Ջայապուրա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ջայապուրա (այլ կիրառումներ)
Բնակավայր
Ջայապուրա
Զինանշան
Lambang Kota Jayapura.jpeg

Jayapura City.jpg
Կոորդինատներ: 2°32′0″ հվ. լ. 140°43′0″ ավ. ե. / 2.53333° հս․. լ. 140.71667° ավ. ե. / 2.53333; 140.71667
ԵրկիրԻնդոնեզիա Ինդոնեզիա
Հիմնադրված է1910 թ.
Մակերես940 000 000 քառակուսի մետր
ԲԾՄ287±1 մետր
Բնակչություն413 283 մարդ (2015)[1]
Պաշտոնական կայքjayapurakota.go.id
##Ջայապուրա (Ինդոնեզիա)
Red pog.png

Ջայապուրա (ինդոն.՝ Jayapura), քաղաք Ինդոնեզիայում, որը գտնվում է Նոր Գվինեա կղզու հյուսիսային ափին։ Վարչական կենտրոնը Պապուան է։ 2010 թվականի տվյալներով` բնակչությունը կազմում է 261 հազար մարդ[2]։

Տեղակայված է Հումբոլդտ ծովածոցի ափին (ինդոն.՝ Yos Sudarso):

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջայապուրա։ Տեսարանը քաղաքի կենտրոնից

1910–1962 թվականներից քաղաքը կոչվել է Հոլանդիա[3] (հոլ.՝ Hollandia) և Հոլանդական արևելահնդկական ընկերության կազմի մեջ գտնվող նույնանուն շրջանի մայրաքաղաքն է եղել։

1942 թվականին այն, ինչպես նաև Հոլանդական արևելահնդկական ընկերության մեծ մասը, գրավվել է Ճապոնիայի զինված ուժերի կողմից:

1944 թվականին այն ազատագրվել է դաշնակիցների ուժերով, իսկ 1945 թվականին վերականգնվել նիդերլանդական վարչակազմը:

1949 թվականին, երբ հոլանդացիները կորցրել են իրենց արևելահնդկական հիմնական ունեցվածքը, քաղաքը դարձել է Նիդերլանդական Նոր Գվինեայի վարչական կենտրոնը։

1962 թվականին՝ Արևմտյան Նոր Գվինեայի ՄԱԿ-ի ժամանակավոր վարչակազմին հանձնելուց հետո, քաղաքին շնորհվել է ինդոնեզական Կոտա Բարու անվանումը (ինդոն.՝ Kota Baru, բառացի՝ «Նոր քաղաք»

Այդ տարածքում Ինդոնեզիայի ինքնիշխանության հաստատումից հետո, քաղաքը վերանվանվել է Սուկարնոպուրու (ինդոն.՝ Sukarnopura, բառացի՝ «Սուկարնոգրադ»)՝ այդ ժամանակաշրջանում Ինդոնեզիայի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող Սուկարնոյի պատվին։

1968 թվականին քաղաքը վերանվանվել է՝ ստանալով նախկին Ջայապուրա անունը (ինդոն.՝ Jayapura, բառացի՝ «Փառապանծ քաղաք», «Հաղթանակի քաղաք»

1969 թվականին՝ Ինդոնեզիայի իշխանության կողմից Նոր Գվինեայի արևմտյան մասին տրամադրելուց հետո, գավառը դարձել է նրա վարչական կենտրոնը։

2003 թվականին՝ գավառի բաժանումից հետո, պահպանել է իր կարգավիճակը՝ որպես Պապուա գավառի կառավարական կենտրոն։

Տրանսպարանտ՝ ուղենշված Պորթ Նումբայում, Ջայապուրայի անվանափոխության կողմնակիցների կողմից՝ քաղաքի հարյուրամյակին

2000–ական թվականների և 2010 թվականի սկզբներին, պապուական ազգային շարժման ակտիվացման հոսանքի հետ, գավառում, ի օգուտ քաղաքի հերթական անվանափոխության, անցել է նրա՝ հարյուրամյակին զուգադիպած պապուական ընկերությունը՝ նշելով 2010 թվականի մարտի 7–ը։

Հասարակության ներկայացուցիչների հետ անց են կացվել քաղաքային և գավառական իշխանությունների հանդիպումների շարք, որի ընթացքում անվան նոր, առավել հայտնի տարբերակներից ճանաչվել է Փորթ Նումբայը (ինդոն.՝ Port-Numbay), մասնավորապես՝ 110 հասարակական պատվիրակների բացարձակ մեծամասնությունը, ովքեր մասնակցել են 2010 թվականի փետրվարին տեղի ունեցած քաղաքապետի և քաղաքային օրենսդիր խորհրդի նախագահի հետ հանդիպմանը և արտահայտվել հօգուտ նրա[4]։

Վերանվանման հրապարակման հարցը ազգային ԶԼՄ–ների կողմից լայն արձագանք է ստացել[4][5], սակայն վերջնարդյունքում գործնական մշակում չի ստացել․ քաղաքը պահպանել է Ջայապուրա անվանումը[6][7]։

Միևնույն ժամանակ, Փորթ Նումբայ անունը պաշտոնապես օգտագործվում է պապուան բնակչության կողմից և որոշակի տարածում է ստացել Ինդոնեզիայի սահմաններից դուրս[8]:

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնի բնիկներ և բնակիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Էրոլ Իբա (ծնված՝ 1979 թվականին)՝ Ինդոնեզիայի հավաքականի ֆուտբոլիստ, 2006—2009 թվականներին Ինդոնեզիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղացող:
  • Ֆրենս Կաիսեպո (1921–1979 թվականներ)՝ Ինդոնեզիայի պետական և քաղաքական գործիչ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. The Master Book of Indonesian Territory Data 2015
  2. Peta Sebaran Penduduk Indonesia: Sensus Penduduk 2010. — Jakarta : Badan Pusat Statistik, 2010. — ISBN 978-979‐064‐269‐0.(ինդ.)
  3. Холландия // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  4. 4,0 4,1 «Kota Jayapura Akan Ganti Nama Lagi» (ինդոնեզերեն)։ Tempo։ 9 февраля 2010 года։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-05-27-ին։ Վերցված է 2013-05-27 
  5. «Wajar Nama Jayapura Menjadi Port Numbay» (ինդոնեզերեն)։ Kompas։ 2 февраля 2010 года։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-05-27-ին։ Վերցված է 2013-05-27 
  6. «Daftar Kabupaten» (ինդոնեզերեն)։ Pemerintah Provinsi Papua։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-05-27-ին։ Վերցված է 2013-05-27 
  7. «Walikota Jayapura sesalkan tentara PNG tembak WNI» (ինդոնեզերեն)։ Antara։ 13 мая 2013 года։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-05-27-ին։ Վերցված է 2013-05-27 
  8. «Port Numbay Photo News : Papuan Caling for Referendum in West Papua» (ինդոնեզերեն)։ Infopapua։ 2 сентября 2010 года։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-05-27-ին։ Վերցված է 2013-05-27