Սկզբում նրանք եկան...

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղվածքի չափածո տարբերակի փորագրություն, որը ներկայացված է Բոստոնում (Մասաչուսեթս նահանգ)՝ Նոր Անգլիայի Հոլոքոստի հուշահամալիրում

«Սկզբում նրանք եկան...», մեջբերում գերմանացի պաստոր Մարտին Նիմյոլլերի ելույթներից, որով նա փորձել է բացատրել գերմանացի մտավորականների անգործությունը և նացիստներին չհակադրվելը։

1945 թվականի նոյեմբերին Նիմյոլլերն այցելել է Դախաուի նախկին համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ բանտարկված է եղել 1941 թվականից մինչև 1945 թվականի ապրիլ։ Նրա օրագրային գրառումը ցույց է տալիս, որ այս այցը խթան է դարձել ապագա հայտնի մեջբերման համար։ Գոյություն ունեն այդ քաղվածքի մի քանի տարբերակներ, որոնք փոքր-ինչ տարբերվում են միմյանցից;։ Ամենայն հավանականությամբ, այն առաջին անգամ հնչել է 1946 թվականին։ Տպագիր տեսքով այն առաջին անգամ հրապարակվել է 1955 թվականին[1]։

Գոյություն ունեն քաղվածքի բազմաթիվ ալյուզիաներ, օրինակ՝ Ֆլորիդայի նահանգապետ Ռիք Սքոթի ելույթը ԱՄՆ նախագահի թեկնածու Միթ Ռոմնիին աջակցելու համար[2]։

Տարբերակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղվածքի հիմնական տարբերակն է[3].

Aquote1.png

Երբ նացիստները բռնում էին կոմունիստներին, ես լռում էի. ես կոմունիստ չէի։
Երբ նրանք նստեցնում էին սոցիալ-դեմոկրատներին, ես լռում էի. ես սոցիալ-դեմոկրատ չէի։
Երբ նրանք բռնում էին արհմիության անդամներին, ես լռում էի. ես արհմիության անդամ չէի։
Երբ նրանք եկան իմ ետևից, ոչ մեկը չէր մնացել, որ պաշտպաներ ինձ։

Aquote2.png


Քաղվածքն ունի մի շարք տարբերակներ[1], որոնք սկսել են տարածվել 1950-ականներին[4], օրինակ՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում հայտնի է հետևյալ տարբերակը, որը Միացյալ Նահանգների Հոլոքոստի հիշատակի թանգարանը մեջբերում է որպես քաղվածքի բազմաթիվ չափածո տարբերակներից մեկը[5][6][7].

Aquote1.png

Սկզբում նրանք եկան սոցիալիստների հետևից, և ես լռեցի, որովհետև ես սոցիալիստ չէի։
Այնուհետև նրանք եկան արհմիության անդամների հետևից, և ես լռեցի, քանի որ ես արհմիության անդամ չէի։
Այնուհետև նրանք եկան հրեաների հետևից, և ես լռեցի, քանի որ ես հրեա չէի։
Այնուհետև նրանք եկան իմ հետևից, և ոչ ոք չէր մնացել, որ խոսեր ինձ համար։

Aquote2.png


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Harold Marcuse.։ «Niemöller, origin of famous quotation «First they came for the Communists…»» (անգլերեն)։ history.ucsb.edu։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-03-14-ին։ Վերցված է 2013-02-18 
  2. «Scott defends capitalism with "First they came" Holocaust quote» (անգլերեն)։ Naked Politics։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-03-14-ին։ Վերցված է 2013-02-24 
  3. Quellen: Martin Niemöller Stiftung; So hat Niemöller es geschrieben. Es wurde sehr häufig abgewandelt Archived 2013-05-31 at Wikiwix(գերմ.)
  4. Marcuse Harold։ «Martin Niemöller's famous confession: "First they came for the Communists ... "»։ University of California at Santa Barbara 
  5. «Martin Niemöller: «First they came for the Socialists…»» (անգլերեն)։ United States Holocaust Memorial Museum։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-03-14-ին։ Վերցված է 2013-02-18 
  6. «Martin Niemöller: "First they came for the Socialists..."»։ Holocaust Encyclopedia։ United States Holocaust Memorial Museum։ Վերցված է 25 July 2018 
  7. «Martin Niemöller: "First they came for the Socialists..."»։ Holocaust Encyclopedia։ United States Holocaust Memorial Museum։ Արխիվացված է օրիգինալից 23 July 2018-ին։ Վերցված է 25 July 2018  This is a different and older article which contains more complete photographs than the new version.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]