Սթենդ ափ կատակերգություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջորջ Քարլինն՝ իր սթենդ ափ ծրագրի շրջանակներում տեղի ունեցած ելույթի ժամանակ (2008 թվականի ապրիլ)

Սթենդ ափ կատակերգություն (անգլ.՝ Stand-up comedy), զավեշտական ոճ, որում կոմիկը հանդես է գալիս կենդանի լսարանի առջև, սովորաբար դիմելով ուղղակիորեն հանդիսատեսին[1]։ Ելույթ ունեցողին սովորաբար անվանում են կոմիկ, կատակերգու, սթենդ ափ կոմիկ, սթենդ ափ կատակերգու, կոմեդիանտ կամ սթենդափեր[2]։ Կոմեդիանտները պատրանք են ստեղծում, որ երկխոսություն են վարում, բայց իրականում մենախոսում են հումորային պատմություններով և կատակներով[9]։ Որոշ սթենդ ափ կոմիկներ տարբեր բեմիրեր, երաժշտություն կամ հնարքներ են օգտագործում իրենց ելույթները բարելավելու համար[10]։ Սթենդափ կատակերգությունը համարվում է «կատակերգություն գրելու ամենաազատ ձևը»[19]։

Ակնարկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կատակերգական երեկո Գոթեմ կատակերգական ակումբում

Սթենդ ափ կատակերգության մեջ հումորի հիմնական տեսակներից են դիտողական կատակերգությունը, կապույտ կատակերգությունը, սև կատակերգությունը, մաքուր կատակերգությունը և քծնական կատակերգությունը: Այլընտրանքային սթենդ ափ կատակերգությունը շեղվում է ավանդական, մեյնսթրիմ կատակերգությունից, կամ խախտելով կատակների կառուցվածքը՝ ելույթ ունենալով ոչ ավանդական բեմի վրա, կամ խախտելով հանդիսատեսի ակնկալիքները։ Այս տեսակի կատակերգության ժամանակ հնարավոր է նաև հակա-կատակների օգտագործումը։

Սթենդափ կատակերգությունը հաճախ կատարվում է կորպորատիվ միջոցառումների ժամանակ, կատակերգական ակումբներում, բարերում և փաբերում, գիշերային ակումբներում, նեո-բուռլեսկներում, քոլեջներում և թատրոններում (թատրոններում արտիստները հանդիսատեսի կողմից ավելի բուռն ծափահարությունների են արժանանում[20])[21]: Բացի կենդանի ելույթներից, սթենդ ափը կարող է նաև տեղայնացվել հեռուստատեսության, DVD-ի, CD-ի և համացանցի միջոցով[2][22]։

Սիրող կոմիկին կարող է երկար ժամանակ պահանջվել, որպեսզի նա կատարելագործի այն տեխնիկան, որն անհրաժեշտ է պրոֆեսիոնալ կոմիկ դառնալու համար[23][24][25]․ սա շարունակական ուսուցման գործընթաց է ձախողման միջոցով[26][27][28]:

Սթենդ ափ կոմիկները սովորաբար հանդես են գալիս կանգնած, թեև դա պարտադիր չէ։ Նման ելույթները, որտեղ կատակերգուն նստած է, կարող են անվանվել «սիթ դաուն կատակերգություն»։

Սթենդ ափի այլ տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մաչիետա՝ 19-րդ դարի իտալական կատակերգական ժանր
  • Մանձայ՝ կատակերգական ժանր Ճապոնիայում, որի ընթացքում ելույթ է ունենում կոմիկների դուետ
  • Մանդան՝ սթենդ ափ կատակերգության ոճ Ճապոնիայում
  • Ռակուգո՝ Ճապոնական բանավոր մենահամերգ, որը նման է սթենդ ափ կատակերգությանը, սակայն ելույթ ունեցողը կանգնելու փոխարեն ծնքաչոք է լինում[29]
  • Սյանշեն՝ չինական ավանդական սթենդ ափ կատակերգություն

