Վպերյոդ խումբ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

«Վպերյոդ» խումբ (ռուս.՝ Группа «Вперёд»), 1909 թվականի դեկտեմբերին ՌՍԴԲԿ-ի ներսում, Ալեքսանդր Բոգդանովի կողմից ստեղծված հակակուսակցական խումբ։ Կազմվել է օտզովիստներից, ուչտիմատիստներից և աստվածաշինարարության (հետադիմական փիլային հոսանք) կողմնակիցներից։ Խումբը կազմում էին Դ․ Ա․ Ալեքսինսկին, Ա․ Ա․ Բոգդանովը, Վ․ Լ․ Շանցերը (Մարատ), Ա․ Վ․ Լունաչարսկին, Մ․ Ն․ Լյադովը, Մ․ Ն․ Պոկրովսկին, Պ․ Ի․Լեբեդև-Պոլյանսկին, Դ․ Զ․ Մանուիլսկին, Վ․ Ռ․ Մենժինսկին և ուրիշներ։ Որոշ ժամանակ խմբին հարել են Մ․ Գորկին և Մ․ Ցխակայան։ «Վպերյոդ» խումբ խմբակներ ուներ Փարիզում և ժնևում։ Ռուսաստանում այն չուներ ամուր կազմակերպություններ, բացի Թիֆլիսում գործող խմբից։ Կապրիի ֆրակցիոն դպրոցի (ստեղծվել է Կապրի կղզում, Իտալիա) բոլշևիկյան կուսակցությունից հեռացած որոշ գործիչների կողմից) փակվելուց առաջ «Վպերյոդ» խմբի անդամներն ընդունել են Բոգդանովի գրած «Արդի դրությունը և կուսակցության խնդիրները» ծրագիրը, որը 1909 թվականի դեկտեմբերի 28-ին «Վպերյոդ» խմբի ստեղծման ծանուցման և այն «գրական կազմակերպություն» հաստատելու խնդրագրի հետ միասին ուղարկվել է ՌՍԴԲԿ Կենտկոմ։ «Վպերյոդ․» խմբի այս ծրագիրը հակադրվել է բոլշևիկյան առաջնորդ Լենինի գրած և ՌՍԴԲԿ V կոնֆերանսի (1908) կողմից ընդունված «Արդի մոմենտի և կուսակցության խնդիրների մասին» բանաձևին։ Կանգնած լինելով մախիզմի, աստվածաշինարարության դիրքերում՝ «վպերյոդականները» պահանջել են մարքսիզմը միացնել կրոնին, պայքարել են հեղափոխական մարքսիզմի դեմ։ Բոլշևիկները Լենինի գլխավորությամբ վճռաբար հանդես են եկել «Վպերյոդ» խմբի դեմ։ Բոգդանովը վտարվել է բոլշևիկյան կուսակցությունից՝ խորհրդակցության որոշմանը չենթարկվելու համար։ ՌՍԴԲԿ ԿԿ պլենումում (1910 թվականի հունվար) «վպերյոդականները» մենշևիկների, տրոցկիստների հետ միասին «հաշտվողականների» աջակցությամբ հանդես են գալիս Լենինի և նրա կողմնակիցների դեմ։ «Վպերյոդականները» հրաժարվում են մասնակցել ՌՍԴԲԿ VI (Պրագայի) կոնֆերանսին (1912 թվական)։ Պահանջել են ֆրակցիաների ազատություն, ստեղծել իրենց՝ ֆրակցիոնական դպրոցը Բոլոնիայում (1910 թվականից), հրատարակել՝ ֆրակցիոն «Առաջ» ժողովածուն։ 1912 թվականի օգոստոսին խումբը մասնակցել է Լև Տրոցկու կողմից Վիեննայում հրավիրված կոնֆերանսին։

1913 թվականի վերջին «Վպերյոդ․» խումբը փաստորեն ցրվել է։ Վերջնականորեն իր գոյությունը դադարեցրել է 1917 թվականի փետրվարյան հեղափոխությունից հետո։