Dagens Nyheter

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Dagens Nyheter
Dagens Nyheter
Dagens Nyheter.svg
Dagens Nyheter text 2012.jpg
Տեսակmorning paper?
Լեզուշվեդերեն
ԽմբագիրPeter Wolodarski?, Gunilla Herlitz? և Thorbjörn Larsson?
Հիմնադրվել էդեկտեմբեր 1864
ՀիմնադիրRudolf Wall?
ՀրատարակիչBonnier Group?
ՍեփականատերBonnier Group?
ԵրկիրFlag of Sweden.svg Շվեդիա
ԳրասենյակDagens Nyheter Tower, Ստոկհոլմ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա
ISSN1101-2447
OCLC137350462
Կայքdn.se
Dagens Nyheter Վիքիպահեստում

«Dagens Nyheter»[1] (շվեդ.՝ Dagens Nyheter, «Օրվա նորություններ»), շվեդական ամենամեծ առավոտյան թերթը, որը տպագրվում է երկրի մայրաքաղաք Ստոկհոլմում: Հիմնադրվել է 1864 թվականի դեկտեմբերի 23-ին[2]:

Ընդհանուր տվյալներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շենքը, որում տեղակայված էր թերթի խմբագրությունը: Կլարկվարտերեն թաղամաս: 1964 թվական:
Շենքը, որտեղ գտնվում է թերթի խմբագրությունը, 2007 թվական
Ռուդոլֆ Վալլ՝ «Dagens Nyheter» թերթի հիմնադիր և առաջին գլխավոր խմբագիր

«Դագնես Նյուհեթեր» թերթը հրատարակվում է Ստոկհոլմում գործող AB Dagens Nyheter ընկերության կողմից: Թերթը տարածվում է ամբողջ երկրում, բայց տպաքանակի հիմնական մասը տարածվում է Ստոկհոլմում: 1973 թվականից թերթի ղեկավարությունը այն համարում է անկախ, իսկ 1998 թվականից դարձավ «անկախ լիբերալ» կողմնորոշման: 1909 թվականին DN-ն ընդգրկվեց Bonnier AB ընկերության կազմում[3]: Թերթը նպատակ ուներ դառնալ մայրաքաղաքային հրատարակություն, որն առաջնորդվում է լուսավորության ավանդույթներով՝ լինել «Շվեդիայի սոցիալ-դեմոկրատիայի ամենակարևոր օրգանը»: «Դագնես Նյուհեթեր»-ը պետք է դառնար ավելի լավը, քան ցանկացած պարբերական, արտացոլեր բազմազանությունը հասարակության մեջ և առհասարակ կյանքում, տալ կողմնորոշում (նորություններ), խթանել կրթությունը, բարելավեր տեսակետների արժեհամակարգը, ինչպես նաև ծառայեր որպես արժեքավոր գործիք:

Ամսագրի «ԴՆ Դեբատ» քննարկումների էջը մեծ ազդեցություն էր ունենում Շվեդիայում հասարակական կարծիքի ձևավորման և քաղաքական բանավեճերի վրա: Այս էջը հաճախ ներկայացնում էր քաղաքական ուժերի դասավորվածությունը, թարմ քաղաքական նորություններ էր հաղորդում, և այդ նյութերը օգտագործվում էին որպես օժանդակ միջոց մյուս լրատվամիջոցների կողմից: Նիլս Էմանը 2012 թվականի մայիսի 2-ից հանդիսանում է «ԴՆ Դեբատ» -ի գլխավոր խմբագիրը: Նրա նախորդներն էին Բու Դ. Անդերսոնը (2009-2012) և Մաթս Բերգստրանդը, ով այս պաշտոնում էր 1992-2009 թվականներից:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թերթի հիմնադիրը և նրա առաջին գլխավոր խմբագիրը Ռուդոլֆ Վալլն էր, որը նախկինում աշխատում էր Aftonbladet և Göteborgs Handels–och Sjöfarts Tidning–ում: Առաջին համարը լույս է տեսել 1864 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, և Վալլը գլխավոր էջում գրել է.