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Mintz Lawrence E. (Spring 1985)։ «Special Issue: American Humor»։ American Quarterly (The Johns Hopkins University Press) 37 (1): 71–72։ doi:10.2307/2712763։ Վերցված է 2 August 2020։ «A strict, limiting definition of standup comedy would describe an encounter between a single, standing performer behaving comically and/or saying funny things directly to an audience, unsupported by very much in the way of costume, prop, setting, or dramatic vehicle. Yet standup comedy’s roots are…entwined with rites, rituals, and dramatic experiences that are richer, more complex than this simple definition can embrace. We must…include seated storytellers, comic characterizations that employ costume and prop, team acts[,]…manifestations of standup comedy routines…such as skits, improvisational situations, and films…and television sitcoms…however our definition should stress relative directness of artist/audience communication and the proportional importance of comic behavior and comic dialogue versus the development of plot and situation» 
  2. 2,0 2,1 Fisher, J Tommy Cooper: Always Leave Them Laughing 978-0-00-721511-9
  3. Wayne Federman (9 July 2019)։ «S2 Ep. 06: Meltdown»։ The History of Standup (Podcast)։ Dana Gould։ The Podglomerate։ Իրադարձությունը կատարվել է 21:40-21:54։ Վերցված է 27 August 2019։ «A low ceiling and proximity to the stage is important because standup comedy is not a performance. It is a conversation in which the comedian does all of the talking.» 
  4. Morris Andrea (26 July 2018)։ «A Robot Stand-Up Comedian Learns The Nuts And Bolts Of Comedy»։ Forbes։ Forbes Media LLC.։ Վերցված է 25 March 2019։ «[A lot of] stand-up comedy…as a general art form…is pre-scripted» 
  5. Borns Betsy (1987)։ Comic Lives: Inside the World of American Stand-up comedy։ Simon & Schuster, Inc.։ էջ 16։ ISBN 0-671-62620-5։ «Jerry Seinfeld explains: ‘Comedy is a dialogue, not a monologue—that’s what makes an act click. The laughter becomes the audience’s part, and the comedian responds’» 
  6. Stewart Lee (3 July 2013)։ On Not Writing (Lecture) (YouTube) (English)։ St Edmund Hall: University of Oxford։ Իրադարձությունը կատարվել է 48:54-48:58։ Վերցված է 13 February 2019։ «On the whole, you have to give the illusion that it’s a dialogue» 
  7. Dean Greg (2000)։ Step by Step to Stand-up Comedy։ Portsmouth, NH: Heinemann։ էջ 190։ ISBN 0-325-00179-0 
  8. Borns Betsy (1987)։ Comic Lives: Inside the World of American Stand-up comedy։ Simon & Schuster, Inc.։ էջ 90։ ISBN 0-671-62620-5։ «A comic's material about his life may have some connection to reality, but basically an act is just that, an act—it’s a fictionalized account with a few actual facts thrown in to make the act believable and, perhaps, more relevant to people’s lives.» 
  9. [3][4][5][6][7][8]
  10. Martin Steve (2007)։ Born Standing Up: A Comic's Life։ New York: Scribner։ էջեր 40–42։ ISBN 978-1-4165-5364-9։ «I was demonstrating tricks eight to twelve hours a day» 
  11. Ajaye Franklyn (2002)։ Comic Insights: The Art of Stand-up Comedy։ Jerry Seinfeld։ Los Angeles: Silman-James Press։ էջ 199։ ISBN 1-879505-54-1։ «That’s the goal—to become yourself.» 
  12. Mendrinos James (2004)։ The Complete Idiot's Guide to Writing Comedy։ NY, New York: ALPHA: A member of Penguin Group (USA) Inc.։ էջ 12։ ISBN 1-59257-231-6 
  13. Munro David (2018)։ «The Art of the Joke»։ CRAFTSMANSHIP Quarterly: The Architecture of Excellence։ The Craftsmanship Initiative։ Վերցված է 10 March 2019 
  14. Evans Bradford (7 August 2012)։ «Stand-Up Comedians and Their Alternate On-Stage Personas»։ Vulture: Devouring Culture։ NEW YORK MEDIA LLC.։ Վերցված է 15 March 2019 
