Մարտնչող զուբրեր (հուշարձան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox architecture.png
«Մարտնչող զուբրեր» քանդակ
Kaliningrad 05-2017 img32 Fighting Wisents.jpg
«Մարտնչող զուբրեր» քանդակը
Կոորդինատներ 54°43′13″ հս․ լ. 20°29′50″ ավ. ե. / 54.72028° հս․. լ. 20.49722° ավ. ե. / 54.72028; 20.49722Կոորդինատներ: 54°43′13″ հս․ լ. 20°29′50″ ավ. ե. / 54.72028° հս․. լ. 20.49722° ավ. ե. / 54.72028; 20.49722
Գտնվում է Ռուսաստան Ռուսաստան
Կալինինգրադ
Կառուցվել է 1912
Շինության ձևը բրոնզե հուշարձան
Կառուցել է Ավգուստ Գաուլ
Ներկա վիճակը ՄՇՕ № 3900629000

«Մարտնչող զուբրեր» (գերմ.՝ Kämpfende Wisente, ռուս.՝ Бо́рющиеся зу́бры), գերմանացի քանդակագործ Ավգուստ Գաուլի ստեղծած երկու խոշոր զուբրերի քանդակը, որը հիմնադրվել է 1912 թվականին Քյոնիգսբերգում (այժմ` Կալինինգրադ):

Ստեղծման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավգուստ Գաուլը (1869-1921 թթ.) համարվում էր իր ժամանակի առավել հայտնի քանդակագործ-անիմալիստը: Երկու բրոնզե զուբրերի քանդակները ձուլվել են 1911 թվականին կենդանիներին երկար դիտելուց և բազմաթիվ գծանկարներ ուսումնասիրելուց հետո:

Քանդակային կոմպոզիցիան իրենից ներկայացնում է պայքարող երկու հզոր արու զուբրերի, որոնք հեղինակը ձուլել է բնական չափերով և տեղադրված են մեկ մետր բարձրությամբ պատվանդանի վրա: Պատվանդանի վրայի երկու անցքերից ջուրը հոսում է հուշարձանի դիմացի ավազանի մեջ:

Ի սկզբանե հուշարձանը նախատեսված է եղել տեղադրել Մյունխենում արքեպիսկոպոսի դղյակում (գերմ.՝ Fürstbischöfliches Schloss), սակայն հետո պրուսական մշակույթի նախարարը դրանք տեղափոխել է Քյոնիգսբերգ քաղաք Արևելյան Պրուսիայի գերագույն դատարանի և Խուֆենալեի (գերմ.՝ Hufernallee) Վարչական դատարանի շենքի դիմացի ցայտաղբյուրի տեղադրման համար: Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1912 թվականի նոյեմբերի 12-ին:

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Մարտնչող զուբրեր», 1912 թվականի լուսանկար

Քաղաքի բնակչությունն ամենօրյա կենցաղում քանդակը հաճախ անվանում էր «Դատախազը և փաստաբան»` դիտարկելով դատական պրոցեսի ժամանակ երկու մասնակիցների միջև պայքարը, իսկ ինքը` Գաուլն իր աշխատանքն անվանել է «Մարտնչող զուբրեր», առանց այլաբանական նկատառումների: Զուբրերը Պրուսիայում ինչ որ էկզոտիկ գազան չէին, Արևելյան Պրուսիայի արգելավայրերում դրանք դեռևս գոյություն ունեին: Բացի այդ գերմանացիները զուբրերի մեջ տեսնում էին հզոր, հնագույն և բնական ինչ որ բան, այսինքն այն ինչ զուգորդվում է Արևելյան Պրուսիայի հետ:

Խորհրդային շրջանում հուշարձանի ֆիգուրներին հաճախ անվանում էին ցուլեր[1]:

Ժամանակակից վիճակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հաջողությամբ վերապրելով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, հետպատերազմյան շրջանում խորհրդային իշխանությունների կողմից քանդակները սկզբում տեղափոխվեցին մարզային վարչակազմի դիմացի պուրակը, այնուհետև 1950-ական թվականներին Կալինինգրադի կենդանաբանական այգի, իսկ 1970-ական թվականների սկզբին վերադարձվեց նախկին տեղը (այժմ` Խաղաղության պողոտա) և մինչև այժմ զարդարում է քաղաքի ամենագեղեցիկ շրջաններից մեկը: Նախկին դատարանի շենքում 1959 թվականին տեղակայվեց Կալինինգրադի պետական տեխնիկական համալսարանը և «ցուլերի» կողքին հայտնվեց ուսանողական սրճարան, որն էլ կոչվեց «Ցուլերի մոտ», մոտակայքում տնկվեց պուրակ, որտեղ նախկինում գտնվում էր ամառային գարեջրի այգին:

2006 թվականին պուրակը վերակառուցվեց, նորոգվեցին նաև շատրվանները: Եթե գերմանացի ուսանողները սիրում էին ձգվել զուբրերի դուրս ցցված պոչերի վրա, ինչպես մարզափայտի վրա, ապա ժամանակակից կալինինգրադցի ուսանողները պահպանելով Զատկի ավանդույթը, նախօրեին բրոնզե հսկաներին ներկում են կարմիր գույնով[2]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Кёнигсберг Калининград, 1255-2005: иллюстрированный энциклопедический справочник / ред. А.С. Пржездомский.. - Калининград: Янтарный сказ, 2006. - 800 с. - 5000 экз. - ISBN 5 7406 0840 5.
  • Jürgen Manthey. Königsberg - Geschichte einer Weltbürgerrepublik. Hanser, München 2005, ISBN 3-446-20619-1.
  • Herbert Meinhard Mühlpfordt. Königsberg von A bis Z: Stadtlexikon, Aufstieg-Verlag, 1976.

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]