Ցիանական թթու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ցիանական թթու
Hydrogen-cyanide-2D.svg
Քիմիական բանաձև CHN
Մոլային զանգված 27,011 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն 0,69±0,01 գ/սմ³[2] գ/սմ³
Դինամիկ մածուցիկություն 0,201 պուազեյլ Պա/վ
Իոնիզացման էներգիա 13,6±0,1 Էլեկտրոն-վոլտ[2] կՋ/մոլ
Հալման ջերմաստիճան 7±1 °F[2] °C
Եռման ջերմաստիճան 78±1 °F[2] °C
Այրման ջերմաստիճան -17,8 °C
Գոլորշու ճնշում 630±1 Տոր[2]
Քիմիական հատկություններ
pKa 9,21
Բեկման ցուցիչ 1,2675
Դիպոլ մոմենտ 2,98 դեբայ
Դասակարգում
CAS համար 74-90-8
PubChem 768
EINECS համար 200-821-6
SMILES C#N, [H+].[C-]#N
ЕС 200-821-6
RTECS MW6825000
ChEBI 748, 19951400
IDLH 55±1 milligram per cubic meter[2]
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Ցիանական թթու H-0–C=N, իզոցիանաթթվի՝ H–N=C=0 տաուտոմերային հրային ձևափոխություն։ Ազատ Ցիանական թթու գոյություն ունի տաուտոմերային իզոձևով՝ HNCO, որը անգույն, սուր հոտով, դյուրաշարժ հեղուկ է, հալման ջերմաստիճանը՝ –80 °C, եռմանը՝ 23,6 °C։ Լավ է լուծվում ջրում, լուծույթը բավական ուժեղ թթու է։ Հեղուկ Ցիանական թթու հեշտությամբ պոլիմերվում է, առաջացնելով ցիանուրաթթու և գծային պոլիմեր՝ ցիամելիդ (HOCN)n։ Նոսր լուծույթներում հեշտությամբ հիդրոլրզվում է (CO2+NH3)։ Առաջացնում է երկու տաուտոմերային ձևերին համապատասխանող աղեր և էսթերներ (ցիանատներ և իզոցիանատներ), որոնք ավելի կայուն են, օգտագործվում են օրգանական սինթեզում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png