Aquote1.png Թերթը կփորձի հրատարակել հետաքրքիր հոդվածներ և հատուկ ուշադրություն կդարձնի այն խորագրին, որը սովորաբար կոչվում է «Տարբեր բաների մասին»: Խմբագիրները կձգտեն հրատարակությունը դարձնել դյուրընթեռնելի թե՛ ձևով, և թե՛ բովանդակությամբ, և դա նպատակ կունենա ամբողջովին զերծ մնալ ժամանակ առ ժամանակ տեքստը կատակ դարձնելուց: Բայց միևնույն ժամանակ, խմբագիրները մտադիր են մեկնաբանել մեր ժամանակի կենսական նշանակության խնդիրները, որոնք շատ ավելի նշանակալից են երկրի համար, քան սովորաբար, այսպես կոչված, կարճ հոդվածներում, կատակների շապիկի տակ: Այս բոլոր հարցերում մեր կարգախոսն ու նպատակը ազատությունն է: Aquote2.png


Ի սկզբանե խմբագրությունը տեղակայված է եղել Ստոկհոլմի փողոցում Ռեյինգինգսգատան փողոցում՝ Գեյերի տանը, իսկ 1901 թվականին տեղափոխվել է Կլարակվարտերեն թաղամաս: 1888 թվականին Ալբերտ Բոննիյերը գնել է թերթի առաջին բաժնետոմսերը[3], 1909 թվականին նրա որդին՝ Կարլ Օտտո Բոննիյերը, դարձել է թերթի վարչության նախագահ[3], իսկ 1924 թվականին նա ձեռք է բերել բաժնետոմսերի մեծ մասը: 1944 թվականին հիմնադրվել է Expressen («Էքսպրես») դուստր ձեռնարկությունը: 1964 թվականին խմբագրությունը տեղակայվել է Մարիբերգում 23-հարկանի նոր շենքում, այսպես կոչված ԴՆ երկնաքերում: 1996 թվականից ի վեր խմբագրությունն ու մնացած աշխատակիցները աշխատում են երկնաքերի հարևանությամբ գտնվող տանը՝ նախկին «Դագենս Նյուհեթեր և «Էքսպրեսսեն» տպարաններում: Մուտքը Իյորվելլսգաթան փողոցից է՝ Ռուսաստանի Դեսպանության դիմացից: 1883 թվականին ամսագրի տպաքանակը հասնում էր 20000 օրինակի, 1917 թվականին` 100000 օրինակի, 1944 թվականին` 200000 օրինակ, իսկ 1954 թվականին` 3000000 օրինակ:

1925 թվականին թերթը սկսեց գունավոր հրատարակվել: 1978 թվականին նրա տպագրության մեջ սկսեցին կիրառվել լուսանկարչական հավաքածուներ: 1996 թվականին բացվեց dn.se. կայքը, 2004 թվականի հոկտեմբերի 5-ից թերթը լույս է տեսնում տաբլոիդ ձևաչափով:

1987 թվականին ձևավորվեց Mariebergskoncernen կոնցեռնը, որի կազմի մեջ ընդգրկվեցին «Դագենս Նյուհեթեր»-ը և «Էքսպրեսեն»-ը դառնալով եղբայրական հաստատություններ: 1990-ականների կեսերից «Դագենս Նյուհեթերը» ստիպված էր դիմակայել բուռն մրցակցության բազմաթիվ ճակատներում ՝ անվճար հրապարակումներ, ինտերնետ և հաջող թերթ «Սվենսկա Դագբլադետ» (շվեդ.՝ Svenska Dagbladet) հաջողված թերթը: Հրապարակումը անկում ապրեց, դրա տնտեսական ցուցանիշները նվազեցին[4]: 2009 թվականին թերթի եկամուտները կազմել են 1,635 միլիարդ շվեդական կրոն, գործառնական շահույթը ՝ 332,765 միլիոն շվեդական կրոն, հարկերի վճարումից հետո շահույթը՝ 254.049 միլիոն շվեդական կրոն, իսկ ակտիվները՝ 1,325 միլիարդ շվեդական կրոն: Սրանք ավելի վատ ցուցանիշներ են, քան նախորդ տարիներին:

