Սոֆյա Շեպտիցկայա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սոֆյա Շեպտիցկայա
Zofia Fredro.gif
Ծնվել էմայիսի 20, 1837(1837-05-20)
ԾննդավայրԼվով, Ավստրիական կայսրություն, Գերմանական միություն
Վախճանվել էապրիլի 14, 1904(1904-04-14) (66 տարեկանում)
Վախճանի վայրՊրիլբիչի, Յավորովի շրջան, Լվովի մարզ, Ուկրաինա
Մասնագիտություննկարչուհի և գրող
ՔաղաքացիությունԼեհաստան
Ռուսական կայսրություն
ԱմուսինՅան Շեպտիցկի
ԶավակներԱնդրեյ Շեպտիցկի, Կլիմենտի Շեպտիցկի, Ստանիսլավ Շեպտիցկի, Aleksander Szeptycki? և Leon Józef Maria Szeptycki?

Սոֆյա Լյուդվիկա Ցեցիլա Կոնստանցիա Շեպտիցկայա (պորտ.՝ Zofia Ludwika Cecyla Konstancja Szeptycka, մայիսի 20, 1837(1837-05-20), Լվով, Ավստրիական կայսրություն, Գերմանական միություն - ապրիլի 14, 1904(1904-04-14), Պրիլբիչի, Յավորովի շրջան, Լվովի մարզ, Ուկրաինա), կոմսուհի, լեհ բանաստեղծուհի, նկարչուհի: Ուկրաինական-հունական կաթոլիկ եկեղեցու առաջնորդ (1900-1944 թթ.) միտրոպոլիտ Անդրեյ Շեպտիցկու և ՈւՀԿԵ ծայրագույն վարդապետ, Կաթոլիկ եկեղեցու երանելի Կլիմենտ Շեպտիցկու մայրը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է հանրաճանաչ լեհ դրամատուրգ կոմս Ալեքսանդր Ֆրեդրոյի ընտանիքում: Կթություն է ստացել Փարիզում և Վիեննայում: 1855 թվականին մտերիմ է եղել Լամբեր հյուրանոցի գործիչների հետ[1]: 1856-1861 թթ. բնակվել է Լվովում, 1861 թվականի հոկտեմբերին նշանվել Յան Կանտ Շեպտիցկու հետ: Նրա հետ ամուսնությունից ունեցել է յոթ որդի, որոնցից երկուսը մահացել են վաղ տարիքում (Ստեֆանը` 2, Յուրին (Իզո)` 17 տարեկան հասակում): Եղել է ծայրահեղ կրոնապաշտ, որն էլ խորապես ազդել է նրա որդիների` Աստծուն ծառայելու որոշում կայացնելու գործում: Ռոմանը հետագայում եղել է միտրոպոլիտ, Անդրեյը և Կազիմիրը` հայր Կլիմենտի, Ստուդիտների վանահայր, հավատի նահատակ, մահացել է Գուլագում աքսորի ժամանակ` 1950 թվականի մայիսին: Որդին` Ստանիսլավը, ավարտել է Վիեննայի ռազմական ակադեմիան, այնուհետև եղել է Լեհական բանակի ականավոր գեներալ: Ալեքսանդրը եղել է հողատեր, Լևը մնացել է ծնողների հետ Պրիլբիչի կալվածքում: Լևը և իր կինը գնդակահարվել են ՆԳԺԿ-ի կողմից` 1939 թվականի սեպտեմբերին, Պրիլբիչում: Ալեքսանդրը մահացել է գեստապոականների ձեռքով` 1940 թվականին, Զամոստյեում:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոֆյա Շեպտիցկայան եղել է տաղանդավոր նկարչուհի, որի մասին վկայում են հոր, մոր, եղբոր նրա ստեղծած մեծ կտավներն ու ինքնանկարը, որոնք, որպես ցուցանմուշներ տեղադրված են նրա գրքերում: Նա մեծ զգացողությամբ էր զբաղվում կրոնական գեղանկարչությամբ, նրա կողմից ստեղծված կտավները զարդարում էին Լվովի, Կրակովի, Ժոլկվայի և այլ վայրերի լեհական կաթոլիկ եկեղեցիները: Բերնարդինսկու լեհական տաճարի (Լվով) համար նկարում է Դուկլայի սուրբ Յանի դիմանկարը, որտեղ էլ թաղված է սրբազանը:

Սոֆյա Շեպտիցկայան ընտանեկան օրագրի համար գրված մի շարք պատմվածքների և ակնարկների հեղինակ է: 1900-1903 թվականներին հրատարակել է «Անցած տարիների հիշողություններ» գիրքը: 1904 թվականին` նրա մահից հետո, «Gazeta Narodowa» և կրակովյան «Przegląd Polski» թերթերն առաջին անգամ տպագրեցին Շեպտիցկայայի առանձին պատմվածքներ: Նա հիշողություններ է գրել Անդրեյ Շեպտիցկու պատանեկան տարիների վերաբերյալ: Սոֆյա Շեպտիցկայայի «Նամակներ»-ի հավաքածուի երկհատորյակը տպագրվել է Կրակովում 1906-1907 թվականներին[2][3]:

Մահացել է 1904 թվականի ապրիլի 17-ին: Թաղված է Պրիլբիչիի ընտանեկան կալվածքում:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Barbara Lasocka: Aleksander Fredro. Drogi życia, Oficyna Wydawnicza Errata, Warszawa 2001, ​ISBN 83-913140-4-9​.
  • Zbigniew Kuchowicz: Al. Fredro we fraku i w szlafroku. Osobowość i życie prywatne - Łódź: KAW, 1989.
  • Zofia Szeptycka: Młodość i powołanie ojca Romana Andrzeja Szeptyckiego zakonu św. Bazylego Wielkiego, oprac. Bogdan Zakrzewski, Wrocław: Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocł., 1993.
  • Zofia Szeptycka: Wspomnienia z lat ubiegłych, przyg. do druku, wstępem i przypisami opatrzył B. Zakrzewski, Wrocław: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1967.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Barbara Lasocka. Skarbek Stanisław Marcin h. Abdank (1780—1848) // Polski Słownik Biograficzny. — Warszawa — Kraków, 1997. — t. XXXVIIІ/1, zeszyt 156. — S. 25. (пол.)
  2. Людвіка Селіна Констанція Софія Олександрівна Фредро (Шептицька)
  3. СОФІЯ З ФРЕДРІВ ПРО СВОГО СИНА АНДРЕЯ