Պարամոնովի առանձնատուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Museum Silhouette.svg
Պարամոնովի առանձնատուն
Особняк книгоиздателя Н Е Парамонова 1914 г (библиотека ЮФУ) 1.JPG
ՏեսակՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունԴոնի Ռոստով
ՎայրԴոնի Ռոստով
Ճարտարապետական ոճնեոդասականություն
Հիմնադրված է1914
Ժառանգության կարգավիճակՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ

Նիկոլայ Պարամոնովի առանձնատուն (ռուս.՝ Особняк Парамонова), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը ճարտարապետ Լեոնիդ Էբերգի նախագծով 1914 թվականին կառուցվել է գրահրատարակիչ Նիկոլայ Պարամոնովի համար։ Ներկայում առանձնատանը գործում է Հարավային դաշնային համալսարանի Յ. Ա. Ժդանովի անվան գիտական գրադարանը[1]։ Շենքը կառուցվել է նեոդասականության ոճով և ունի դաշնային նշանակության ճարտարապետության հուշարձանի կարգավիճակ[2]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռոստովցի անվանի գրահրատարակիչ և բարերար Նիկոլայ Պարամոնովի առանձնատունը կառուցվել է 1914 թվականին։ Շենքի նախագծի հեղինակն էր ճարտարապետ Լեոնիդ Ֆեոդորովիչ Էբերգը։ Այս առանձնատանը Պարամոնովն ապրել է կնոջ՝ Աննա Իգնատևնայի և երեխաների հետ[3]։

1918 թվականի սկզբին շենքը բռնագրավվել է[4], որից հետո այնտեղ տեղակայվել է Ռոստով-Նախիջևանի հեղափոխական կոմիտեն։ 1918 թվականի մայիսին, Ռոստովից բոլշևիկների արտաքսումից հետո, առանձնատանը տեղակայվել է Կամավորական բանակի շտաբը։ Նույն 1918 թվականին շենքում հրդեհ է բռնկվել։ Առանձնատունը վերականգնվել է միայն 1923 թվականին[5]։

Վերականգնողական աշխատանքների ավարտից հետո առանձնատանը նախ տեղակայվել է շինարարների ակումբը, ապա՝ արյան փոխներարկման ինստիտուտը։ 1930-ական թվականներին այնտեղ տեղակայված էր գավառագիտության մարզային թանգարանը[5]։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին շենքն այրվել է, սակայն պատերը և սյունաշարքերը լրջորեն չեն վնասվել։ 1947 թվականին որոշվել է վերակառուցել շենքը։ Շենքի վերականգնման աշխատանքները ղեկավարել է Լ. Ֆ. Էբերգը[5]։ 1952 թվականին վերակառուցման աշխատանքներն ավարտվել են, և շենքը փոխանցվել է Ռոստովի պետական համալսարանի գրադարանին[4]։

XXI դարի սկզբին Պարամոնովի առանձնատունը կրկին հիմնանորոգման կարիք ունեցավ։ Նկուղում սկսել էր կուտակվել խոնավություն, ինչը վնասում էր ինչպես շենքը, այնպես էլ հազվագյուտ գրքերը[4]։ 2005 թվականին վերանորոգվել է ճակատը։ Ամբողջ շենքի վերակառուցումը նախատեսվում էր սկսել 2013 թվականի աշնանը[6]։

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարամոնովի առանձնատունը կառուցվել է նեոդասականության ոճով։ Սկզբնապես այն հողակտորը, որտեղ կանգնած է առանձնատունը, Պուշկինի փողոցից առանձնացված էր կոփածո ցանցկեն ցանկապատով։ Գլխավոր հյուսիսային ճակատը համաչափ է։ Կենտրոնում հոնիական օրդերի 6-սյունանի նախամուտք է։ Կողային ճակատները զարդարված են որմնասյուների շարքերով[3]։ Դեպի գլխավոր մուտք տանում է չորսմետրանոց երկկողմանի կրկնակի սանդուղքը[7]։ Ցոկոլային հարկը, որը զարդարված է կոպտատաշ քարով, ավարտվում է լայն քիվով։ Հարավային ճակատի արտաքին տեսքը ձևավորում են գեղատեսիլ սյուները, որոնք կանգնած են երկու շարքով (նրանց խոյակները կորսվել են 1940-ական թվականներին)։ Առանձնատան շքադահլիճը հաղորդակցվում է կենտրոնական ատրիումային սրահի հետ, որը լուսավորվում է ապակե լապտերով[3]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Анастасия Быченкова (2012-10-04)։ «В центре Ростова реконструируют научную библиотеку ЮФУ»։ donnews.ru։ Վերցված է 2013-08-11 
  2. «Объект культурного наследия № 6110006000 // Реестр объектов культурного наследия Викигида.»։ Վերցված է 2018 Նոյեմբեր 16 
  3. 3,0 3,1 3,2 Волошинова Л. Ф. Пушкинская улица. — Ростов-на-Дону: «Донской издательский дом», 2000. — С. 29—32. — (Серия "Судьбы улиц, площадей, зодчих"). — ISBN 5-87688-250-X
  4. 4,0 4,1 4,2 Мария Бондаренко (2005-03-21)։ «Раритеты гниют в подвалах»։ Независимая газета։ Վերցված է 2013-08-12 
  5. 5,0 5,1 5,2 Есаулов Г. В., Черницына В. А. Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е. — Ростов-на-Дону, 2002. — С. 159. — ISBN 5-8456-0489-3
  6. Анастасия Быченкова (2012-10-04)։ «В центре Ростова реконструируют научную библиотеку ЮФУ»։ donnews.ru։ Վերցված է 2013-08-12 
  7. Кукушин B. C. 6.2 Русский классицизм // История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья. — Ростов-на-Дону: ГинГО, 1995. — 275 с. — ISBN 5-88616-027-2

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]