս է։ Պարունակում է սապոնիններ, կարոտին։ Մոլախոտ է։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Գրականություն[խմբագրել]

  • Доброчаева Д. Н. Род Воловик — Anchusa L. // Флора европейской части СССР / Отв. ред. Ан. А. Фёдоров. — Л.: Наука, 1981. — Т. V. Ред. тома Р. В. Камелин. — С. 145—150. — 380 с. — 4200 экз.
  • Попов М. Г. Род 1204. Анхуза — Anchusa L. // Флора СССР. В 30 т. / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Ред. тома Б. К. Шишкин. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1953. — Т. XIX. — С. 298—311. — 752 с. — 3000 экз.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է Հայկական համառոտ հանրագիտարան ից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png