Սիլվիա Փլաթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Սիլվիա Փլաթ
անգլ.՝ Sylvia Plath
Sylvia Plath.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 27, 1932({{padleft:1932|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4]
Ծննդավայր Բոստոն, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Վախճանվել է փետրվարի 11, 1963({{padleft:1963|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[1][2][3][4] (30 տարեկանում)
Վախճանի վայր Լոնդոն, Լոնդոնի կոմսություն, Միացյալ Թագավորություն
Գրական անուն Victoria Lucas
Մասնագիտություն բանաստեղծ, գրող, վիպասան, ակնարկագիր, ինքնակենսագիր, օրագրի հեղինակ և մանկագիր
Լեզու անգլերեն[5]
Ազգություն ավստրոամերիկացի
Քաղաքացիություն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Կրթություն Սմիթ Քոլեջ
Ժանրեր confessional poetry
Ուշագրավ աշխատանքներ Ապակե կափարիչի տակ և Արիել
Պարգևներ
Ամուսին Ted Hughes
Զավակներ Frieda Hughes և Nicholas Hughes
Sylvia Plath signature.svg
Sylvia Plath Վիքիպահեստում

Սիլվիա Փլաթ (անգլ.՝ Sylvia Plath, հոկտեմբերի 27, 1932({{padleft:1932|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4], Բոստոն, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ - փետրվարի 11, 1963({{padleft:1963|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[1][2][3][4], Լոնդոն, Լոնդոնի կոմսություն, Միացյալ Թագավորություն), ամերիկացի բանաստեղծուհի և գրող, համարվում է անգլալեզու գրականության մեջ «դավանանքային պոեզիա» ժանրի հիմնադիրներից մեկը[6][7]։ Փլաթի կենդանության օրոք լույս է տեսնում միայն «Հսկա» ժողովածուն (անգլ.՝ The Colossus & Other Poems, Լոնդոն, 1960) և «Ապակե կափարիչի տակ» (1963) կիսակենսագրական վեպը։ 1965 թվականին հրատարակվել է «Արիել» ժողովածուն, որն արժանացավ բուռն քննադատությունների՝ դառնալով 20-րդ դարաշրջանի անգլամերիկական պոեզիայի բեսթելերներից մեկը[8]: 1982 թվականին հատընտիր պոեմների ժողովածու գրքի համար Փլաթը հետմահու ստացավ Պուլիցերյան մրցանակ[9]:

Սիլվիա Փլաթը բրիտանացի բանաստեղծ-դափնեկիր Թեդ Հյուզի կինն էր։ Այս ամուսնությունը ոչ միայն միություն էր երկու սիրող մարդկանց միջև, այլև ստեղծագործական տանդեմը, որում առաջատար դեր խաղաց Հյուզը, իսկ Փլաթը նրան հնարավորություն տվեց ստեղծագործելու։ Բայց Փլաթի և Հյուզի հարաբերություններն ավարտվեցին ողբերգությոամբ, սկզբում 1963 թվականին, Փլաթը տառապել է ծանր դեպրեսիայից, որը նրանց բաժանման պատճառն է դարձել։ Հուսահատված բաժանումից, Փլաթը, թողնելով երկու երեխաներին, ինքնասպան եղավ։ Օգտվելով բանստեղծուհու գրական ժառանգությունից, Փլաթի մահից հետո Հյուզը հիմնեց Estate of Sylvia Plath-ը։

Փլաթի բանաստեղծական տաղանդը ճանաչում գտավ նրա մահից հետո։ Միաժամանակ մամուլում հիստերիա բռնկվեց նրա ինքնասպանության և Հյուզի մահվան մեջ մեղավոր լինելու համար։ Նրա բանաստեղծական տաղանդի հետևորդներից ոմանք, ինչպես նաև գրական քննադատները հայտարարեցին և նրան անվանեցին «Սիլվիա Փլաթի մարդասպանը»[10]:

Որպես խոստովանական պոեզիայի իրական ներկայացուցիչ, Սիլվիա Փլաթը գրում էր իր անահանգստությունների և վախի զգացողությունների մասին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 RKDartists
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC
  5. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119200170
  6. Steven Axelrod։ «Sylvia Plath»։ The Literary Encyclopedia։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-01-29-ին։ Վերցված է 2011-05-04 
  7. «A Brief Guide to Confessional Poetry»։ Academy of American Poets։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-01-29-ին։ Վերցված է 2011-04-05 
  8. «Sylvia Plath»։ Kuusankosken kaupunginkirjasto։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-01-29-ին։ Վերցված է 2010-10-13 
  9. Елена Кассель։ «Сильвия Плат. Предисловие к полному изданию стихов на русском языке»։ magazines.russ.ru։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-01-29-ին։ Վերցված է 2011-05-04 
  10. Anita Plath Helle The unraveling archive: essays on Sylvia Plath. — The University of Michigan Press, 2007. — С. 163. — 282 с. — ISBN 0-472-06927-6