Մարմարե քարանձավ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարմարե քարանձավ
Marmurova pechera2.jpg
Տեսակէքսկուրսիոն անձավ
ԵրկիրFlag of Ukraine.svg Ուկրաինա
Կոորդինատներ: 44°47′49.128000099992″ հս․ լ. 34°16′43.305600099987″ ավ. ե. / 44.79698000002777292° հս․. լ. 34.27869600002777162° ավ. ե. / 44.79698000002777292; 34.27869600002777162

Մարմարե քարանձավ (ուկր.՝ Мармурова печера), քարանձավ Ղրիմում, Չատիր դաղ լեռան ստորին բարձրավանդակներից մեկում: Զբոսաշրջիկների շրջանում մեծ հետաքրքրություն է վայելում:

Բացահայտման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1987 թվականին սիմֆերոպոլցի սպելեոլոգները Բին Բաշ Կոբա և Սուուկ Կոբա քարանձավներից ոչ հեռու հայտնաբերել են առանձնահատուկ գեղեցկությամբ հսկայական քարանձավ` սրահների բարդ համակարգով[1]: Նոր քարանձավը, որի մուտքը գտնվում է ծովի մակարդակից 920 մ բարձրության վրա, կոչեցին «Մարմարե»: 1988 թվականին հիմնադրված սպելեոզբոսաշրջության «Օնիքս տուր» կենտրոնը գիտական հետազոտությունների ավարտից հետո կազմակերպեց զբոսաշրջային ուղերթեր դեպի քարանձավ. անցկացվեց լուսավորություն, կառուցվեցին բետոնե ուղիներ, տեղադրվեցին բազրիքներ: Այցելությունների համար քարանձավը բացվել է 1989 թվականին: Այդ ժամանակից ի վեր այնտեղ եղել է մի քանի հազար մարդ:

Զբոսաշրջային ուղերթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Marmurova pechera1.jpg

Զբոսաշրջիկներին գրավում են քարանձավի հսկայական սրահները` հիասքանչ գոյացություններով, բյուրեղի հազվագյուտ տեսակներով: Էքսկուրսային երթուղու երկարությունը մոտ 1.5 կմ է, բոլոր սրահների ընդհանուր ձգվածությունը` 2 կմ, խորությունը` 60 մ:

Երթուղին սկսվում է Հեքիաթների սրահից: Այն առատորեն զարդարված է ստալակտիտներով, ստալագմիտներով, որոնք հեքիաթային հերոսներ են հիշեցնում:

Վագրի մուտք սրահում հարթակն ավելի ցածր է, ինչը թույլ է տալիս մոտիկից հիանալ ստալակտիտների հարյուրավոր տարատեսակներով: Սրահն իր անունը ստացել է այստեղ հայտնաբերված գիշատչի մնացորդներից, որ ենթադրաբար սաբլեուզյան վագր է եղել: Երկար ուսումնասիրություններից հետո, սակայն, գիտնականներն այն եզրահանգմանն են եկել, որ այն կարող է քարանձավային առյուծ լինել, բայց սրահի նախնական անունը պահպանվել է: Մակածորուկային հիասքանչ սյուներով սրահը բաժանված է առանձին մասերի:

Վերակառուցման սրահը խոշորագույններից է Եվրոպայում, ամենախոշորը Ղրիմում: Նրա երկարությունը 100 մ է, բարձրությունը` 28 մ: Հսկայական պատերը ծածակված են կորալային «ծաղիկներով», իսկ ստալակտիտների ու ստալագմիտների բազմազանությունը, մակածորուկային հսկայական սյուները անմոռաց տպավորություն են թողնում մարդկային երևակայության վրա: Վերևից երևում է Պալատային սրահը, իր` «Թագավոր» և «Թագուհի» մակածորուկային սյուներով:

Marmurova pechera3.jpg

Քարանձավի ներքին սրահը բնական ապարագիտական թանգարան է: Այստեղ կազմակերպվում են էկզոտիկ սպելեոտուրեր: Նախկինում դրա համար տրամադրվում էին լամպեր, հատուկ հագուստ, իսկ ներկայումս այնտեղ ձևավորել են հատուկ ուղիներ, այնպես որ դրանց անհրաժեշտությունն այլևս չկա: Այդպիսի տուրը տևում է 2-2.5 ժամ: Սպելեոտուրը սկսվում է Փլուզվող սրահից, ապա անցնում Վարդերի սրահ, որտեղ ամեն ինչ հիասքանչ է. պատերը պատված են մակածորուկային վարագույրներով, կրաքարի մեծակոշտերը` կալցիտի շերտով: Քարերի տակ կենդանիների առեղծվածային կմախքներ են: Անձավի հիմքը պատված է քարե հազվագյուտ «վարդերով»:

Հույսի սրահում պատերի երկայնքով ոսկեգույն քարահոսքեր են: Պատշգամբի սրահը ամենամեծն ու ամենատպավորիչն է ներքին հատվածում: Տասներկու մետրանոց հարթակը այն բաժանում է երկու շքեղ հարկերի:

Ջահի սրահում կարելի է հայտնվել քարե թզուկների մոտով անցնելուց հետո, որն իրենից ներկայացնում է հարյուրավոր թափանցիկ կալցիտային գոյացություններ: Առաստաղից կախված են թանկարժեք «ջահերը», որոնք ամբողջովին ծածկված են կորալային «ծաղիկներով», որոնցից մի քանիսը հասնում են մինչև գետին: Այստեղ ավարտվում է սպելեոտուրը, իսկ քարանձավը շարունակվում է ևս չորս սրահներով` Փլուզվող, Հունային, Շոկոլադե, Հելիկտիտային:

Մարամարե քարանձավի յուրօրինակությունը նրան համաշխարհային հռչակ է բերել: Սպելեոլոգների կարծիքով այն մտնում է երկրագնդի ամենագեղեցիկ հինգ քարանձավների ցանկում: Քարանձավը Եվրոպայի ամենաշատ այցելվող քարանձավներից է: 1992 թվականին այն ընդգրկվել է Քարանձավների ձևավորման միջազգային ասոցիացիայի մեջ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. благодаря космической программе Буран http://kik-sssr.narod.ru/24_Rodnikovoe.htm

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]