Ֆրիդրիխ Ակել

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրիդրիխ Ակել
Friedrich Akel.jpg
 
Կուսակցություն՝ Christian People's Party
Կրթություն՝ Դորպատի կայսերական համալսարան
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, ակնաբույժ, դիվանագետ և բժիշկ
Դավանանք լյութերականություն
Ծննդյան օր սեպտեմբերի 5, 1871(1871-09-05)[1]
Ծննդավայր Հալլիստե, Լիֆլանդական գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն
Վախճանի օր հուլիսի 3, 1941(1941-07-03)[1] (69 տարեկանում)
Վախճանի վայր Տալլին, Reichskommissariat Ostland, Նացիստական Գերմանիա
Քաղաքացիություն Flag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն, Flag of Estonia.svg Էստոնիայի Հանրապետություն և Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
 
Պարգևներ

Order of the White Star, 1st Class, 1st Class of the Order of the Cross of the Eagle, Estonian Red Cross Order First Class, Estonian Red Cross Order Second Class և Սպիտակ Արծվի շքանշան

Ֆրիդրիխ Ակել (էստ․՝ Friedrich Akel, սեպտեմբերի 5, 1871(1871-09-05)[1], Հալլիստե, Լիֆլանդական գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 3, 1941(1941-07-03)[1], Տալլին, Reichskommissariat Ostland, Նացիստական Գերմանիա), Էստոնիացի պետական գործիչ, դիվանագետ, բժիշկ։

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բժշկություն է սովորել Յուրիևսկի (այժմ Տարտուի) համալսարանում (1892-1897), վերապատրաստվել է Բեռլինում, Պրահայում և Լայպցիգում (1899-1901), ակնաբույժ:

Բժիշկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եղել է Յուրիի համալսարանի համալսարանական կլինիկայի ասիստենտ, բժիշկ՝ Ռիգայի ակնաբուժական կլինիկայում և Վարշավայի Ույազդովի հոսպիտալում։ 1902-1904 և 1905-1912 թվականներին Ռելևում բժիշկ-ակնաբույժ (ապա՝ Տալլին)։ 1904-1905 թվականներին բժիշկ է եղել ռուս-ճապոնական պատերազմի ռազմաճակատում։ 1907 թվականին Էստոնիայի բժիշկների մասնավոր կլինիկայի հիմնադիրներից։ Եղել է Տալլինի քաղաքային դումայի նախագահ, պատվավոր համաշխարհային դատավոր։

Քաղաքական գործիչ և դիվանագետ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եղել է Հյուսիս-Բալթյան բժիշկների միության և Տալլինի ժողովրդական կրթության միության խորհրդի անդամ։ Կալև մարզական ընկերության նախագահ: Տալլինի վարկային-խնայողական ընկերակցության, ապա Տալլինի Krediitpank (Կրեդիտ բանկ) խորհրդի անդամ և նախագահ: 1920-1922 թվականներին՝ Էստոնիայի ավետարանական Լյութերական եկեղեցու կոնսիստորիայի աշխարհիկ փոխնախագահ։

Բալթյան արտաքին գործերի նախարարների կոնգրեսը Տալլինում (1927): Էստոնիայի արտաքին գործերի նախարար Ֆրիդրիխ Ակելը սեղանի գլխավերևում է։

1922-1923 թվականներին՝ Ֆինլանդիայում Էստոնիայի դեսպան։ 1923-1924, 1926-1927, 1936-1938 թվականներին՝ արտաքին գործերի նախարար։ 1924 թվականի մարտի 26-ից դեկտեմբերի 16-ը՝ պետության ղեկավար, իր պաշտոնավարման ընթացքում կոմունիստները փորձում էին իրականացնել պետական հեղաշրջում (1924 թվականի դեկտեմբերի 1), որն ավարտվեց անհաջողությամբ։ Աքելի կառավարության անդամներից մեկը՝ հաղորդակցության ուղիների նախարար Կարլ Քարքը, սպանվել է, սակայն պետական ավագը ողջ է մնացել։

1928-1934 թվականներին դեսպան Է եղել Շվեդիայում և Դանիայում, 1934-1936 թվականներին՝ դեսպան Գերմանիայում և Հոլանդիայում։ Եղել է երկրորդ, Ռիգիկոգուի (խորհրդարանի) երրորդ և վեցերորդ գումարումների անդամ: 1924-1931 թվականներին՝ Էստոնիայի օլիմպիական կոմիտեի նախագահ, 1927-1932 թվականներին՝ Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի անդամ։

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1940 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ձերբակալվել է ԽՍՀՄ ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կողմից, 1941 թվականին գնդակահարվել։

Մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Eesti Spordi Biograafiline Leksikon

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]