Տոլստոյի տուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Museum Silhouette.svg
Տոլստոյի տուն
Толстовский дом. Фасад со стороны Фонтанки.jpg
Տեսակշենք և ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունԼենինգրադ
Ճարտարապետական ոճմոդեռն և National Romantic style?
Հիմնադրված է1912
ՃարտարապետՖեոդոր Լիդվալ
Ժառանգության կարգավիճակՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
Կոորդինատներ: 59°55′45.74640010001″ հս․ լ. 30°20′30.606000099999″ ավ. ե. / 59.9293740000277779° հս․. լ. 30.34183500002777834° ավ. ե. / 59.9293740000277779; 30.34183500002777834

Տոլստոյի տուն (ռուս.՝ Толстовский дом), Սանկտ-Պետերբուրգում գտնվող տան ոչ պաշտոնական, բայց լայն տարածում ստացած անվանումը (Ռուբինշտեյնի փողոց 15-17 կամ Ֆոնտանկա 54, գետի առափնյա մասում): Տան ճարտարապետն է Ֆեոդոր Լիդվալը, տան կառուցմանը մասնակցել են տեխնիկ Դմիտրի Դավիդովիչ Սմիրնովը՝ Ֆեոդոր Լիդվալի աշակերտը: Ճարտարապետական ոճը՝ «հյուսիսային մոդեռն»:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տան առաջին տերեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տունը կառուցվել է 1910-1912 թվականներին գեներալ-մայոր կոմս Միխայիլ Պավլովիչ Տոլստոյի պատվերով[1] (1812 թվականի Հայրենական պատերազմի հերոս Պյոտր Ալեքսանդրովիչ Տոլստոյի թոռ-ազգականը):

1913 թվականից, նրա մահից հետո տանտեր էր համարվում նրա այրին կոմսուհի Օլգա Ալեքսանդրովնա Տոլստայան, ծննդյամբ իշխանուհի Վասիլչիկովա (իշխան Ալեքսանդր Իլարիոնսովիչ Վասիլչիկովի դուստրը[2], Միխայիլ Լերմոնտովի և Ն. Ս. Մարտինովի մենամարտի մարտավկան):

1918 թվականին տունը ազգայնացվեց:

1990-ական թթ. լուսանկար
Շենքը Ռուբինշտեյն փողոցի կողմից
Տան բակերից մեկը

Տան ճարտարապետական նախագծման բնութագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տան հարդարման աշխատանքներում նկատելի են Ֆ. Ի. Լիդվալի ստեղծագործությանը բնորոշ տարրեր՝ «վերածննդի» շրջանի բարձր կամար-կառանցումներ, վերին հարկերի լոջիաներ, գեղարվեստական ձևավորման զսպվածություն և նրբաճաշակություն, բնակելի շինությունների հարմարավետություն և լուսավորվածություն:

Շենքի կառուցման ժամանակ նախատեսվել էր լվացքատուն, ջրամատակարարման ու կոյուղու ցանցի անցկացում և վերելակներ: Այս տունը նախատեսված էր բոլոր դասի մարդկանց համար, այստեղ բնակարաններ կային ունևորության տարբեր աստիճան ունեցող մարդկանց համար, համեստից մինչև շքեղ:

Շենքի բարդ նախագծերի մեջ ներառված էին հերթականությամբ երեք կամարներով միացված բակային տարածքները, որոնք ուղղված էին Ռուբինշտեյնի փողոցից դեպի Ֆոնտանկա գետի առափնյա հատվածը: Տոլստոյի տան այս երեք շքահանդեսային բակերը մանրակրկիտ գեղազարդված են, ինչպես նաև ճակատային մասերը: Ճակատների ձևավորման ժամանակ օգտագործվել են կրաքար աղյուս և գիպս: Սկզբնապես անցումները գտնվում էին բակերի կենտրոնում, իսկ փոքրիկ սիզամարգերով զարդարված էին նեղ յուրահատուկ փողոցների եզրաշերտերը: Խորհրդային տարիներին բակերի արտաքին տեսքը զգալիորեն փոփոխվեց, սիզամարգերում տնկվեցին բարդիներ, իսկ բակերի կենտրոնում կառուցվեցին շատրվաններ: Այսպիսով անհետացան Ֆ. Ի Լիդվալի մտացածին ներքին փողոցները (երբեմն բանաստեղծական անվանումով Լիդվալի ճարտարապետական փողոցները):

