Պետրովյան զորանոցներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պետրովյան զորանոցներ
Petrovsk kazarmu 2012.jpg
Տեսակմշակութային ժառանգության օբյեկտ և ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունՏագանրոգ և 1-ին Կրեպոստնոյ նրբանցք
ՎայրՏագանրոգ
Կոորդինատներ: 47°12′12.406″ հս․ լ. 38°56′29.112″ ավ. ե. / 47.20344611° հս․. լ. 38.94142000° ավ. ե. / 47.20344611; 38.94142000

Պետրովյան զորանոցներ (ռուս.՝ Петровские казармы), 18-րդ դարի վերջի ճարտարապետական հուշարձաններ, որոնք պահպանվել են Տագանրոգում մինչև մեր օրերը, Տրոիցկի ամրոցի «համազորային խրամաբջջի» զորամաս: Դաշնային նշանակության պատմական հուշարձան է, ընդգրկված է Ռուսաստանի Դաշնության մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկում 6110056002 ծածկագրով և «Համազորային խրամաբջիջ» անվանումով:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1803 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Սբ. Դիմիտրիա Ռոստովսկու ամրոցից (հետագայում` Դոնի Ռոստով) Տագանրոգ է տեղափոխվել զորամասի գումարտակը[1]: Տագանրոգի կրկնակի գումարտակի գնդի ձևավորման համար այստեղ նոր զորանոցներ են սկսում կառուցել[1]: Նախկին Տրոիցկի ամրոցը ձեռք է բերում զինվորական զորանոցների տասը «օրինակելի» խրամաբջիջ, որոնցից յուրաքանչյուրն ուներ զինվորական զորակազմ, սպայի սենյակից և խոհանոց: Խրամաբջիջները տեղակայվեցին 51.3 x 68.4 մետրի պարագծով և շրջապատվեցին երկու մետր բարձրությամբ ցանկապատով:

«1832 թվականին Տագանրոգի պարսպապատ գետափի կառուցման ծախսերի կրճատման նպատակով գեներալ- նահանգապետի կարգադրությամբ ստեղծվել է ձերբակալվածներից կազմված 90 հոգանոց վաշտ, որի պահպանման նպատակով օգտագործվում էին քաղաքի տրամադրության տակ թողնվող մաքսավճարի գումարների 10%-ը: Նրանց տեղակայման համար հատկացվեց ամրոցի հարմարեցված զորանոցներից մեկը: Հետագայում այն վերանվանվեց «ուղղիչ կալանավորական ջոկ», որը գոյատևեց մինչև 1893 թվականը և նույն թվականին էլ լուծարվեց» (Պ. Պ. Ֆիլևսկու «Տագանրոգ քաղաքի պատմությունը» գրքից):

Մինչև մեր օրերը պահպանվել է միայն մեկ «օրինակելի» բջիջ: Նրա նախնական հատակագիծը որոշակի փոփոխությունների է ենթարկվել հետագա վերանորոգումների ընթացքում: Զորանոցի պատերը շարված են աղյուսից 2.5 աղյուս հաստությամբ: Զորանոցի ճակատային մասում տեղակայված են 16 ուղղանկյուն պատուհաններ: Տանիքը երկթեք է: Բոլոր պատուհանները նախկինում ներսից ցանցապատ էին, սակայն հին ապակեկալը և նախնական ցանցը պահպանվել է միայն մեկ պատուհանի վրա:

Պահպանված զորանոցի շենքում 1910-ական թվականներին տեղակայված էր ուղղիչ ապաստարան: 1920-ական թվականներին զորանոցում և Ամրոցային նրբանցքի թիվ 23 տանը տեղակայված էր անչափահաս հանցագործների գաղութը[1]: 1923 թվականին բջջի շինությունները ազգայնացվեցին, իսկ 1937 թվականին փոխանցվեցին № 7 տնային կառավարչությանը, որպես բնակելի շինություն[1]:

Թանգարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1998 թվականին զորանոցի շինությունները պատկանում էին Տագանրոգի պատմա-ճարտարապետական արգելոցին և կազակներին, որտեղ պլանավորվող վերակառուցումից հետո նախատեսվում էր ստեղծել «Տրոիցկի ամրոցի զորանոցները»[2]: Վերակառուցումից հետո թանգարանային համալիրի կազմի մեջ պետք է մտնեին զինվորական զորանոցները, սպայի տունը, խոհանոցը, վառոդի նկուղը և ջրհորը[2]:

2007 թվականին քաղաքի վարչակազմում քննարկվում էր Բանակային բջիջների շինություններում «Ծովային փառքի թանգարանի» ստեղծման գաղափարը[3]: Սակայն այդ գաղափարից հրաժարվեցին, քանի որ այն «հավանության չարժանացավ Ռոստովի մարզի Մշակույթի նախարարության կողմից»[3]:

2012 թվականի հունվարին Տագանրոգի քաղաքապետարանը որոշեց ստեղծել «Պետրովյան զորանոցներ» թանգարանա-ժամանցային կենտրոն և այն միավորել Ֆաինա Ռանևսկու ապագա թանգարանի ու Ալեքսանդր I-ի հուշահամալիրի հետ[4]: Այս հինավուրց համակեցությունը պետք է կոչվեր «Տագանրոգի թանգարանային համալիր»[4]: 2012 թվականին թանգարանային համալիրի վերակառուցման նախագծա-նախահաշվային փաստաթղթերի համար պլանավորվել էր հինգ միլիոն ռուբլի և ևս չորս միլիոն ռուբլի ցուցադրությունների և սարքավորումների ձեռքբերման համար[5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Назаренко И. В. Казарма времен Александра I / Таганрог. Энциклопедия. - Таганрог: Антон, 2008. - С. 371. - ISBN 978-5-88040-064-5.
  2. 2,0 2,1 Назаренко И. В. Казарма времен государя Павла / Энциклопедия Таганрога. — Таганрог: Антон, 1998. — С. 281. — ISBN 5-88040-017-4.
  3. 3,0 3,1 Андреева Е. Объекты реставрации — к юбилею писателя // Недвижимость Таганрога. — 2007. — 30 июня.
  4. 4,0 4,1 Лобахина Ю. Музей Фаины Раневской будет объединен с «Петровскими казармами» // Аргументы и Факты на Дону. — 2012. — 29 янв.
  5. Ионова Л. В Таганроге появится музей Раневской // Российская газета. — 2012. — 14 февр.