Ունդինա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ունդինա
John William Waterhouse - Undine.JPG
Տեսակelemental?
Ենթատեսակwater sprite? և mythic humanoid?
ԴիցաբանությունՍկանդինավյան դիցաբանություն
Երևի համընկնում էRusalka?, Մավկա և Վիլա (դիցաբանական կերպար)
Undine Վիքիպահեստում

Ունդինա (լատ.՝ unda — «ալիք»), դիացաբանական մարդանման արարած, կնոջ մարմնով, կապված ջրամբարների հետ ջրի ոգին։ Գերմանո-սկանդինավյան և մերձբալթյան արարածներ նման սլավոնական ջրահարսներին[1]։

Ունդինիաներ - գեղեցիկ աղջիկներ, երբեմն ձկան պոչով, որոնք դուրս էին գալիս ջրից և սանրում մազերը[1], երգելով և գեղեկուցթյամբ գրավում էին ճանապարհորդներին ջրի խորքերը։ Նրանք հրապուրում են տղամարդկանց, քանի որ եթե նրանք երկրային մարդուց երեխա ունենան, կունենան անմահ հոգի[1]։

Ինչպես Նիմփաները և ջրահարսերը, ունդինիաները ապրում են արտերում և մարգագետիններում[2]։ Ըստ լեգենդի, պտերին ծաղիկ տվող մարդը կարող է անխափան կերպով նայել ունդինիային, առանց ընկնելու նրա ազդեցության տակ, և նույնիսկ ստանալ ունդինիաների օգնությունը դաշտային գործերի մեջ՝ նրանք կարող են կառավարել եղանակը, առաջացնելով անրձրև[3]։

Միջնադարյան ալքիմիկոսների համար ունդինիաները ոգիներ էին, որոնք կառավարում էին ջրային տարրերը։

Ունդինիաները մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Մելուզինա» - Ասպետական արձակ վեպ դուքս հոգորական Բերեյսկիի մասին (գրել է Արրասայից Ժանոմը)։
  • «Ունդինա» - Ֆրիդրիխ դե լա Մոտտ Ֆուկի պատմվածքն է։ (1813)
    • Վ․ Ա․ Ժուկովսկի գրքային թարգմանություն։ (1835—1837)
      • «Շուբերտիանա» - բալետ, բեմադրված 1913 թվականին, Ա․ Գորսկի կողմից, Մեծ թատրոնում, Վ․ Ա․ Ժուկովսկի պոեմի սյուժեով՝ որը բալետմեյստերը բավականին փոփոխել է։
    • «Ունդինա» - սանատա ֆլեյտայի և դաշնամուրի համար, որը Կարլա Ռայնեկի պատճառով ղեկավարել է Ֆուկը։
  • «Ich weiss nicht, was soll es bedeuten…» — Հեյնի անաստեղծությունը։
  • «Ջրահարսը» - Անդերսենի հեքիաթը։
  • «Ունդինա» - Մ․ Ռավելի «Ночной Гаспар» ցիկլի դաշնամուրային ստեղծագործություն։
  • «Ունդինա» - հատված Կ․ Դեյբուսի գրքի 123 էջի № 8 դաշնամուրային պրելյուդիայից։
  • «Ունդինա» (անգլ.՝ Ondine) - Նիլ Ջորդանի ֆիլմը, նկարահանվել է 2009 թվականին: Ֆիլմի սյուժեն ներառում է իրականության և իռլանդական դիցաբանության տարրեր:

Ունդինիաները աստղագիտության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ունդինա է կոչվել գլխավոր գոտու աստերոիդ (92), հայտնաբերվել է 1867 թվականի հուլիսի 7-ին, ամերիկաի աստղագետ Քրիստիան Փեթերի կողմից, ԱՄՆ-ի Լիտչիլդ աստղադիտարանում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Юсим, 1990, էջ 548
  2. Афанасьев, т. 3, 1995
  3. А. Н. Афанасьев. Поэтические воззрения славян на природу. Т. 3. ISBN 978-5-265-03305-5. С. 75.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]