Տան և տարածքի կարգավիճակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1988 թվականից ի վեր լրացուցիչ պահպանական կարգավիճակը համապատասխանեցվեց Սանկտ Պետերբուրգի կենտրոնի միացյալ պահպանական գոտու պահանջներին, որը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-Ի № 540 հրամանով ճանաչվել էր որպես Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ:

Սակայն 2008 թվականից, Պահպանության գոտու փոփոխումից հետո, այդ տարածքի կարգավիճակը կրճատվեց՝ հասցվելով «Շինության կարգավորվող գոտու»:

Փորձեր են կատարվել Տոլստոյի տան կարգավիճակի փոփոխման ուղղությամբ, սակայն դրանք առայժմ հաջողություն չեն ունեցել[3][4]:

Հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Տոլստոյի տուն» գրաշար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Колотило М. Н. Толстовский дом. Люди и судьбы / Под научн. ред. д. ист. н. В. Г. Смирнова-Волховского. - СПб.: Искусство России, 2010. - 296 с.: ил., 600 экз. -(Труды музея «Толстовский дом»: вып. 1). - ISBN 978-5-98361-119-1
  • Колотило М. Н. Толстовский дом. Созвездие имён / Под научн. ред. д. ист. н. В. Г. Смирнова-Волховского. - СПб.: Искусство России, 2011. - 392 с.: ил., 600 экз. -(Труды музея «Толстовский дом»: вып. 2). - ISBN 978-5-98361-155-9[5][6].
  • Толстовский Дом. Гений Места: [сборник] / авт. концепции и сост.: М. Н. Колотило; науч. ред. д. филол. н. Н. И. Крайнева. - Санкт-Петербург: Искусство России, 2013. - 552 с.: ил. - (Серия книг «Толстовский Дом»; вып. 3). - ISBN 978-5-98361-186-3
  • Колотило М. Н. Толстовский Дом. Квартира князя-чекиста: [о Михаиле Михайловиче Андроникове] / М. Н. Колотило, под. научн. ред. д.филол.н. Н. И. Крайневой. Альбом-монография. - Санкт-Петербург: Искусство России, 2013. - 64 с.: ил. - (Серия книг «Толстовский Дом», вып.4). - ISBN 978-5-98361-188-7
  • Колотило М. Н. Азбука «Алконоста» / Под научной редакцией кандидата искусствоведения И. В. Обуховой-Зелиньской. - Санкт-Петербург : Искусство России : издатель Константин Костюченко, 2015. - 127 с. (Серия книг «Толстовский дом»; вып. 5). - ISBN 978-5-98361-220-4[7]
  • Колотило М. Н. Фонарь: Феерический путеводитель по Толстовскому Дому / Под научной редакцией доктора филологических наук Наталии Крайневой; худож.: Леонид Колпахчиев. - Санкт-Петербург: издатель Константин Костюченко, 2017. - 32 с.: ил. - (Серия книг «Толстовский дом»; вып.6). - ISBN 978-5-4380-0061-7

Ընտրված հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Колотило М. Н. Толстовский дом (1910-1912) архитектора Ф. И. Лидваля как многокомпонентный историко-культурный феномен сакральной географии Санкт-Петербурга.// Научные труды Русское географическое общество. Серия: научный туризм. Т. 1, вып. 1. 2009. С. 11-43. (Работа посвящена памяти Е. Ю. Паньженской).
    Колотило М. Н. Толстовский дом в Петербурге. Известный и неизвестный. К 100-летию постройки / Новый Приорат (Приложение к информационному историко-краеведческому бюллетеню «Русский краевед»). № 17, 2010, С.4.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]