Գազել
Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
| Այս հոդվածը տեղեկատվական աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում և ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |
Գազել, ղազալի (արաբերեն/պարսկերեն` غزل, թուրքերեն՝ gazel), բանաստեղծության կայուն ձև, բաղկացած է մի քանի երկտող տներից, որի մեջ առաջին տան զույգ և մնացած տների երկրորդ տողերի վերջնամասերը կրկնվում են:
Տարածված է Արևելքում և հատկապես Պարսկաստանում: Սկսել է ձևավորվել IX-X դդ.-ում: Նշանավոր են հատկապես պարսիկ բանաստեղծ Սաադիի գազելները: Իր վերջնական ձևական զարգացմանն է հասել Հաֆեզի մոտ (XIV դար): Հայ բանաստեղծներից գազելներ են գրել Վահան Տերյանը (Հրաժեշտի գազել), Եղիշե Չարենցը («Ծիածան», «Տաղարան») և ուրիշներ: Առաջին տան երկու տողերն էլ ավարտվում են նույն բառով կամ բառերով, իսկ դրանց նախորդող բառերը հանգավորվում են: Տողավերջում կրկնվող բառերը կոչվում են ռեդիֆ: Նույնը կրկնվում է նաև բոլոր հաջորդ տների երկրորդ տողերում: