Պիզայի բուսաբանական այգի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox plant.png
Պիզայի բուսաբանական այգի
Pisa, orto botanico, zona antica, della scuola botanica 21.jpg
Տեսակբուսաբանական այգի, գիտության թանգարան, Tuscan museum of regional importance? և բնագիտական թանգարան
ԵրկիրFlag of Italy.svg Իտալիա[1][2]
ՎարչատարածքՊիզա[1][3]
Հիմնվել է1543[2]
Մակերես400 քառակուսի մետր[4] և 350 քառակուսի մետր (2015)[5]
Այցելուներ16 000 մարդ (2020)[3], 53 599 մարդ (2019)[6] և 65 000 մարդ (2018)[4]
ՍեփականատերՊիզայի համալսարան
ԱնդամակցությունQ89490648?[2]
Պիզայի բուսաբանական այգիը գտնվում է Իտալիաում
Պիզայի բուսաբանական այգի
Պիզայի բուսաբանական այգիը գտնվում է Երկիրում
Պիզայի բուսաբանական այգի

Պիզայի բուսաբանական այգի (իտալերեն՝ Orto botanico di Pisa կամ Պիզայի համալսարանի բուսաբանական այգի, իտալերեն՝ Orto Botanico dell'Università di Pisa), աշխարհի հնագույն բուսաբանական այգիներից մեկը։ Գործում է Պիզայի համալսարանի կազմում։ Գտնվում է Իտալիայի Պիզա քաղաքի Լուկա Գինի 5 հասցեում։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այգին հիմնադրվել է 1544 թվականին Տոսկանայի դուքս Կոզիմո I-ի աջակցությամբ իտալացի բուսաբան Լուկա Գինիի կողմից «Giardino dell'Arzinale» անվանումով որպես Եվրոպայում առաջին համալսարանական բուսաբանական այգի։

Լուկա Գինին մի քանի բուսաբանների հետ աշխատել է այգում, այդ թվում Լուիջի Անգվիլարայի։ Համարվում է աշխարհի ամենահին բուսաբանական այգին, սակայն այս փաստը վիճարկում է Պադովայի բուսաբանական այգու հետ (հիմնադրվել է մեկ տարի ուշ), քանի որ Պիզայի բուսաբանական այգին մի քանի անգամ փոխել է իր գտնվելու վայրը։ 1563 թվականին իր նախնական գետափնյա տարածքից (այժմ՝ Մեդիչիների զինանոց) Անդրեա Չեզալպինոյի ղեկավարության օրոք տեղափոխվել է Պիզայի հյուսիս՝ Սանտա Մարտա մենաստանի տարածք, 1591 թվականին՝ Լորենցո Մացանգի օրոք, տեղափոխվել է իր երրորդ և ներկայիս տեղայնք։

Վաղ ժամանակներից ի վեր այգին ունեցել է բնական նմուշների հավաքածու (այժմ՝ Պիզայի բնագիտական թանգարան, իտալերեն՝ Pisa's Museo di Storia Naturale), գրադարան (այժմ՝ համալսարանի գրադարանի մաս), այգու տնօրենների դիմանկարների հավաքածու, ներառում է նաև Իտալիայում կառուցված ամենավաղ երկաթյա շրջանակված ջերմատներից մեկը։

Այգին բաժանված է հատվածների՝ բուսաբանական դպրոց, այգիներ, լճակներ, ջերմոցներ և տարբեր շենքեր։ Խոշոր հավաքածուները ներառում են բույսերի պարտեզներ և դենդրարիում, ինչպես նաև 1591-1595 թվականներին կառուցված հին բուսաբանության ինստիտուտը, որի շենքի ճակատային հատվածը պատված է խեցիներով[7]։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Garbari F. et al., Giardino dei Semplici. L'Orto botanico di Pisa dal XVI al XX secolo, Pisa 1991.

Արտաքին աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]