Դևիդ Տոլեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Դևիդ Տոլեն
ԱԱՀ՝ Դևիդ Ջեյմս Տոլեն
Բնագիր
ԱԱՀ՝
David James Tholen
Ծննդյան օր՝ 1955
Քաղաքացիություն՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Աշխատանք՝ Հավայիի համալսարանի
Աստղագիտության ինստիտուտ

Դևիդ Ջեյմս Տոլեն (անգլ.՝ David James Tholen), ամերիկացի աստղագետ, աշխատում է Հավայիի համալսարանի Աստղագիտության ինստիտուտում, մասնագիտացված է մոլորակների և արեգակնային համակարգի աստղամետրիայում։

Աշխատանք[խմբագրել]

Տոլենը հայտնաբերել է մի շարք աստերոիդներ, ներառյալ հետագայում կորսված 1998 DK36, որը կարող էր պատկանել Ատիրայի խմբին, և 2004 XZ130, որը հաստատված է որ պատկանում է այդ խմբին, այն ունի ամենափոքր մեծ կիսաառանցքը և ապոհելին բոլոր հայտնի աստերոիդների մեջ (այս տվյալները մնում էին առավելագույնը մինչև 2010 թվականի մարտը[1])։ Տոլենը ստացել է Հ. Ս. Ուրեյի մրցանակը 1990 թվականին[2]։

Հայտնաբերած աստերոիդներ՝ 16[3]
(3124) Կանզաս 1981 թ., նոյեմբերի 3
(11606) Ալմարի 1995 թ., հոկտեմբերի 19
(17045) Մարկերտ 1999 թ., մարտի 22
(24978) 1998 HJ151 [1] [2] [3] 1998 թ., ապրիլի 28
(27002) 1998 DV9 [4] 1998 թ., փետրվարի 23
(49036) Պելիոն [4] 1998 թ., օգոստոսի 21
(72912) 2001 OA84 2001 թ., հուլիսի 18
(96744) 1999 OW3 [4] 1999 թ., հուլիսի 18
(97725) 2000 GB147 [4] 2000 թ., ապրիլի 2
(99942) Ապոֆիս [5] [6] 2004 թ., հունիսի 19
(101818) 1999 JD13 [4] 1999 թ., մայիսի 14
(103501) 2000 AT245 [4] 2000 թ., հունվարի 8
(124198) 2001 OH77 2001 թ., հուլիսի 18
(137911) 2000 AB246 [4] 2000 թ., հունվարի 8
(139478) 2001 OP104 2001 թ., հուլիսի 19
(141498) 2002 EZ16 2002 թ., մարտի 8
  1. Ջեյն Լուի հետ
  2. Չեդվիկ Տրուխիլյոյի հետ
  3. Դևիդ Ջուիտի հետ
  4. Ռոբերտ Ուայթլիի հետ
  5. Ռոյ Տակերի հետ
  6. Ֆաբրիցիո Բերնարդիի հետ

Նրա մասնակցությամբ հայտնաբերվել է (99942) Ապոֆիս աստերոիդը (նախկինում անվանվում էր 2004 MN4)։ Այս աստերոիդը անցնելու է Երկրին շատ մոտ 2029 թվականի ապրիլի 13-ին։

Դևիդ Տոլենը 1984 թվականին հիմնվելով լայնաշերտ սպեկտրի չափումների (0, 31 մկմ-ից մինչև 1, 06 մկմ) և ալբեդոյի վրա առաջարկել է աստերոիդների դասակարգման սանդղակ։ Առանձնացվել են աստերոիդների 14 տեսակներ, որոնք հատկացվեցին 3 հիմնական խմբերի՝ Ածխածնային աստերոիդների խումբ (C-Խումբ), Սիլիցիումային աստերոիդների խումբ (S-Խումբ) և Մետաղե աստերոիդների խումբ (X-Խումբ)։ Ինչպես նաև գոյություն ունեն մի քանի փոքր դասեր՝ A, D, J, Q, R, T և V։

1995 թվականին Տոլենին հաջողվեց լուսանկարել նոր հայտնաբերված Հեյլ-Բոպի գիսաստղը այն ժամանակ, երբ գիսաստղը շատ դանդաղ էր շարժվում նրա ետևի աստղերի նկատմամբ, ինչը թույլ տվեց, որպեսզի կարմիր, կանաչ և կապույտ գույներով ֆիլտրված լուսանկարները համադրվեն գունավոր լուսանկարի մեջ, այնպես որ աստղերը չերևան առանձին գունավորված կետերի տեսքով։

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]