Jump to content

Սթենդ ափ կատակերգություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ջորջ Քարլինն՝ իր սթենդ ափ ծրագրի շրջանակներում տեղի ունեցած ելույթի ժամանակ (2008 թվականի ապրիլ)

Սթենդ ափ կատակերգություն (անգլ.՝ Stand-up comedy), զավեշտական ոճ, որում կոմիկը հանդես է գալիս կենդանի լսարանի առջև, սովորաբար դիմելով ուղղակիորեն հանդիսատեսին[1]։ Ելույթ ունեցողին սովորաբար անվանում են կոմիկ, կատակերգու, սթենդ ափ կոմիկ, սթենդ ափ կատակերգու, կոմեդիանտ կամ սթենդափեր[2]։ Կոմեդիանտները պատրանք են ստեղծում, որ երկխոսություն են վարում, բայց իրականում մենախոսում են հումորային պատմություններով և կատակներով[9]։ Որոշ սթենդ ափ կոմիկներ տարբեր բեմիրեր, երաժշտություն կամ հնարքներ են օգտագործում իրենց ելույթները բարելավելու համար[10]։ Սթենդափ կատակերգությունը համարվում է «կատակերգություն գրելու ամենաազատ ձևը»[19]։

Ակնարկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կատակերգական երեկո Գոթեմ կատակերգական ակումբում

Սթենդ ափ կատակերգության մեջ հումորի հիմնական տեսակներից են դիտողական կատակերգությունը, կապույտ կատակերգությունը, սև կատակերգությունը, մաքուր կատակերգությունը և քծնական կատակերգությունը։ Այլընտրանքային սթենդ ափ կատակերգությունը շեղվում է ավանդական, մեյնսթրիմ կատակերգությունից, կամ խախտելով կատակների կառուցվածքը՝ ելույթ ունենալով ոչ ավանդական բեմի վրա, կամ խախտելով հանդիսատեսի ակնկալիքները։ Այս տեսակի կատակերգության ժամանակ հնարավոր է նաև հակա-կատակների օգտագործումը։

Սթենդափ կատակերգությունը հաճախ կատարվում է կորպորատիվ միջոցառումների ժամանակ, կատակերգական ակումբներում, բարերում և փաբերում, գիշերային ակումբներում, նեո-բուռլեսկներում, քոլեջներում և թատրոններում (թատրոններում արտիստները հանդիսատեսի կողմից ավելի բուռն ծափահարությունների են արժանանում[20])[21]: Բացի կենդանի ելույթներից, սթենդ ափը կարող է նաև տեղայնացվել հեռուստատեսության, DVD-ի, CD-ի և համացանցի միջոցով[2][22]։

Սիրող կոմիկին կարող է երկար ժամանակ պահանջվել, որպեսզի նա կատարելագործի այն տեխնիկան, որն անհրաժեշտ է պրոֆեսիոնալ կոմիկ դառնալու համար[23][24][25]․ սա շարունակական ուսուցման գործընթաց է ձախողման միջոցով[26][27][28]։

Սթենդ ափ կոմիկները սովորաբար հանդես են գալիս կանգնած, թեև դա պարտադիր չէ։ Նման ելույթները, որտեղ կատակերգուն նստած է, կարող են անվանվել «սիթ դաուն կատակերգություն»։

Սթենդ ափի այլ տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մաչիետա՝ 19-րդ դարի իտալական կատակերգական ժանր
  • Մանձայ՝ կատակերգական ժանր Ճապոնիայում, որի ընթացքում ելույթ է ունենում կոմիկների դուետ
  • Մանդան՝ սթենդ ափ կատակերգության ոճ Ճապոնիայում
  • Ռակուգո՝ Ճապոնական բանավոր մենահամերգ, որը նման է սթենդ ափ կատակերգությանը, սակայն ելույթ ունեցողը կանգնելու փոխարեն ծնքաչոք է լինում[29]
  • Սյանշեն՝ չինական ավանդական սթենդ ափ կատակերգություն

