Շտիպ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Շտիպ
մակեդ.՝ Штип
բուլղար․՝ Щип
Դրոշ Զինանշան
Flag of Štip Municipality, North Macedonia.svg Coat of arms of Štip Municipality.svg

Stip Macedonia - Panorama from Isar Hill 1.jpg
ԵրկիրՀյուսիսային Մակեդոնիա Հյուսիսային Մակեդոնիա
ՇրջանԱրևելյան շրջան
ՀամայնքՇտիպի համայնք
Հիմնադրված է1920 թ.
Մակերես13,5 կմ²
ԲԾՄ300 մ
Խոսվող լեզուներմակեդոներեն
Բնակչություն43 652 մարդ (2002)
Ժամային գոտիUTC+1, ամառը UTC+2
Հեռախոսային կոդ(+389) 032
Փոստային ինդեքս2000
Փոստային ինդեքսներ2000
Ավտոմոբիլային կոդŠT
Պաշտոնական կայքstip.gov.mk
##Շտիպ (Հյուսիսային Մակեդոնիա)
Red pog.png

Շտիպ (մակեդ.՝ Штип, Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության Արևմտյան տարածաշրջանի ամենամեծ քաղաքը։ Հանդիսանում է համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։ 2007 թվականի մարտի 27-ին քաղաքում բացվել է Գոցե Դալչև պետական համալսարանը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շտիպը Մակեդոնիայի հնագույն քաղաքներից մեկն է։ Առաջին անգամ հիշատակվել է մ.թ.ա. I դարում Աստիբո անվամբ։ Ավելի ուշ բուլղարացիները տվել են նրան Շտիպ անունը։ IX դարից ընդգրկված է բուլղարական պետության կազմում։ Հետագա դարերի ընթացքում քաղաքի տիրապետությունն անցել է բյուզանդացիներին ու սերբերին (1330 թվականից հետո), իսկ 1382 թվականին նվաճվել է Օսմանյան կայսրության կաղմից, որի տիրապետության տակ քաղաքը մնացել է մինչև 1912 թվականը։ Թուրքերը քաղաքի տվել են Իստիպ (Իշտիպ) անունը։ XIX դարում Շտիպը դարձել է Օսմանյան կայսրության վարչական միավորներից մեկի՝ կազայի, վարչական կենտրոնը։ ХІХ դարում քաղաքը եղել է բուլղարական վերծննդի կենտրոններից մեկը[1]։ ХІХ դարի 40-ական թվականներին ռուս սլավոնագետ Վիկտոր Գրիգորովիչը նշել է, որ տեղի բուլղարացիները պահպանել են ոչ թե հունական, այլ սլավոնական դպրոցները[2]։

Բուլղարացի ժողովրդագիր Վասիլ Կինչովի հաղորդած տվյալների համաձայն՝ XIX դարի վերջում Շտիպի բնակչությունը կազմում էր 20 900 մարդ, որոնցից 10 900-ը բուլղարացիներ էին, 8 700-ը՝ թուրքեր, 800-ը՝ հրեաներ, 500-ը՝ գնչուներ[3]։

1912 թվականին՝ Բալկանյան պատերազմի ժամանակ, Շտիպն ազատագրվել է բուլղարական զորքերի կողմից, իսկ Բալկանյան երկրորդ պատերազմից հետո՝ 1913 թվականին, քաղաքն անցնում է Սերբիային։

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սուրբ Յակիմ Օսոգովսկու եկեղեցի
  • Աստվածամոր տաճարը Նովո-Սոլոյում
Stip.jpg

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 43 652 մարդ։ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Շտիպ համայնքի (կազմված է 44 բնակավայրերից) բնակչությունը կազմում է 47796 մարդ[4]։

Շտիպ համայնք Թվաքանակ Մակեդոնացիներ թուրքեր Գնչուներ Առումիններ Սերբեր Ալբանացիներ Բոսնիացիներ Այլ
Ընդհանուր 47796 41670 1272 2195 2074 294 12 11 265
Կանայք 23876 20935 612 1039 981 153 4 6 146
Տղամարդիկ 23920 20735 660 1156 1093 144 8 5 119

Հայտնի բնակիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]