Սուրբ Մարթա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հիսուսը Մարթայի ու Մարիամի տանը, Հարոլդ Քոփինգ, 1927

Բեթանիացի Մարթա, Ղազարոսի և Մարիամի քույրը՝ հիշատակված Ղուկասի և Հովհաննեսի Ավետարաններում:

Անվան ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Մարթա» անունը հունարեն տառադարձությունն է (հուն․՝ Μάρθα Մարթա), որն էլ իր հերթին ծագում է արամեերենից (արամեերեն՝ מרתא մորտո — «տիրուհի»)[1]: Անվան արամեերեն ձևը երևում է Պոցուոլիում գտնված Նաբաթեյան արձանագրություններում, որոնք Նեապոլի թանգարանում են և թվագրվում են մ.թ.ա. 5-րդ դարով:

Ղուկասի Ավետարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ղուկասի Ավետարանը պատմում է Մարթայի և Մարիամի՝ նրա քրոջ մասին: Նրանք միասին ապրում էին մի գյուղում, որի անունը հայտնի չէ: Տեղանքի անվանումը նույնպես անհայտ է: Այստեղով անցնում է Հիսուսը: «Իրենց ճանապարհորդության ընթացքում նա եկավ մի գյուղ. այստեղ Մարթա անունով մի կին նրան տարավ իր տուն: Նա ուներ քույր՝ Մարիամ անունով»: Մարիամը նստում է Հիսուսի ոտքերի մոտ և լսում նրան, իսկ Մարթան հոգ է տանում հյուրասիրության մասին: Ժամանակ չունենալով պատրաստել այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ է հյուրին, նա բողոքում է Հիսուսին. «Տե՛ր, մի՞թե դու կարիք չունես, որ քույրս ինձ մենակ է թողել ծառայելու: Ասա՛ նրան, որ օգնի ինձ»: Հիսուսը պատասխանում է. «Մարթա՛, դու դեսուդեն ես ընկնում ու հոգ տանում շատ բաների մասին, բայց միայն մի բան է անհրաժեշտ. Մարիամն ընտրեց այն լավ մասը, որը նրանից չի վերցվի»:

Հովհաննեսի Ավետարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հովհաննեսի Ավետարանի 11-րդ գլուխը պատմում է Ղազարոսի հիվանդության, մահվան և հարության մասին: Ինչպես նաև այս հատվածում երևում է, որ Ղազարոսը, Մարիամը և Մարթան եղբայր ու քույրեր են և Հիսուսի մտերիմ ընկերները: Երբ Հիսուսը մոտեցավ Բեթանիային, Մարթան դուրս եկավ նրան դիմավորելու: Հովհաննես Ավետարանիչը Մարիամի մասին ասում է. «Մարիամը նստած էր տանը»: Ղազարոսն արդեն մահացել էր և արդեն 4 օր դագաղի մեջ էր: Այնուհետև պատմության մեջ Մարթան ցույց է տալիս իր ամուր հավատը Հիսուսի հանդեպ. «Տե՛ր, եթե Դու այստեղ լինեիր, եղբայրս չէր մահանա: Բայց հիմա ես գիտեմ, որ այն, ինչ Դու Աստծուց խնդրես, Աստված կտա Քեզ»: Թեև նա սկզբում չի հասկանում Հիսուսի պատասխանը՝ քո եղբայրը հարություն կառնի, սակայն հարության նկատմամբ հավատը ցույց է տալիս նույնիսկ վերջին օրը: Եվ երկխոսության ավարտին Մարթան հավատով խոստովանում է. «Տե՛ր, Ես հավատում եմ, որ դու Քրիստոսն ես՝ Աստծո Որդին, որ եկել է աշխարհ: Այս ասելով՝ գնաց…»: Հարություն տալով Ղազարոսին՝ Հիսուսը, կարծես ի պատասխան այս խոստովանության, ասում է Մարթային. «Մի՞թե Ես քեզ չեմ ասել, որ եթե հավատաս, կտեսնես Աստծո փառքը»:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. բառի արական տարբերակը արամեերենից՝ մորե, այսինքն՝ «տեր»

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]