Դյորդ Հևեշի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Դյորդ Հևեշի
հունգ.՝ Hevesy György
George de Hevesy.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 1, 1885({{padleft:1885|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})[1] Հունգարիա Բուդապեշտ
Մահացել է հուլիսի 5, 1966({{padleft:1966|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1] (80 տարեկանում) Գերմանիա Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու
Քաղաքացիություն Գերմանիա Գերմանիա
Գիտական ոլորտ Քիմիա
Հաստատություն(ներ) Կոպենհագենի պետական համալսարան
Ֆրայբուրգ համալսարան
Ստոկհոլմիհամալսարան
Ալմա մատեր Բուդապեշտի համալսարան
Պարգևներ Նոբելյան մրցանակ Նոբելյան մրցանակ (քիմիայի գծով, 1943 թվական)
միջազգային մրցանակների դափնեկիր
Աշխատությունները Վիքիդարանում


Հևեշի Դյորդ (հունգ.՝ Hevesy György, գերմ.՝ Georg Karl von Hevesy, օգոստոսի 1, 1885, Հունգարիա Բուդապեշտ - հուլիսի 5, 1966, Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Գերմանիա ), հունգար քիմիկոս։ Բացահայտել է հաֆնիումը[2]։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Հունգարիայի Գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր ակադեմիկոս, Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ (1939)։

1922 թվականին (Կոստերի հետ) հայտնաբերել է հաֆնիումը, 1913 թվականին (Պանետի հետ) առաջարկել իզոտոպային ինդիկատորների մեթոդը և առաջինը կիրառել այն կենսաբանական հետազոտություններում։ 1936 թվականին հունգար քիմիկոս Լեիի հետ առաջինն է կիրառել ակտիվացման վերլուծությունը։

Հիմնական աշխատանք[խմբագրել]

  • 1913 - առաջարկել իզոտոպային ինդիկատորների մեթոդը,
  • 1922 - բացահայտել է հաֆնիումը,
  • 1936 - հունգար քիմիկոս Լեիի հետ առաջինն է կիրառել ակտիվացման վերլուծությունը։

Պարգևներ[խմբագրել]

Նոբելյան (քիմիայի գծով, 1943 թվական) և «Ատոմը խաղաղության համար» (1959 թվական) միջազգային մրցանակների դափնեկիր է։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 Record #116785179 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. Weintraub, B. (April 2005), «George de Hevesy: Hafnium and Radioactive Traces; Chemistry», Bull. Isr. Chem. Soc. (18), https://docs.google.com/file/d/0B1yz8B3IPltmYkVkUm4tNFFCQWc/edit 
  3. tp://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00086/35700.htm

Գրականություն[խմբագրել]

  • Мельников В. П., Георг Хевеши, «Журнал Всес. химического общества им. Д. И. Менделеева», 1975, т. 20, № 6, с. 656.
  • Храмов Ю. А. Хевеши Дьёрдь (Георг) (Hevesy George von) // Физики։ Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и дополн. — М.։ Наука, 1983. — С. 289. — 400 с. — 200 000 экз. (в пер.)
  • Siegfried Niese։ George de Hevesy (1885-1966), founder of radioanalytical chemistry, in։ Czechoslovak Journal of Physics, Suppl. D, Band 56 (2006), D3-D11.
  • Siegfried Niese։ Georg von Hevesy : 1885 - 1966 ; Wissenschaftler ohne Grenzen, Münster/Westfalen ։ Principal-Verlag 2009, ISBN 978-3-89969-081-1.
  • A. Vértes։ George Hevesy (György Hevesy), In։ Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry, Band 271, Nr. 1 (2007), S.19-26 (Supplement to the Hevesy Medal Award lecture).

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png