Քրաուդսորսինգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Քրաուդսորսինգ (անգլ.՝ crowdsourcing, crowd` ամբոխ և sourcing` ռեսուրսների օգտագործում), լայն շրջանակի մարդկանց ներգրավում` նորարարական արտադրական գործունեության խնդիրների լուծման համար` նրանց ստեղծագործական հնարավորությունների, գիտելիքի և փորձի օգտագործմամբ` կամավորական աշխատանքի միջոցով` տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ:

Տեսական հիմնավորումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տերմինն առաջին անգամ կիրառվել է գրող Ջեֆ Հոուի (անգլ.՝ Jeff Howe) և Wired ամսագրի խմբագիր Մարկ Ռոբինսոնի (անգլ.՝ Mark Robinson) կողմից, 2006 թվականի հունիսին: Այն դեպքում, երբ աութսորսինգում աշխատանքը հիմնված է որոշակի գումարի դիմաց պրոֆեսիոնալ արված գործի վրա, քրաուդսորսինգում աշխատանքի վճարն ընդունված չէ, իսկ եղած ժամանակ էլ շատ փոքր է: Ամբողջ աշխատանքն անում են չվարձատրվող կամ քիչ վարձատրվող սիրողական մասնագետներ, որոնք իրենց ազատ ժամանակը ծախսում են բովանդակություն ստեղծելու, խնդիրներ լուծելու կամ անգամ` հետազոտություններ կամ վերամշակում անելու վրա: Համացանցի միջոցով կոորդինացվող աշխատանքային ռեսուրսների ներգրավման կոնցեպցիան բացատրելու համար համեմատություն է արվում կամավորների հաշվարկման հետ, որտեղ համացանցի միջոցով կամավորական հիմունքներով ներգրավվում են օգտագործողների մեծ խմբեր[1] (միևնույն ժամանակ, հենց կամավորական հաշվարկման նախագծերը համարվում են քրաուդսորսինգի ձևերից մեկը[2]):

Քրաուդսորսինգի տարբերակիչ նշաններից մեկն աշխատանքի բաժանումն է փոքր մասերի[3]:

Քրաուդսորսինգը մի մասն է այն բանի, ինչն Էրիկ ֆոն Հիփելն անվանում է «նորարարություն` օգտագործողի հաշվին», որի դեպքում արտադրող ընկերությունները հույսը դնում են օգտագործողի վրա ոչ միայն պահանջարկի ձևավորման, այլև` արտադրանքի որոշակիացման և կատարելագործման հարցում: Սակայն, ի տարբերություն նեղ մասնագիտացած համայնքների, որոնք մշակում են բաց ծրագրային ապահովում կամ, օրինակ, ակտիվ հանգստի համար մոդեռնիզացված պարագաներ, այս աշխատանքը ղեկավարվում է և պատկանում է միայն մեկ կազմակերպության:

MIT Sloan Management Review ամսագիրը 2011 թվականի սեպտեմբերին հրապարակել է Տոկիոյի Կոբե համալսարանի Սուսումու Օգավայի և Մյունխենի բիզնես դպրոցի պրոֆեսոր Ֆրանկ Պիլլերի հոդվածը քրաուդսորսինգի մասին, որտեղ հետազոտվել է, թե ինչպես են ընկերությունները «նվազեցնում ապրանքային արտադրության կառավարման ռիսկը»` օգտագործելով համատարած էժանագին տեղեկատվական տեխնոլոգիաները` կողքի մարդկանց ներգրավելով դիզայնի մշակման հարցում: Աշխատության մեջ նկարագրված է երկու ընկերություններում մի քանի տարի արված հետազոտությունը, որոնց օրինակով ցույց է տրվում, թե ինչպես կարելի է առավելագույն արդյունավետորեն գնորդներին ներգրավել կառավարման մեջ[4]:

Առավելություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Տաղանդավոր մարդկանց հասանելիություն ամբողջ աշխարհում[5]:
  • Մերիտոկրատիա. նշանակություն ունի միայն որոշակի արտադրանքը: Ազգային պատկանելությունն ու մասնագիտական որակավորումը կարևոր չեն: Ինչպես ցույց է տվել Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում անցկացված հետազոտությունը, InnoCentive-ում գրանցված մասնակիցներից առավել հաջողակ էին այն մասնակիցները, որոնք ավելի քիչ գործնական փորձ ունեին տվյալ ոլորտում[6]:
  • Մեկ մարդու աշխատանքը հանձնարարվում է մեծ խմբի:
  • Անհրաժեշտ նյութերի, գաղափարների և այլ տեղեկատվության ստացումը` որպես ներգրավված լսարանի կատարած աշխատանքի արդյունք[7]:

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քրաուդսորսինգի բազմազանության մեջ[8][9] առանձնանում են քվերակության և գաղափարների հավաքման, գիտական նյութերի մշակման նախագծեր, մրցութային հարթակներ, միկրոխնդիրներ, քրաուդսորսինգի ագրեգատորներ, տեղեկատվական ռեսուրսներ, տվյալների համատեղ օգտագործման նախագծեր, բովանդակության և խմբային նորարարությունների աջակցման համատեղ աշխատանքի տարբեր ձևաչափեր:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Джефф Хау, 2012, էջ 9
  2. Егерев, Захарова, 2013
  3. Джефф Хау, 2012, էջ 53
  4. «Реферат статьи The Age of the Consumer-Innovator, MIT Sloan Management Review, 21.09.2011»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-05-07-ին։ Վերցված է 2012-10-11 
  5. Рот, С. (2009) ‘Каковы перспективы краудсорсинга? Транснациональные стратегии открытых инноваций для предотвращения «утечки умов» из стран СНГ Перевод с английского’, Пипия, Л. К. (сост.) Общественные и гуманитарные науки: тенденции развития и перспективы сотрудничества, М., Ин-т проблем развития науки РАН, 327—345. http://ssrn.com/abstract=1876187 или http://www.issras.ru/publication/books.php?id_b=123
  6. Джефф Хау, 2012, էջ 49
  7. Crowdsourcing — Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary
  8. Беленький А., 2011
  9. Коротких Е.Ю. Краудсорсинг как эффективный метод повышения конкурентоспособности организации.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]