  15. Borns Betsy (1987)։ Comic Lives: Inside the World of American Stand-up comedy։ Simon & Schuster, Inc.։ էջեր 90–91։ ISBN 0-671-62620-5։ «[A stand-up’s] act [is a] fictionalized account with a few actual facts thrown in to make the act believable and, perhaps more relevant to people’s lives...Every stand-up goes onstage as a character to some extent. Some may adopt a persona that’s very similar to their own personality, but it’s still a separate entity...even observational comics...use truth...as a foundation on which to build jokes by taking the truth to its farthest [sic] extreme.» 
  16. Borns Betsy (1987)։ Comic Lives: Inside the World of American Stand-up comedy։ Simon & Schuster, Inc.։ էջ 262։ ISBN 0-671-62620-5։ «(loosely) autobiographical comedy is the dominant form of stand-up today.» 
  17. Ajaye Franklyn (2002)։ Comic Insights: The Art of Stand-up Comedy։ Gary Shandling։ Los Angeles: Silman-James Press։ էջ 209։ ISBN 1-879505-54-1։ «I [Gary Shandling] think you can only be on stage what you are in real life.» 
  18. Katzif Mike (16 November 2018)։ «Mo Amer: Working The Classroom Comedy Circuit»։ NPR։ Վերցված է 11 September 2019։ «[I]f you're not real…people will sniff that out.» 
  19. [11][12][13][14][15][16][17][18]
  20. Louis C.K. (22 April 2011)։ Talking Funny (Film)։ Իրադարձությունը կատարվել է 11:55-12:12 
  21. Borns Betsy (1987)։ Comic Lives: Inside the World of American Stand-up comedy։ Chris Dipetta։ Simon & Schuster, Inc.։ էջ 68։ ISBN 0-671-62620-5։ «The average club seats [250] people» 
  22. Fearless delivery sets Will Ferrell apart. The Denver Post, 24 June 2005. Accessed on 29 March 2010.
  23. Ajaye Franklyn (2002)։ Comic Insights: The Art of Stand-up Comedy։ George Wallace։ Los Angeles: Silman-James Press։ էջ 240։ ISBN 1-879505-54-1։ «How did you answer them? 'By being George Wallace, and finding out who you are as a comedian. And that takes between seven and eleven years.'» 
  24. Ajaye Franklyn (2002)։ Comic Insights: The Art of Stand-up Comedy։ Jerry Seinfeld։ Los Angeles: Silman-James Press։ էջ 200։ ISBN 1-879505-54-1։ «How long did it take you to figure out your individual comedic essence? 'I'd [Jerry Seinfeld] say ten years.'» 
  25. Louis C.K., Charlie Rose (7 May 2014)։ Louis C.K. (Interview) (TV Show) (English)։ HBO։ Իրադարձությունը կատարվել է 3:59-4:03։ Վերցված է 3 February 2019։ «A stage presence comes pretty quickly [but] how to write jokes and how to generate material and know it’s going to work; [concerning these, the] first ten years are building the [base] skills» 
  26. Bobby Lee (interviewee) (2017)։ Dying Laughing (Motion picture) (English)։ Gravitas Ventures։ Իրադարձությունը կատարվել է 1:02:38-1:02:48։ «Bombing is a necessary event. It’s the only way one gets better, but every time it happens, it’s very painful.» 
  27. John Thomson (interviewee) (2017)։ Dying Laughing (Motion picture) (English)։ Gravitas Ventures։ Իրադարձությունը կատարվել է 1:02:52-1:02:55։ «You’ve got to die to get good.» 
  28. Seabaugh Julie (18 March 2014)։ «Hannibal Buress: 'Bombing Can Be Good'»։ The Village VOICE։ Hannibal Buress։ VILLAGE VOICE, LLC։ Վերցված է 4 February 2019։ «Yeah, bombing can be good…you grow up and realize it’s about continuing to work. It’s about making progress.» 
  29. Barry Dave (1992)։ Dave Barry Does Japan։ New York: Ballantine Books։ էջ 129։ ISBN 0-449-90810-0 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հոֆսթեթեր Սթիվ, ՄաքԴերմոթ Դանի։ «Resources»։ COMEDYSOAPBOX։ Վերցված է Հունվարի 26, 2019 
  • «Vulture: Comedy»։ Vulture: Devouring Culture։ NEW YORK MEDIA LLC.։ Վերցված է Հունվարի 28, 2019 
  • «The Guardian: Comedy»։ The Guardian։ Guardian News and Media Limited։ Վերցված է Հունվարի 28, 2019 
  • Fox Ջես Դևիդ (2015–2019)։ «Good One: A Podcast About Jokes»։ HEADGUM։ HEADGUM, LLC։ Վերցված է Հունվարի 28, 2019 
  • ՄաքԲրայդ Ջեֆ, Թուիդ Հարիսոն։ «Let's Talk About Sets»։ letstalkaboutsets։ Jeffcorp Enterprises: A Jeff Company։ Վերցված է Հունվարի 28, 2019 
  • Ֆեդերման Ուեյն, Սթիվեն Էնդրյու։ «The History of Standup»։ Podglomerate։ The Podglomerate։ Վերցված է Մարտի 10, 2019