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Mintz, Lawrence E. (Spring 1985). «Special Issue: American Humor» (PDF). American Quarterly. The Johns Hopkins University Press. 37 (1): 71–72. doi:10.2307/2712763. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 2-ին. «A strict, limiting definition of standup comedy would describe an encounter between a single, standing performer behaving comically and/or saying funny things directly to an audience, unsupported by very much in the way of costume, prop, setting, or dramatic vehicle. Yet standup comedy's roots are…entwined with rites, rituals, and dramatic experiences that are richer, more complex than this simple definition can embrace. We must…include seated storytellers, comic characterizations that employ costume and prop, team acts[,]…manifestations of standup comedy routines…such as skits, improvisational situations, and films…and television sitcoms…however our definition should stress relative directness of artist/audience communication and the proportional importance of comic behavior and comic dialogue versus the development of plot and situation»
  2. 2,0 2,1 Fisher, J Tommy Cooper: Always Leave Them Laughing 978-0-00-721511-9
  3. Wayne Federman (2019 թ․ հուլիսի 9). «S2 Ep. 06: Meltdown». The History of Standup (Podcast). Dana Gould. The Podglomerate. Event occurs at 21:40-21:54. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ օգոստոսի 27-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 27-ին. «A low ceiling and proximity to the stage is important because standup comedy is not a performance. It is a conversation in which the comedian does all of the talking.»
  4. Morris, Andrea (2018 թ․ հուլիսի 26). «A Robot Stand-Up Comedian Learns The Nuts And Bolts Of Comedy». Forbes. Forbes Media LLC. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 25-ին. «[A lot of] stand-up comedy…as a general art form…is pre-scripted»
  5. Borns, Betsy (1987). Comic Lives: Inside the World of American Stand-up comedy. Simon & Schuster, Inc. էջ 16. ISBN 0-671-62620-5. «Jerry Seinfeld explains: 'Comedy is a dialogue, not a monologue—that's what makes an act click. The laughter becomes the audience's part, and the comedian responds'»
  6. Stewart Lee (2013 թ․ հուլիսի 3). On Not Writing (Lecture) (YouTube) (English). St Edmund Hall: University of Oxford. Event occurs at 48:54-48:58. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 13-ին. «On the whole, you have to give the illusion that it's a dialogue»{{cite AV media}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  7. Dean, Greg (2000). Step by Step to Stand-up Comedy. Portsmouth, NH: Heinemann. էջ 190. ISBN 0-325-00179-0.
  8. Borns, Betsy (1987). Comic Lives: Inside the World of American Stand-up comedy. Simon & Schuster, Inc. էջ 90. ISBN 0-671-62620-5. «A comic's material about his life may have some connection to reality, but basically an act is just that, an act—it's a fictionalized account with a few actual facts thrown in to make the act believable and, perhaps, more relevant to people's lives.»
  9. [3][4][5][6][7][8]
  10. Martin, Steve (2007). Born Standing Up: A Comic's Life. New York: Scribner. էջեր 40–42. ISBN 978-1-4165-5364-9. «I was demonstrating tricks eight to twelve hours a day»
  11. Ajaye, Franklyn (2002). Comic Insights: The Art of Stand-up Comedy. Jerry Seinfeld. Los Angeles: Silman-James Press. էջեր 199. ISBN 1-879505-54-1. «That's the goal—to become yourself.»
  12. Mendrinos, James (2004). The Complete Idiot's Guide to Writing Comedy. NY, New York: ALPHA: A member of Penguin Group (USA) Inc. էջ 12. ISBN 1-59257-231-6.
  13. Munro, David (2018). «The Art of the Joke». CRAFTSMANSHIP Quarterly: The Architecture of Excellence. The Craftsmanship Initiative. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 10-ին.
  14. Evans, Bradford (2012 թ․ օգոստոսի 7). «Stand-Up Comedians and Their Alternate On-Stage Personas». Vulture: Devouring Culture. NEW YORK MEDIA LLC. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 15-ին.
  15. Borns, Betsy (1987). Comic Lives: Inside the World of American Stand-up comedy. Simon & Schuster, Inc. էջեր 90–91. ISBN 0-671-62620-5. «[A stand-up's] act [is a] fictionalized account with a few actual facts thrown in to make the act believable and, perhaps more relevant to people's lives...Every stand-up goes onstage as a character to some extent. Some may adopt a persona that's very similar to their own personality, but it's still a separate entity...even observational comics...use truth...as a foundation on which to build jokes by taking the truth to its farthest [sic] extreme.»
