Շպրինգերլե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox mets.png
Շպրինգերլե
Springerle 1 fcm.jpg
Ենթատեսակ Թխվածքաբլիթ
Առաջացման երկիր Flag of Germany.svg Գերմանիա
Springerle Վիքիպահեստում

Շպրինգերլե (գերմ.՝ Springerle), քանդակված պատկերով գերմանական թխվածքաբլիթ, որը պատրաստվում է կաղապարը խմորի վրա դաջելով, պատկերները խմորի վրա չորանում են նախքան թխելը, ինչի շնորհիվ մակերեսի պատկերը պահպանվում է: Թեև կաղապարների պատմական ձևերից երևում է, որ դրանք թխել են կրոնական տոների առիթների համար, այժմ դրանք առավել հաճախ կապված են Սուրբծննդյան տոնի հետ[1]:

«Շպրինգերլե» անունը բառացիորեն թարգմանվում է որպես «փոքրիկ ցատկող» կամ «փոքրիկ ձի», բայց դրա ճշգրիտ ծագումն անհայտ է[1]: Այն կարող է առնչվել կաղապարի վրայի ցատկող ձիու կամ թխվելու ընթացքում բարձրացող խմորի հետ: Թխվածքաբլիթի ծագումը գալիս է 14-րդ դարից Գերմանիայի հարավարևմտյան և շրջակա տարածքներից, հիմնականում Շվաբիայից[1][2]:

Թխելու գործընթաց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շպրինգերլեի հիմնական բաղադրիչներն են ձու, սպիտակ (ցորենի) ալյուր, բուսաշաքար: Թխվածքաբլիթներն ավանդաբար անիսոնային համ ունեն, չնայած անիսոնը սովորաբար խմորին չեն խառնում, այլ անիսոնի սերմերը ցանում են թխված թերթերի վրա[1]:

Ավանդական շպրինգերլեի բաղադրատոմսերում օգտագործում է բուրումնավետ աղ (ամոնիումի կարբոնատ կամ հացթուխի ամոնիում) որպես թթվեցնող նյութ: Քանի որ բուրումնավետ աղը գտնելը դժվար է, ժամանակակից շատ բաղադրատոմսերում օգտագործվում է հացթուխի փոշի, որպես թթվեցնող նյութ: Բուրումնավետ աղով պատրաստված շպրինգերլեն ավելի թեթև է, քան հացթուխի փոշով թխվածը: Բուրումնավետ աղը նաև փխրուն տեսք է տալիս: Թթվեցնող նյութի հաշվին թխվելու ընթացքում թխվածքաբլիթը կրկնակի բարձր է ստացվում:

Շպրինգերլե պատրաստելու համար սառը, կոշտ խմորը բարակեցվում է և սեղմվում կաղապարով կամ հատուկ փորագրված գրտնակով: Խմորը կաղապարից հանվում է և թողնում են, որ չորանա մոտ 24 ժամ, նախքան ցածր ջերմաստիճանով թխելն անիսոնային փոշով պատված թերթերի վրա:

Շպրինգերլեի համար նախատեսված ժամանակակից գրտնակ

Թխված բլիթները կոշտ են և փաթեթավորվում են և պատրաստ են լինում երկու-չորս շաբաթվա ընթացքում: Այս ընթացքում դրանք փափկում են[1]:

Շպրինգերլեի պատրաստման այլ եղանակ է խմորի չչորացնելը: Բոլոր բաղադրիչները խառնելուց հետո կարելի է օգտագործելով սովորական գրտնակ (պատված ալյուրով) և խմորը բարակացնել մինչև կես դյույմ հաստությամբ: Ալյուրը տարածվում է խմորի վերևի մասում, ինչպես նաև շպրինգերլեի համար նախատեսված գրտնակի վրա: Գրտնակը կարելի է ձեռքին խփել, որպեսզի ալյուրն անջատվի: Օգտագործում են նաև դանակ փոքր, ուղղանկյուն բլիթները կտրելու համար (հաճախ 2x1 դյույմ) և դրանք տեղադրում փայտե տախտակի վրա` գիշերը չորանալու համար (կամ առնվազն տասներկու ժամ): Երբ այս գործընթացը կրկնվում է, խմորն ավելի փխրուն է դառնում ավելացված ալյուրի պատճառով և չի կպչում կաղապարին: Ուստի, կարևոր է, որ խմորը գրտնակվի փոքր խմբաքանակներով (ոչ թե միանգամից) խոնավությունը պահպանելու համար և որպեսզի բլիթները միասին մնան: Անիսոնի սերմը ցանում են փխրեցրած թերթիկների վրա, նախքան դրանք ջեռոցում դնելը (մոտ տասը րոպեն սովորաբար բավարար է, բայց թխելու ժամանակը կախված է նաև հաստությունից): 1-2 թեյի գդալ անիսոնի խառնուրդը համի համար կարելի է ավելացնել նաև խմորին, և բլիթների քանակությունը կախված է խմորի հաստությունից: 4 ձվով և 3-4 բաժակ ալյուրով սովորական բաղադրատոմսից կարելի է ստանալ 60-144 բլիթ՝ կախված խմորի հաստությունիցբ և թխողի փորձից:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Springerle (Hudgins S.) // The Oxford Companion to Sugar and Sweets / Goldstein D.. — Oxford University Press, 2015. — 920 p. — ISBN 978-0-19-931362-4.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Darra Goldstein, ed. (Apr 2015)։ The Oxford Companion to Sugar and Sweets։ Oxford University Press 
  2. Anikó Samu-Kuschatka։ «History of Springerle»։ andallthekingsmen.bizhosting.com։ And All The King's Men։ Վերցված է 18 October 2014