Թերթի լրացուցիչ գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«ԴՆ Մրցաշար»[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1967 թվականից Ստոկհոլմի օլիմպիական մարզադաշտում տեղի են ունենում ամենամյա «DN-galan» «ԴՆ Մրցաշար» թեթև աթլետիկական մրցումներ: Այն կոչվում է «Դագնես Նյուհեթեր» թերթի պատվին, որը այս մրցաշարի հիմնադիրներից մեկն է և հովանավորը: «ԴՆ Մրցաշար»-ը հանդիսանում է IAAF Diamond լիգայի 14 փուլերից մեկը:

«Կողմնորոշում արդիականության մեջ»[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1939 թվականից «Շվեդական երիտասարդության սթափության ընկերության» անդամ Իվան Բլումբերգի նախաձեռնությամբ, տեղի է ունենում «Կողմնորոշում արդիականության մեջ» ամենամյա մրցույթը, որին կարող են մասնակցել բոլոր բարձր դասարանցիները:

Մասնակիցները մրցում են վերջին մեկ տարվա ընթացքում «Դագենս Նյուհեթերի» կողմից հրապարակված նյութերի լավագույն գիտակ կոչման արժանանալու համար: Անհրաժեշտ է պատասխանել հինգ հիմնական և երեսուն լրացուցիչ հարցերի: Հաղթողին որոշում են երկրի յուրաքանչյուր մարզում, այնուհետև այդ աշակերտները մեկնում են մայրաքաղաք` մրցույթի եզրափակիչ փուլին մասնակցելու համար: Դա տեղի է ունենում Նոբելյան մրցանակների շնորհանդեսի ժամանակ և հաճախ մասնակիցները այցելում են այդ արարողությանը: Հաճախ պատահում է, որ «Դագենս Նյուհեթերի» նյութերի լավագույն գիտակի դափնեպսակը հանձնվում է Սիլվիա թագուհու կողմից: «Կողմնորոշում արդիականության մեջ» մրցույթի տարբեր միջոցառումների ժամանակ տեղի է ունենում նաև հանդիպում կրթության նախարարի հետ:

«Ոսկե վիշապ»[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Ոսկե վիշապը» մրցանակ է, որը 2001 թվականից ի վեր «Դագենս Նյուհեթեր» թերթի կողմից ամեն տարի կազմակերպվում է Ստոկհոլմի լավագույն ռեստորանների, սրճարանների և բարերի համար: Հաղթողներին որոշում է «Դագենս Նյուհեթեր» թերթի «Քաղաքում» (շվեդ.՝ På Stan) հավելվածի խմբագրության ստորաբաժանման հանձնաժողովը: Մասնավորապես, Լյուքս կարգում երկու անգամ (2001 և 2010 թվականներին) հաղթող է ճանաչվել Օպերաչելլարեն ռեստորանը (շվեդ.՝ Operakällaren, Opera Zucchini), որի մասին գրվել է շվեդ գրողների շատ գրքերում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Зарубежная печать : Краткий справочник. Газеты. Журналы. Информационные агентства / гл. ред. С. А. Лосев. — М. : Политиздат, 1986. — С. 144.
  2. Några årtal i DN:s historia Dagens Nyheter. Läst 22 september 2010
  3. 3,0 3,1 3,2 Ketupa.net: Bonniergruppen-kronologi Archived 2011-08-14 at the Wayback Machine. Länkad 2011-07-13
  4. DN varslar 120 anställda, Publicerat 2010-02-04 16:57