Փոթորկոտ ալիքներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Փոթորկոտ ալիքներ
波濤図屏風-Rough Waves MET DT1615.jpg
տեսակճապոնական շիրմա և գեղանկար
նկարիչՕգատա Կորին
տարի18-րդ դար
ժանրփեղկավոր պատկեր
գտնվում էՄետրոպոլիտեն թանգարան[1]
հավաքածուՄետրոպոլիտեն թանգարան[1][2]

Փոթորկոտ ալիքներ (ճապ.՝ 波濤 図 屏風), ճապոնացի նկարիչ Օգատա Կորինի նկարը ճապոնական երկու շիրմաների վրա: Ծովի փոթորկոտ ալիքներ պատկերող աշխատանքը ստեղծվել է մոտ. 1704-1709 թթ.: 1926 թվականից այն ներառված է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանի հավաքածուում Ֆլեթչերի հիմնադրամի ֆինանսական աջակցությամբ ձեռքբերումից ի վեր[3]:

Նախապատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ճապոնական արվեստի պատմության ընթացքում շատ արվեստագետներ են ձգտել իրենց աշխատանքներում ներկայացնել ծովային ալիքների փոթորկուն շարժը: Թեման ներկայացվել է ոչ միայն էմակիմոնոյի և մետաքսի վրա, այլև հովհարների, byōbu-ի և դեկորացիաների վրա[4]:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օգատա Կորինի Փոթորկոտ ալիքներ կտավը ճապոնական գեղանկարչության մեջ ծովի անմատչելի տարրերի ամենակարևոր պատկերներից է նախքան Կացուշիքա Հոքուսայի Մեծ ալիք Քանագավայում կտավի ստեղծումը[3][4]: Կտավի ստեղծման համար Օգատան կիրառել է հին չինական տեխնիկա՝ մեկ ձեռքով բռնելով երկու վրձին[3]:

Նկարը ստեղծելիս Օգատան օգտագործել է չինական թանաք, ներկ և ոսկեփայլ թուղթ: Նա ալիքների սպառնացող և վտանգալից բնույթը փոխանցել է երկարավուն և հակադրությունով կոնտուրված մատի կամ վիշապի ճիրանների նմանությամբ ցցուն ալիքների և ծովի փրփուրի միջոցով[3]: Աշխատանքի արտահայտչությունը Օգատայի համար արտասովոր է եղել, իսկ արտահայտման հիմնական միջոցները թանաքով ստեղծված գծերն են[5]:

Փոթորկոտ ալիքներ կտավի վրա դրոշմված է «Dōsū» դրոշմը, կեղծանուն, որ Օգատան օգտագործել է 1704 թվականից: Վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Օգատան կտավը ստեղծել է 1704-1798 թվականներին, իր կարիերայի անցումային շրջանում, երբ ապրում էր Էդո քաղաքում (այժմ՝ Տոկիո)[3][5]: Նկարիչի այս ժամանակահատվածի ստեղծագործությունները բնութագրվում են Կանո դպրոցի ներկայացուցիչների ստեղծագործական մեծ ազդեցությամբ[5]:

Rough waves (Ogata Kōrin).jpg

Փոթորկոտ ալիքների համար ներշնչանքի ուղղակի աղբյուրը կարող էր լինել արվեստագետ Սեսոն Սյուկեյի ստեղծագործությունը (մոտ. 1504-1589 թթ.), որի դեռևս պահպանված նկարները ներառում են ծովային ալիքների մի շարք դինամիկ և խորհրդավոր պատկերներ, այդ թվում՝ «Էգրետը, լուսինը և ալիքը» և «Քամին և ալիքները» կտավները[3][4]: «Փոթորկոտ ալիքներ» նաև արտացոլում են Տավարայա Սոտացուի ազդեցությունը, ով ստեղծում էր մռայլ լանդշաֆտներ, սակայն կտավը Օգատայի կողմից ծովային վախեցնող և բռնի ուժի անկախ մեկնաբանություն է[6]:

Ազդեցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Փոթորկոտ ալիքները» տպավորել է Օգատայի հետևորդ Սակաի Հոիցուին, ով 1805 թվականին ստեղծել է Ալիքներ կտավը, որտեղ փորձել է փոխանցել վախեցնող մթնոլորտն ու վտանգի նախազգուշացումը: Որոշ ժամանակ անց Հոիցուի ընտանիքը Օգատայից գնել է կտավը և Օգատայի նկարների հավաքածուն հասանելի է դարձել Հոիցուին մանրամասն ուսումնասիրելու համար: Թանաքով արծաթապատված թղթի վրա ստեղծված «Ալիքներ» կտավի պատկերները ավելի վերացական են, քան Օգատայի աշխատանքում, բայց պահում էին իրենց դիվային բնույթը[6]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://www.metmuseum.org/art/collection/search/44918
  2. http://www.metmuseum.org/art/collection/search#!/search?showOnly=highlights
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 «波濤図屏風 Rough Waves»։ The Metropolitan Museum of Art։ Վերցված է November 7, 2018 
  4. 4,0 4,1 4,2 «Japanese Wave Paintings»։ FeltMagnet։ Վերցված է November 7, 2018 
  5. 5,0 5,1 5,2 «Огата Корин» [Ogata Kōrin]։ Энциклопедия «Всемирная история» / The World History Encyclopedia (ռուսերեն)։ Վերցված է November 7, 2018 
  6. 6,0 6,1 Cotter Holland (September 27, 2012)։ «Boldest Color for Total Effect. Rimpa Painters at Japan Society and the Met»։ New York Times։ Վերցված է November 7, 2018