Պերոտին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պերոտին
Pérotin photo.jpg
Բնօրինակ անունֆր.՝ Pérotin
Ծնվել էմոտ. 1160
Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն
ԵրկիրFlag of France (XII-XIII).svg Ֆրանսիա և Pavillon royal de la France.svg Ֆրանսիայի թագավորություն
Մահացել էմոտ. 1230
Ֆրանսիայի թագավորություն
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր և երաժշտագետ
ԳործիքներԵրգեհոն

Պերոտին (ֆր.՝ Pérotin լատ.՝ Perotinus Magnus, մոտ. 1160, Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն - մոտ. 1230, Ֆրանսիայի թագավորություն), XII-XIII դարերի ֆրանսիացի կոմպոզիտոր, Նոտր Դամ դպրոցի ամենամեծ ներկայացուցիչը։

Կյանք և գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պերոտինը ղեկավարել է Փարիզի Աստվածամոր տաճարի երգչախումբը և նրա շուրջը զարգացած կոմպոզիտորների դպրոցը[1]։ Հեղինակ է բազմաթիվ երաժշտական ​​կոմպոզիցիայի ժանրի և տեխնիկայի, ինչպես նաև մասշտաբային չորս մասից բաղկացած (քառապատիկ) Բոլորը տեսան լատ.՝ Viderunt omnes և Իշխողները լատ.՝ Sederunt principes կոմպոզիցիաների։ Նա ղեկավարել է Փարիզի Աստվածամոր տաճարի երգչախումբը և նրա շուրջը զարգացած կոմպոզիտորների դպրոցը[2]։ Հեղինակ է բազմաթիվ օրգանումների[Ն 1], այդ թվում ՝ մասշտաբային չորս մասից բաղկացած (քառապատիկ) «Viderunt omnes» և «Sederunt principes»:

Կոմպոզիցիաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պերոտինը զարգացրել է պոլիֆոնիկ երգեցողության սեռը, հարստացրել է պոլիֆոնիան հյուսված և ռիթմիկ կերպով։ Գրել է երկու, երեք և չորս մասից բաղկացած ստեղծագործություններ Գրիգորյան մոնոդիայի պաշտոնական հիմքի վրա[Ն 2]:

Փոխարինելու համար Լեոնինի երաժշտության մեջ գերակշռող երկու մասերը՝ Պերոտինը գործնականում կիրառել է 3 և 4 ձայնանոց կոմպոզիցիաներ, որոնք առանձնանում էին մեղեդային գեղեցկությամբ և այդ ժամանակվա զարմանալի գունային պայծառությամբ[3]։ Ինչպես ասել էր սովետական ​​ականավոր երաժշտագետ Կ. Ռոզենշիլդը, «Պերոտինի անհայտացումները ուշ միջնադարի էքստազի բանաստեղծություններն են»։

Բացի օրգանումները, Պերոտինին վստահորեն վերագրում են նաև 2 կոնդուկտներ՝[Ն 3] մոնոֆոնիկ Աղոթք լատ.՝ Beata viscera և երկբաժանի Մինչ գերագույնի կնիքը լատ.՝ Dum sigillum summi Patris, ինչպես նաև երեք մասից բաղկացած ալելույա ժանրը։ Ժամանակակից երաժշտագետները Պերոտինին են վերագրում անանուն կերպով պահպանված մի շարք աշխատանքներ, որոնք հիմնված էին դրանց ոճի և կոմպոզիցիոն տեխնիկայի վերլուծության վրա։

Նշումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Օրգանում՝ ստուգաբանական իմաստով ցանկացած գործիք, միջնադարում երաժշտական ​​կոմպոզիցիայի ժանր և տեխնիկա է, պատմականորեն եվրոպական բազմաձայն երաժշտության ամենավաղ ձևը։
  2. Գրիգորյան վանկարկում անգլ.՝ Gregorian chan cantus planus հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու պատարագային մոնոդիկա։
  3. Կոնդուկտը միջնադարյան երգ է լատիներենով ՝ հիմնականում հոգևոր (քրիստոնեական) թեմայով։


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Pérotin»։ Grove Music Online (անգլերեն)։ doi:10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-0000040465#omo-9781561592630-e-0000040465։ Վերցված է 2021-03-12 
  2. Wright Craig, Wright Professor Craig (1989-11-09)։ «Music and Ceremony at Notre Dame of Paris, 500-1550» (անգլերեն)։ CUP Archive։ Վերցված է 2021-03-12 
  3. «Perotin»։ www.encyclopedia.com։ Վերցված է 2021-03-12 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]