  16. Borns, Betsy (1987). Comic Lives: Inside the World of American Stand-up comedy. Simon & Schuster, Inc. էջ 262. ISBN 0-671-62620-5. «(loosely) autobiographical comedy is the dominant form of stand-up today.»
  17. Ajaye, Franklyn (2002). Comic Insights: The Art of Stand-up Comedy. Gary Shandling. Los Angeles: Silman-James Press. էջեր 209. ISBN 1-879505-54-1. «I [Gary Shandling] think you can only be on stage what you are in real life.»
  18. Katzif, Mike (2018 թ․ նոյեմբերի 16). «Mo Amer: Working The Classroom Comedy Circuit». NPR. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 11-ին. «[I]f you're not real…people will sniff that out.»
  19. [11][12][13][14][15][16][17][18]
  20. Louis C.K. (2011 թ․ ապրիլի 22). Talking Funny (Film). Event occurs at 11:55-12:12.
  21. Borns, Betsy (1987). Comic Lives: Inside the World of American Stand-up comedy. Chris Dipetta. Simon & Schuster, Inc. էջ 68. ISBN 0-671-62620-5. «The average club seats [250] people»
  22. Fearless delivery sets Will Ferrell apart. The Denver Post, 24 June 2005. Accessed on 29 March 2010.
  23. Ajaye, Franklyn (2002). Comic Insights: The Art of Stand-up Comedy. George Wallace. Los Angeles: Silman-James Press. էջեր 240. ISBN 1-879505-54-1. «How did you answer them? 'By being George Wallace, and finding out who you are as a comedian. And that takes between seven and eleven years.'»
  24. Ajaye, Franklyn (2002). Comic Insights: The Art of Stand-up Comedy. Jerry Seinfeld. Los Angeles: Silman-James Press. էջեր 200. ISBN 1-879505-54-1. «How long did it take you to figure out your individual comedic essence? 'I'd [Jerry Seinfeld] say ten years.'»
  25. Louis C.K., Charlie Rose (2014 թ․ մայիսի 7). Louis C.K. (Interview) (TV Show) (English). HBO. Event occurs at 3:59-4:03. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 3-ին. «A stage presence comes pretty quickly [but] how to write jokes and how to generate material and know it's going to work; [concerning these, the] first ten years are building the [base] skills»{{cite AV media}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  26. Bobby Lee (interviewee) (2017). Dying Laughing (Motion picture) (English). Gravitas Ventures. Event occurs at 1:02:38-1:02:48. «Bombing is a necessary event. It's the only way one gets better, but every time it happens, it's very painful.»{{cite AV media}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  27. John Thomson (interviewee) (2017). Dying Laughing (Motion picture) (English). Gravitas Ventures. Event occurs at 1:02:52-1:02:55. «You've got to die to get good.»{{cite AV media}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  28. Seabaugh, Julie (2014 թ․ մարտի 18). «Hannibal Buress: 'Bombing Can Be Good'». The Village VOICE. Hannibal Buress. VILLAGE VOICE, LLC. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 4-ին. «Yeah, bombing can be good…you grow up and realize it's about continuing to work. It's about making progress.»
  29. Barry, Dave (1992). Dave Barry Does Japan. New York: Ballantine Books. էջ 129. ISBN 0-449-90810-0.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հոֆսթեթեր, Սթիվ; ՄաքԴերմոթ, Դանի. «Resources». COMEDYSOAPBOX. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 12-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 26-ին.
  • «Vulture: Comedy». Vulture: Devouring Culture. NEW YORK MEDIA LLC. Վերցված է Հունվարի 28, 2019-ին.
  • «The Guardian: Comedy». The Guardian. Guardian News and Media Limited. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 28-ին.
  • Fox, Ջես Դևիդ (2015–2019). «Good One: A Podcast About Jokes». HEADGUM. HEADGUM, LLC. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ նոյեմբերի 29-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 28-ին.
  • ՄաքԲրայդ, Ջեֆ; Թուիդ, Հարիսոն. «Let's Talk About Sets». letstalkaboutsets. Jeffcorp Enterprises: A Jeff Company. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 28-ին.
  • Ֆեդերման, Ուեյն; Սթիվեն, Էնդրյու. «The History of Standup». Podglomerate. The Podglomerate. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 10-ին.
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սթենդ ափ կատակերգություն» հոդվածին։